‘સિલો તોડો અને યુવાનો સાથે વધુ જોડાઓ’: ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં અધિકારીઓને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો મહત્ત્વનો સંદેશ
સરકારી શાસન પ્રણાલીને વધુ ગતિશીલ અને ભવિષ્યલક્ષી બનાવવાના હેતુથી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નવી દિલ્હી સ્થિત તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને ભારત સરકારના વિવિધ મંત્રાલયોના સચિવો સાથે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આ શ્રેણીની ત્રીજી બેઠકમાં વડાપ્રધાને માળખાગત સુવિધાઓ, કનેક્ટિવિટી, સુરક્ષા, વિદેશી બાબતો અને શાસન સાથે સંકળાયેલા વિભાગોના ભાવિ કાર્યસૂચિની સમીક્ષા કરી હતી.
બેઠક દરમિયાન વડાપ્રધાને અમલદારોને તાત્કાલિક પડકારો અને માત્ર આંકડાકીય વિગતોથી આગળ વધીને દેશના ભવિષ્યને ઘડવા માટે દીર્ઘકાલીન દ્રષ્ટિકોણ (Long-term Vision) અપનાવવાની અપીલ કરી હતી.
૧. ‘સિલો માનસિકતા’ દૂર કરવા હાકલ
સરકારી કામગીરીમાં મંત્રાલયો વચ્ચેના પરસ્પર તાલમેલના અભાવને દૂર કરવા પર ભાર મૂકતા વડાપ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું કે, ‘સિલો’ (Silo) માત્ર એક સંગઠનાત્મક સમસ્યા નથી પરંતુ તે એક માનસિકતા છે.
આડા અને ઊભા સિલો: તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સિલો વિભાગો વચ્ચે જ નહીં પરંતુ વહીવટી સ્તરો પર પણ હોઈ શકે છે.
આત્મીયતાની ભાવના: અધિકારીઓએ કેવળ પ્રોટોકોલ નિભાવવાના બદલે પોતાની જવાબદારીઓની માલિકી લેવી જોઈએ અને આત્મીયતા સાથે કામ કરવું જોઈએ.
સંકલનનું ઉદાહરણ: કોવિડ-૧૯ મહામારી અને પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલા વૈશ્વિક સંકટો દરમિયાન તમામ વિભાગોએ જે રીતે સાથે મળીને કામ કર્યું હતું, તેવી જ સંકલન પદ્ધતિ હવે સરકારની કુદરતી કાર્યસંસ્કૃતિ બનવી જોઈએ.
૨. યુવાનો અને યુનિવર્સિટીઓ સાથે જોડાણ પર ભાર
નીતિનિર્માણમાં નવીનતા અને આધુનિક વિચારધારા લાવવા માટે વડાપ્રધાને સરકારી વિભાગોને યુનિવર્સિટીઓ અને દેશના યુવાનો સાથે વ્યાપક જોડાણ વધારવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે યુવા પેઢી સાથેનું જોડાણ શાસનમાં અપરંપરાગત અને સફળ વિચારો લાવી શકે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ૧૫ ઓગસ્ટના રોજ લાલ કિલ્લા પરથી દેશને સંબોધિત કરતી વખતે પણ વડાપ્રધાને યુવા શક્તિ પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે પોતાના સ્વતંત્રતા દિવસના ભાષણમાં ૫૦થી વધુ વખત ‘યુવાનો’નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને દેશના યુવાઓ માટે કેટલીક મહત્ત્વપૂર્ણ યોજનાઓની જાહેરાત કરી હતી:
મફત ઓનલાઈન કોચિંગ: સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા ઉમેદવારો માટે ઓનલાઈન તાલીમ.
AI કૌશલ્ય કાર્યક્રમ: યુવાનોને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના ક્ષેત્રમાં સક્ષમ બનાવવાનો કાર્યક્રમ.
રમતગમત પ્રતિભા શોધ: ૫ થી ૧૫ વર્ષના બાળકો માટે રાષ્ટ્રવ્યાપી પ્રતિભા શોધી તેમને વિશ્વસ્તરીય રમતવીર બનાવવાની પહેલ.
૩. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડેટા મેનેજમેન્ટ
બેઠકમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના અસરકારક અને જવાબદારીપૂર્વકના ઉપયોગ પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી. વડાપ્રધાને ટેકનોલોજી અને માનવીય નિર્ણયશક્તિ વચ્ચેના સંતુલન પર ભાર મૂક્યો હતો.
“ડેટા એ ભવિષ્ય માટે રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ અને મહત્વપૂર્ણ સંસાધન છે. સરકારી વિભાગો ડેટા એકત્રિત કરવા અને સંગ્રહિત કરવામાં મોટું રોકાણ કરે છે, પરંતુ વિભાગીય ખંડિત પ્રણાલીઓના કારણે તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતાનો ઉપયોગ થઈ શકતો નથી.”નરેન્દ્ર મોદી, વડાપ્રધાન
તેમણે નિર્દેશ આપ્યો કે AIની અસીમ ક્ષમતાઓને માનવીય ક્ષમતા સાથે જોડવાની નવીન રીતો શોધવામાં આવે જેથી સરકારી સેવાઓ વધુ પારદર્શી અને ઝડપી બની શકે.
