વિષ્ણુજીને પ્રસન્ન કરવાના ખાસ નિયમો, જાણો શું કરવું અને શું ન કરવું?
સનાતન ધર્મમાં એકાદશી વ્રતનું ખૂબ જ મોટું મહત્વ માનવામાં આવ્યું છે. આશ્વિન માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીને ‘પાપાંકુશા એકાદશી’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે પાપાંકુશા એકાદશીનું વ્રત ૨૨ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬, ગુરુવારે રાખવામાં આવશે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જે વ્યક્તિ સાચી શ્રદ્ધા અને નિયમો સાથે આ વ્રત રાખે છે, તેના સમસ્ત પાપ નાશ પામે છે અને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો વાસ થાય છે.
જાણીએ કે પાપાંકુશા એકાદશીના દિવસે કયા 5 અચૂક ઉપાય કરવા જોઈએ અને આ દરમિયાન કયા નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
પાપાંકુશા એકાદશીના 5 વિશેષ ઉપાય
૧. વિધિ-વિધાનથી કરો શ્રીહરિનું પૂજન
એકાદશીના દિવસે સવારે સ્નાન કરીને ભગવાન વિષ્ણુની પ્રતિમા સમક્ષ ઘીનો દીવો પ્રગટાવો. પૂજા દરમિયાન તેમને શંખથી જળ અર્પણ કરો અને તુલસીના પાન જરૂર ચઢાવો. આની સાથે જ ‘વિષ્ણુ સહસ્રનામ’ નો પાઠ કરવો ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે આનાથી તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે.
૨. તુલસી પાસે પ્રગટાવો દીવો (દીપદાન)
એકાદશીના દિવસે સાંજે સૂર્યાસ્તના સમયે તુલસીના છોડ પાસે શુદ્ધ ઘીનો દીવો પ્રગટાવો અને ઓછામાં ઓછી ત્રણ વખત પ્રદક્ષિણા (પરિક્રમા) કરો. આવું કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુની સાથે-સાથે માં લક્ષ્મીની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે અને ઘરમાં આર્થિક તંગી દૂર થાય છે.
૩. મહામંત્રનો જાપ
પૂજા દરમિયાન, ભગવાન વિષ્ણુના પ્રિય મંત્ર ‘ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય’નો ઓછામાં ઓછી ૧૦૮ વાર (એક માળા) જાપ કરો. એકાદશીના દિવસે આ મંત્રનો જાપ કરવાથી મનને શાંતિ મળે છે અને માનસિક એકાગ્રતા વધે છે.
૬. જરૂરિયાતમંદોને કરો દાન
શાસ્ત્રોમાં એકાદશીના દિવસે દાન-પુણ્યનું વિશેષ મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. આ દિવસે તમારી ક્ષમતા અનુસાર કાળા કે સફેદ તલ, ખીચડી, પીળા રંગના વસ્ત્રો અને અન્નનું દાન કોઈ જરૂરિયાતમંદ કે બ્રાહ્મણને કરો. આનાથી પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
૫. પ્રિય વસ્તુઓનો ધરોહર અર્પણ કરો
ભગવાન વિષ્ણુ અને માં લક્ષ્મીને પીળા ફૂલ, પીળું ચંદન, તુલસી દલ અને ખીર કે મિશ્રીનો ભોગ અર્પણ કરો. ધ્યાન રાખો કે ભગવાનને તુલસી વગર ભોગ ન અર્પણ કરવો. માન્યતા છે કે આનાથી ઘરમાં સદાય અન્ન-ધનના ભંડાર ભરેલા રહે છે.
એકાદશી પર શું કરવું અને શું ન કરવું?
શું કરવું (તુલસી અને પૂજાના નિયમો):
સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરો અને વ્રત-પૂજનનો સંકલ્પ લો.
ભગવાન વિષ્ણુ અને માં લક્ષ્મીનો ગંગાજળ અને પંચામૃતથી અભિષેક કરો.
આખો દિવસ સકારાત્મક વિચારો રાખો અને ભગવાનના નામનું સ્મરણ કરો.
જરૂરિયાતમંદોને ભોજન અને દક્ષિણા આપો.
શું ન કરવું (વર્જિત કાર્યો):
અન્ન (ચોખા) નું સેવન વર્જિત: એકાદશીના દિવસે ચોખા કે તેનાથી બનેલી ચીજો બિલકુલ ન ખાવી.
તામસિક ભોજનથી દૂરી: આ દિવસે લસણ, ડુંગળી, માંસ, મિદ્રા અને મસૂરની દાળનું સેવન ભૂલથી પણ ન કરવું.
નકારાત્મકતાથી બચો: કોઈનું અપમાન ન કરો, જૂઠ ન બોલો અને ન તો કોઈની ચુગલી કરો.
દિવસે સૂવાથી બચો: વ્રત રાખનારાઓએ દિવસના સમયે સૂવાથી પરહેજ કરવો જોઈએ.
