ઈરાનની ખ્યાતનામ ગાયિકા પરસ્તૂ અહમદીને 74 કોડાની ક્રૂર સજા: અશ્લીલતાના આરોપ અને કલાની આઝાદી પર તરાપ
ઈરાનના કલાજગતમાં અત્યારે શોક અને રોષની લાગણી ફેલાયેલી છે. દેશની એક અત્યંત લોકપ્રિય ગાયિકા પરસ્તૂ અહમદી અને તેમની ટીમના 8 સભ્યોને ઈરાનની કોમ પ્રાંતની એક અદાલતે 74-74 કોડા મારવાની અમાનવીય સજા સંભળાવી છે. આ સજા પાછળનું કારણ કદાચ કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિને આઘાત પહોંચાડે તેવું છે. કલા અને અભિવ્યક્તિની આઝાદી માટે લડતા લોકો માટે આ ઘટના ઈરાની કાયદાઓની કઠોરતાનું એક વધુ ઉદાહરણ બની ગઈ છે.
શું હતો સમગ્ર મામલો?
આ વિવાદની શરૂઆત ડિસેમ્બર 2024 માં થઈ હતી. પરસ્તૂ અહમદીએ યુટ્યુબ પર એક લાઈવ કોન્સર્ટનું આયોજન કર્યું હતું. આ કોન્સર્ટ દરમિયાન તેમણે ઈરાની ડ્રેસ કોડ (હિજાબ) ના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને ‘સ્લીવલેસ’ ડ્રેસ પહેર્યો હતો. તે સમયે આ ઘટના બાદ તેમને પોલીસ દ્વારા અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ બાદમાં મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ મુદ્દો ત્યાં શાંત પડવાને બદલે કાયદાકીય લડાઈમાં ફેરવાઈ ગયો.
અદાલતે આ સમગ્ર પ્રદર્શનને ‘અશ્લીલ કન્ટેન્ટ’ તરીકે ગણાવ્યું અને આકરા વલણ સાથે સજા જાહેર કરી. સંગીત જેવી કળામાં પહેરવેશને કેન્દ્રમાં રાખીને આપવામાં આવેલી આ સજાએ સમગ્ર વિશ્વમાં માનવ અધિકારોના પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે.
ન્યાયાલયનો આકરો ચુકાદો: સજા અને પ્રતિબંધો
કોમ પ્રાંતની અદાલતે માત્ર કોડા મારવાની સજા જ નથી સંભળાવી, પરંતુ ગાયિકા પરસ્તૂ અહમદી પર અન્ય ગંભીર પ્રતિબંધો પણ લગાવ્યા છે:
74 કોડાની સજા: પરસ્તૂ અને તેમની ટીમ સાથે જોડાયેલા કુલ 9 લોકોને 74-74 કોડા ફટકારવામાં આવશે.
પ્રવાસ પર પ્રતિબંધ: ગાયિકાને આગામી બે વર્ષ સુધી દેશની બહાર જવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
પ્રોફેશનલ પ્રતિબંધ: કોર્ટના આદેશ મુજબ, પરસ્તૂ હવે કોઈપણ કોન્સર્ટ કે જાહેર કાર્યક્રમોમાં ભાગ લઈ શકશે નહીં.
આ સજાનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ગાયિકાને જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ઈરાની કલા જગતને એક કડક ચેતવણી આપવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
કળા કે ગુનો? ઈરાની સમાજમાં વધતો તણાવ
ઈરાનમાં સંગીત અને કળા સાથે જોડાયેલા લોકો માટે સરકારી નિયમોનું પાલન કરવું હંમેશા એક પડકાર રહ્યો છે. પરંતુ જ્યારે કોઈ સેલિબ્રિટી અથવા જાણીતા કલાકાર પર આ પ્રકારના આરોપો લાગે છે, ત્યારે તે સામાજિક સ્તરે મોટી ચર્ચા જગાવે છે. પરસ્તૂ અહમદીના સમર્થકો માને છે કે તેમણે માત્ર પોતાની કળાને આધુનિક રીતે રજૂ કરી હતી, જેમાં કંઈ જ અશ્લીલ નહોતું. બીજી તરફ, રૂઢિચુસ્ત તત્વો આને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો પરનો હુમલો ગણાવે છે.
અભિવ્યક્તિની આઝાદી અને કલાકારોની સુરક્ષા
આ ઘટના ઈરાનમાં મહિલા કલાકારોની સ્થિતિ પર ફરીથી સવાલો ઉભા કરે છે. એક ગાયિકા તરીકે પોતાની ઓળખ બનાવવા માટે જે સંઘર્ષ પરસ્તૂએ કર્યો હશે, તે આ એક આદેશથી જોખમમાં મુકાઈ ગયો છે. અદાલતના આ નિર્ણય બાદ ઈરાની સોશિયલ મીડિયા પર લોકો બે ભાગમાં વહેંચાયેલા જોવા મળે છે. કેટલાક લોકો પરસ્તૂના સમર્થનમાં ઉભા છે, જ્યારે કેટલાક સરકારી નિયમોને સર્વોપરી ગણાવી રહ્યા છે.
આગામી સમય અને ગાયિકાનું ભવિષ્ય
પરસ્તૂ અહમદી જેવી લોકપ્રિય કલાકાર પર આટલો મોટો પ્રતિબંધ તેમના સંગીત સફર પર પૂર્ણવિરામ મૂકી શકે છે. બે વર્ષ સુધી કોઈ કોન્સર્ટ ન કરી શકવું એ એક કલાકાર માટે તેના મૃત્યુ સમાન છે. આ સજા માત્ર શારીરિક પીડા માટે નથી, પરંતુ તે તેમની કારકિર્દીને નષ્ટ કરવા માટેનો એક વ્યૂહાત્મક પ્રયાસ હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ પ્રકારના આકરા પગલાં દેશની આંતરિક સ્થિતિને વધુ વિષમ બનાવી શકે છે. યુવા પેઢી, જે આધુનિકતા તરફ આગળ વધી રહી છે, તે આવા કડક નિયમો સામે વધુ અવાજ ઉઠાવે તેવી શક્યતા છે.
