૮મું પગાર પંચ: સરકારી કર્મચારીઓની લોટરી લાગશે? લઘુત્તમ પગાર ₹૧૮,૦૦૦ થી વધીને ₹૬૯,૦૦૦ થવાની શક્યતા.
કેન્દ્ર સરકારના અંદાજે ૩.૬ મિલિયન કર્મચારીઓ અને લાખો પેન્શનરો માટે આગામી સમય ખુશખબરી લઈને આવી શકે છે. ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રચના અને અમલીકરણને લઈને કર્મચારી યુનિયનો અને સરકાર વચ્ચે ઔપચારિક વાટાઘાટોનો પ્રથમ તબક્કો પૂર્ણ થયો છે. આ બેઠકોમાં કર્મચારી સંગઠનોએ પગાર માળખામાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર કરવાની અને લઘુત્તમ વેતનમાં ધરખમ વધારો કરવાની માંગ રજૂ કરી છે.
પગારમાં ૨૮૩% વધારાની ગણતરી
નેશનલ કાઉન્સિલ (NC-JCM) એ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે કે ૮મા પગાર પંચ હેઠળ ૩.૮૩ નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરવામાં આવે. હાલમાં ૭મા પગાર પંચમાં આ ફેક્ટર ૨.૫૭ છે. જો સરકાર આ નવી માંગ સ્વીકારે છે, તો કર્મચારીઓના લઘુત્તમ મૂળ પગારમાં સીધો ૨૮૩% નો વધારો જોવા મળશે.
-
વર્તમાન લઘુત્તમ પગાર: ₹૧૮,૦૦૦
-
પ્રસ્તાવિત લઘુત્તમ પગાર: ₹૬૯,૦૦૦ (અંદાજે)
શું છે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (Fitment Factor)?
સામાન્ય ભાષામાં કહીએ તો, ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક એવો ગુણક (Multiplier) છે જેનો ઉપયોગ જૂના પગાર પંચમાંથી નવા પગાર પંચમાં જવા માટે બેઝિક પગાર નક્કી કરવા થાય છે.
જો કોઈ કર્મચારીનો બેઝિક પગાર ₹૧૮,૦૦૦ છે અને ૩.૮૩ નું ફેક્ટર લાગે, તો તેમનો નવો બેઝિક પગાર $18,000 \times 3.83 = 68,940$ (રાઉન્ડ ફિગર ₹૬૯,૦૦૦) થશે. આ વધારાની સીધી અસર પેન્શન, ગ્રેચ્યુઈટી અને અન્ય ભથ્થાં પર પણ પડશે.
૬૯,૦૦૦ રૂપિયાની માંગ પાછળનું તર્ક
કર્મચારી સંગઠનોએ આ વખતે લઘુત્તમ પગારની ગણતરીની પદ્ધતિ બદલવાની માંગ કરી છે. અત્યાર સુધી લઘુત્તમ પગારની ગણતરી ૩ સભ્યોના પરિવાર (પતિ, પત્ની અને બે બાળકો – જેમાં બાળકોને અડધો એકમ ગણવામાં આવે છે) ના આધારે થતી હતી.
પરંતુ હવે, યુનિયનોની દલીલ છે કે બદલાતા સમયમાં વૃદ્ધ માતા-પિતાની જવાબદારી પણ કર્મચારી પર હોય છે. તેથી પરિવારનું કદ વધારીને ‘૫ એકમ’ ગણવું જોઈએ. વધતી મોંઘવારી અને પાંચ સભ્યોના ભરણપોષણના ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને ₹૬૯,૦૦૦ નું લઘુત્તમ વેતન તાર્કિક ગણવામાં આવ્યું છે.
પેન્શનરોને પણ મળશે મોટો લાભ
૮મા પગાર પંચના અમલ સાથે માત્ર ચાલુ કર્મચારીઓ જ નહીં, પણ પેન્શનરોને પણ ફાયદો થશે. ફિટમેન્ટ ફેક્ટરમાં વધારો થવાને કારણે બેઝિક પેન્શનમાં મોટો ઉછાળો આવશે. આ ઉપરાંત, ઉચ્ચ પેન્શન અને મેડિકલ ભથ્થામાં સુધારાની માંગ પણ ૨૮ થી ૩૦ એપ્રિલ દરમિયાન દિલ્હીમાં યોજાયેલી બેઠકોમાં પ્રમુખ સ્થાને રહી હતી.
જોકે, સરકારે હજુ સુધી આ માંગણીઓ પર કોઈ સત્તાવાર મહોર મારી નથી, પરંતુ કર્મચારી યુનિયનોનો આત્મવિશ્વાસ વધી રહ્યો છે કે ૨૦૨૬ ના મધ્ય સુધીમાં આ અંગે કોઈ મોટી જાહેરાત થઈ શકે છે.
