ઈરાનથી અમેરિકા સુધી… યુદ્ધ લડી રહેલા દેશો માટે વડાપ્રધાન મોદીનો શું છે સંદેશ?
પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધને આજે 24 દિવસ વીતી ગયા છે. આ વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે ભારતની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વની બની રહી છે. તાજેતરમાં લોકસભામાં આપેલા પોતાના 24 મિનિટના સંબોધનમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વિશ્વને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે, “યુદ્ધ એ કોઈ ઉકેલ નથી, શાંતિ માટે મુત્સદ્દીગીરી (ડિપ્લોમસી) જ એકમાત્ર રસ્તો છે.” પીએમ મોદીએ આ દરમિયાન માત્ર આર્થિક સુરક્ષાની જ વાત નથી કરી, પરંતુ અમેરિકા, ઈરાન અને ખાડી દેશો માટે ભારતનું વલણ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે.
અમેરિકા માટે ભારતનો બેવડો સંદેશ
વડાપ્રધાન મોદીએ પોતાના ભાષણમાં અમેરિકા માટે બે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું:
તેલની ખરીદી: પીએમએ જણાવ્યું કે ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે તેલ ધરાવતા દેશો સાથે સીધી વાતચીત કરી રહ્યું છે. અમેરિકાએ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા માટે આપેલી 30 દિવસની છૂટછાટ વચ્ચે ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે પોતાની જરૂરિયાત મુજબ અન્ય દેશો સાથે પણ તેલના સોદા કરી રહ્યું છે.
શાંતિ સમજૂતી: યુદ્ધને લઈને ભારતે હંમેશા તટસ્થ અને શાંતિપૂર્ણ વલણ અપનાવ્યું છે. પીએમ મોદીએ અમેરિકાને સંદેશ આપ્યો કે તણાવ ઘટાડવા માટે ‘પીસ એગ્રીમેન્ટ’ (શાંતિ સમજૂતી) અને કૂટનીતિક રસ્તો અપનાવવો એ જ દુનિયાના હિતમાં છે.
ઈરાન અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર કડક વલણ
વડાપ્રધાને પોતાના સંબોધનમાં સીધું ઈરાનનું નામ લીધા વિના ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Hormuz Strait) માં પેદા થયેલા અવરોધો પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ઈરાને યુદ્ધના કારણે આ દરિયાઈ માર્ગને બ્લોક કરી દીધો છે, જેના કારણે માત્ર મંજૂરી મેળવનારા જહાજો જ ત્યાંથી પસાર થઈ શકે છે.
પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, “હોર્મુઝ માર્ગમાં અવરોધ સ્વીકાર્ય નથી.” ભારતે પોતાના માલવાહક જહાજોની સુરક્ષિત અવરજવર માટે ઈરાન સાથે ડિપ્લોમેટિક ચેનલો દ્વારા વાતચીત કરી છે. દરિયામાં માલવાહક જહાજો પર થતા હુમલાઓ અંગે પણ વડાપ્રધાને ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
ખાડી દેશો માટે એક વિશ્વાસપાત્ર સાથી
ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત ખાડી દેશો (Gulf Countries) છે. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે તેમણે આ દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો સાથે બે રાઉન્ડની વાતચીત કરી છે. ભારતનો સંદેશ સાફ છે: “આ મુશ્કેલ સમયમાં અમે તમારી સાથે છીએ.”
ખાડી દેશો ભારત માટે વેપાર અને ઉર્જા સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ અત્યંત મહત્વના છે. યુદ્ધગ્રસ્ત ક્ષેત્ર દુનિયાના અન્ય દેશો સાથે ભારતના વેપારનો મુખ્ય માર્ગ છે, તેથી આ વિસ્તારમાં સ્થિરતા ભારત માટે પ્રાથમિકતા છે.
