EPFO 3.0: હવે ATM માંથી નીકળશે PF ના પૈસા? જાણો પીએફ ઉપાડની આ ક્રાંતિકારી યોજના વિશે બધું જ
ભારત સરકાર ડિજિટલ ઈન્ડિયાના વિઝનને વધુ મજબૂત બનાવતા હવે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ (EPFO) ના નિયમો અને સુવિધાઓમાં ધરખમ ફેરફારો કરવા જઈ રહી છે. લાખો નોકરિયાત વર્ગ માટે સૌથી મોટા સમાચાર એ છે કે, આગામી સમયમાં પીએફના પૈસા ઉપાડવા માટે તમારે મહિનાઓ સુધી રાહ જોવી નહીં પડે કે સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાવા નહીં પડે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ટૂંક સમયમાં જ ‘ATM દ્વારા PF ઉપાડ’ ની અત્યાધુનિક સુવિધા લોન્ચ કરી શકે છે.
શું છે આ નવી યોજના?
કેન્દ્ર સરકાર કર્મચારીઓના ભવિષ્ય નિધિ ખાતાને સીધું બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડવા જઈ રહી છે. આ પ્રોજેક્ટને EPFO 3.0 તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ નવી ટેકનોલોજીનો મુખ્ય હેતુ પીએફ ઉપાડની પ્રક્રિયાને એટલી જ સરળ બનાવવાનો છે જેટલી સરળતાથી આપણે આપણા બેંક ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડીએ છીએ. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ માટે એક ખાસ ગેટવે તૈયાર કરી રહી છે જે એટીએમ મશીન અને યુપીઆઈ (UPI) સાથે લિંક હશે.
સરકારી કચેરીઓ અને કાગળકામમાંથી મુક્તિ
અત્યાર સુધી પીએફના પૈસા ઉપાડવા માટે કર્મચારીઓએ ઓનલાઈન પોર્ટલ પર જવું પડતું હતું, ફોર્મ ભરવા પડતા હતા અને ત્યારબાદ એમ્પ્લોયર (કંપની) ની મંજૂરીની રાહ જોવી પડતી હતી. ઘણીવાર આ પ્રક્રિયામાં 7 થી 15 દિવસનો સમય લાગી જતો હતો. જો કાગળકામમાં નાની ભૂલ હોય તો ક્લેમ રિજેક્ટ થવાની પણ બીક રહેતી હતી. પરંતુ નવી સિસ્ટમ લાગુ થયા બાદ, ટેકનિકલ અવરોધો દૂર થશે અને ખાતાધારક સીધા એટીએમ મશીન પર જઈને પોતાની જરૂરિયાત મુજબ રકમ ઉપાડી શકશે.
ખાસ PF કાર્ડ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા
આ યોજનાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે સરકાર પીએફ ખાતાધારકો માટે ‘ડેબિટ કાર્ડ’ જેવું જ એક સ્પેશિયલ કાર્ડ જાહેર કરી શકે છે. આ કાર્ડ તમારા UAN (Universal Account Number) સાથે લિંક હશે.
ડ્રાય રન સફળ: ટેકનિકલ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, એટીએમ મશીનો પર આ સિસ્ટમનું ટ્રાયલ (ડ્રાય રન) સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ગયું છે.
ફૂલપ્રૂફ સિસ્ટમ: સાયબર ફ્રોડથી બચવા માટે આ સિસ્ટમને અત્યંત સુરક્ષિત બનાવવામાં આવી છે. દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન માટે બાયોમેટ્રિક અથવા મલ્ટી-લેવલ ઓથેન્ટિકેશન (OTP) ની જરૂર પડી શકે છે.
શા માટે આ સુવિધા જરૂરી છે?
કટોકટીના સમયે, જેમ કે અચાનક બીમારી, લગ્ન પ્રસંગ કે ઘરના સમારકામ માટે કર્મચારીને તાત્કાલિક રોકડની જરૂર હોય છે. હાલની ઓનલાઈન પ્રક્રિયા ઝડપી હોવા છતાં ‘ઇન્સ્ટન્ટ’ નથી. એટીએમ સુવિધા આવવાથી:
તાત્કાલિક રોકડ: જરૂરિયાતના સમયે મધ્યરાત્રિએ પણ પૈસા મળી શકશે.
પારદર્શિતા: વચેટિયાઓ કે એજન્ટોની જરૂરિયાત ખતમ થશે.
ભ્રષ્ટાચાર પર રોક: સીધા ખાતામાંથી પૈસા મળતા હોવાથી છેતરપિંડીની શક્યતા ઘટશે.
EPFO 3.0 અને બેંકિંગ ગેટવેનું જોડાણ
EPFO હવે તેના ડેટાબેઝને આધુનિક બનાવી રહ્યું છે. નવા સોફ્ટવેર અપડેટ બાદ, પીએફ ખાતાને સેવિંગ્સ એકાઉન્ટની જેમ જ ટ્રીટ કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ નથી કે તમે આખું પીએફ ફંડ ગમે ત્યારે વાપરી શકશો; સરકાર ચોક્કસ મર્યાદા (Limit) અને શરતો નક્કી કરશે, જેથી નિવૃત્તિ માટેનું ફંડ પણ સુરક્ષિત રહે અને ઈમરજન્સીમાં કામ પણ આવે.
વર્તમાનમાં પીએફ ઉપાડવાની પદ્ધતિ શું છે?
જ્યાં સુધી આ નવી સુવિધા સત્તાવાર રીતે શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી કર્મચારીઓએ જૂની પદ્ધતિનો જ ઉપયોગ કરવો પડશે:
UAN પોર્ટલ: EPFO ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને લોગ-ઈન કરો.
KYC: તમારો આધાર, પાન કાર્ડ અને બેંક વિગતો અપડેટ હોવી જોઈએ.
Claim ફોર્મ: પૂરા પૈસા માટે ફોર્મ 19, એડવાન્સ (આંશિક) માટે ફોર્મ 31 અને પેન્શન માટે ફોર્મ 10C ભરવું પડે છે.
ક્યારે શરૂ થશે આ સેવા?
જોકે સરકાર તરફથી હજુ કોઈ ચોક્કસ તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ જે રીતે ટેકનિકલ તૈયારીઓ ચાલી રહી છે તે જોતા લાગે છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી કેટલાક મહિનાઓમાં આ મોટી ભેટ આપી શકે છે. શ્રમ મંત્રાલય અને નાણા મંત્રાલય વચ્ચે આ બાબતે અંતિમ તબક્કાની ચર્ચાઓ ચાલી રહી હોવાનું મનાય છે.
