શિક્ષકો પર વધતા કામના ભાર વચ્ચે PM-FCT માટે નવી જવાબદારી
રાજ્યભરના શિક્ષકો પર પહેલેથી જ રહેલા વિવિધ વહીવટી કામના દબાણ વચ્ચે હવે વધુ એક નવા પ્રોજેક્ટનું ભારણ ઉમેરાયું છે. ભણતર સિવાય મતદાર યાદી સુધારણા, સર્વેક્ષણ અને શાળા સંબંધિત તાકીદીઓ વચ્ચે શિક્ષકોને હવે ‘પ્રધાનમંત્રી ફેમિલી કેર ટ્રેકિંગ’ (PM-FCT) યોજનામાં વિદ્યાર્થીઓનું જન્મપ્રમાણપત્ર આધારિત વિગતવાર મેપિંગ કરવાનું કાર્ય આપવામાં આવ્યું છે. અમદાવાદ તથા ગાંધીનગર જિલ્લાના આશરે 13 થી 14 લાખ વિદ્યાર્થીઓનો ડેટા 20 ડિસેમ્બર સુધી પૂર્ણ કરવાનો આદેશ આવતા શિક્ષકવર્ગમાં ભારે અસંતોષ ફેલાયેલો છે.
ગુજરાતમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ રૂપે PM-FCTની શરૂઆત
સમગ્ર શિક્ષા અભિયાન તરફથી જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીઓને મોકલાયેલા પત્રમાં જણાવાયું છે કે કેન્દ્ર સરકાર બાળકોના જન્મથી લઈને કિશોરાવસ્થા સુધીના આરોગ્ય, પોષણ અને સામાજિક સુરક્ષા સંબંધિત તમામ માહિતીને એકત્રિત કરવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. આ માટે જન્મપ્રમાણપત્ર, આંગણવાડી નામાંકન અને શાળા પ્રવેશ — આ ત્રણ સ્ત્રોતના ડેટાને એકીકૃત રેકોર્ડમાં સાંકળવાનું છે. ગુજરાતમાં પહેલેથી ચાલતી ‘ચાઈલ્ડ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ’ને હવે PM-FCT સાથે જોડવાનું નક્કી કર્યું છે.
દરેક વિદ્યાર્થીનું ચોક્કસ અને એકસરખું મેપિંગ કરવાની ફરજ
આ યોજનાને અસરકારક બનાવવા શિક્ષકોને વર્ગ પ્રમાણે દરેક બાળકનો ડેટા ચકાસવો પડશે. જન્મપ્રમાણપત્રમાં દર્શાવેલા જિલ્લો, તાલુકો, ગામ, જન્મ સ્થળ અને જન્મ તારીખ જેવી માહિતી શાળાના રેકોર્ડ સાથે મેળ ખાતી હોય તે સુનિશ્ચિત કરવાની રહેશે. ટેકનિકલ પ્રક્રિયા, માતા–પિતાની હાજરી તેમજ દસ્તાવેજોની સાચી માહિતી મેળવવા આખી જવાબદારી શિક્ષક પર મૂકાઈ છે, જેને કારણે તેમને વધારાના દબાણનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
વધેલા વહીવટી દબાણથી શિક્ષકવર્ગમાં અસંતોષ
શિક્ષકોનું માનવું છે કે વહીવટી કામોની વધતી યાદીમાં હવે આ પ્રોજેક્ટનો ઉમેરો તેમની મુખ્ય ફરજ — ભણતર — ઉપર સીધો પ્રભાવ કરે છે. મતદાર યાદી સુધારણા, બોગસ એન્ટ્રીઓ દૂર કરવાની કામગીરી અને અન્ય શૈક્ષણિક દસ્તાવેજીકરણ પહેલેથી જ સમયગાળો માગે છે. 13 થી 14 લાખ બાળકોના જન્મપ્રમાણપત્ર આધારીત મેળ રાખવાની પ્રક્રિયા સમયગાળો, જટિલ અને ટેકનિકલી ભારરૂપ કામ છે, જેને શિક્ષક સંઘો અનાવશ્યક દબાણ ગણાવી રહ્યા છે.
20 ડિસેમ્બર સુધી ડેટા સબમિશનની કડક સમયમર્યાદા
આદેશ મુજબ રાજ્યની સરકારી, ગ્રાન્ટેડ તથા ખાનગી શાળાઓએ આ મહત્વપૂર્ણ મેપિંગ પ્રક્રિયા 20 ડિસેમ્બર સુધી પૂર્ણ કરવી ફરજિયાત છે. ત્યારબાદ રાજ્ય સરકાર PM-FCT પ્રોજેક્ટ માટે તૈયાર કરાયેલ આ ડેટા કેન્દ્ર સરકારને મોકલશે. સમય ઓચિંતો અને કામગીરી વિશાળ હોવાથી શિક્ષકો આ નિર્ણયને પડકારજનક ગણાવી રહ્યા છે.
