સુરત: બે દિવસના આકાશી પ્રકોપે પોદાર માર્કેટને આપ્યો ₹૨૫૦ કરોડનો ફટકો, તંત્રની ઘોર બેદરકારી સામે વેપારીઓમાં ભારે રોષ
કુદરતનો પ્રકોપ જ્યારે તંત્રની નિષ્ક્રિયતા સાથે ભળે છે ત્યારે કેવી ભયાનક પરિસ્થિતિ સર્જાય છે, તેનો જીવતો-જાગતો પુરાવો હાલમાં જ જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા બે દિવસથી વરસી રહેલા અવિરત અને મુસળધાર વરસાદે વ્યાપારી હબ ગણાતા સુરતના પોદાર માર્કેટની દશા બગાડી નાખી છે. માત્ર ૪૮ કલાકના વરસાદમાં આખું માર્કેટ જાણે દરિયામાં ફેરવાઈ ગયું હતું. આ કુદરતી આપત્તિએ અહીંના સેંકડો વેપારીઓની વર્ષોની મહેનત અને કરોડો રૂપિયાનો માલ એક ઝાટકે પાણીમાં વહાવી દીધો છે. પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ આ વરસાદે વેપારીઓને અબજો રૂપિયાનું આર્થિક નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, જેને પગલે સમગ્ર વેપારી આલમમાં શોક અને ભારે આક્રોશનો માહોલ છે.
દોઢ માળ સુધી ભરાયા પાણી: ૨૦૦થી વધુ દુકાનો જળમગ્ન
સ્થાનિક સૂત્રો અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સતત બે દિવસ સુધી પડેલા ભારે વરસાદના કારણે પોદાર માર્કેટ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણીનો નિકાલ ન થઈ શક્યો. પરિણામે, માર્કેટના ભોંયતળિયા (બેઝમેન્ટ)થી લઈને છેક દોઢ માળ સુધી પૂર જેવા પાણી ભરાઈ ગયા હતા. આ આકસ્મિક જળબંબાકારના કારણે માર્કેટની ૨૦૦થી વધુ નાની-મોટી દુકાનો સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગઈ હતી.
દુકાનોમાં રાખવામાં આવેલો કિંમતી કાપડનો સ્ટોક, તૈયાર વસ્ત્રો, પેકિંગ મટિરિયલ અને દુકાનનું ફર્નિચર તેમજ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો કલાકો સુધી પાણીમાં ડૂબેલા રહ્યા હતા. ગ્રાહકો માટે તૈયાર રાખવામાં આવેલો માલ કાદવ-કીચડવાળા પાણીમાં ખરડાઈ જતાં હવે તે સાવ બિનઉપયોગી બની ગયો છે.
અંદાજે ₹૨૫૦ કરોડનું નુકસાન: વેપારીઓની કમર તૂટી
પોદાર માર્કેટ એ કાપડ અને અન્ય વ્યાપારિક પ્રવૃત્તિઓનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે, જ્યાં દરરોજ કરોડો રૂપિયાનો વેપાર થાય છે. તહેવારોની સીઝન નજીક હોવાથી મોટાભાગના વેપારીઓએ પોતાની દુકાનો અને ગોડાઉનોમાં લાખો-કરોડો રૂપિયાનો નવો માલ સ્ટોક કરીને રાખ્યો હતો. પરંતુ આ આકાશી આફતે તમામ આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે.
વેપારી એસોસિએશન અને સ્થાનિક દુકાનદારોના પ્રાથમિક દાવા મુજબ, આ આપત્તિમાં અંદાજે ₹૨૫૦ કરોડ જેટલું અધધ નુકસાન થયું હોવાનો અંદાજ છે. હાલની સ્થિતિ એવી છે કે એક-એક દુકાનદારને લાખો રૂપિયાનું વ્યક્તિગત નુકસાન વેઠવાનો વારો આવ્યો છે. ઘણા નાના વેપારીઓ તો એવા છે જેમણે વ્યાજે અથવા લોન લઈને માલ ખરીદ્યો હતો, હવે તેમની સામે આજીવિકાનું સંકટ ઊભું થયું છે.
SMCના અધિકારીઓની ઘોર બેદરકારી: ફોન કર્યા છતાં ન મળ્યો કોઈ પ્રતિસાદ
આ સમગ્ર ઘટનામાં કુદરત કરતાં પણ વધુ આક્રોશ વેપારીઓમાં સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર એટલે કે સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) સામે જોવા મળી રહ્યો છે. વેપારીઓનો ગંભીર આક્ષેપ છે કે જ્યારે માર્કેટમાં પાણી ભરાવવાની શરૂઆત થઈ, ત્યારે તેમણે તાત્કાલિક ધોરણે SMCના જવાબદાર અધિકારીઓ અને કંટ્રોલ રૂમનો સંપર્ક કર્યો હતો. વારંવાર ફોન કરવા છતાં અને પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજાવવા છતાં તંત્રના પેટનું પાણી હલ્યું નહીં.
કોઈપણ અધિકારીએ ઘટનાસ્થળે આવીને સ્થિતિની સમીક્ષા કરવાની કે પાણીના નિકાલ માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવાની તસદી લીધી નહોતી. તંત્રની આ ઉદાસીનતાને કારણે પાણી સતત વધતું રહ્યું અને નુકસાનનો આંકડો મોટો થતો ગયો. વેપારીઓનું કહેવું છે કે જો સમયસર હાઈ-પાવર પંપ મૂકીને પાણી ઉલેચવામાં આવ્યું હોત, તો આટલી મોટી તારાજી અટકાવી શકાઈ હોત.
‘આપણી આપત્તિ, આપણી જ જવાબદારી’: વેપારીઓ રામભરોસે
સૌથી વધુ આઘાતજનક બાબત એ રહી કે મહાનગરપાલિકાએ પાણી કાઢવાની તમામ જવાબદારી વેપારીઓ પર જ છોડી દીધી. કરોડો રૂપિયાનો ટેક્સ ચૂકવતા વેપારીઓને મુશ્કેલીના સમયે તંત્ર તરફથી માત્ર ઠાલા આશ્વાસનો અથવા મૌન જ મળ્યું. આખરે, લાચાર બનેલા વેપારીઓએ પોતે જ ખાનગી પંપો અને મજૂરોની વ્યવસ્થા કરીને દુકાનોમાંથી પાણી અને કાદવ બહાર કાઢવાની મથામણ શરૂ કરવી પડી હતી. ભારે આર્થિક નુકસાન વચ્ચે પણ વેપારીઓ પોતાની દુકાનો બચાવવા જાતે જ મહેનત કરી રહ્યા છે, જે તંત્ર માટે શરમજનક બાબત છે.
ધારાસભ્ય, કોર્પોરેટર કે નેતાઓ ‘ગાયબ’: ચૂંટણી ટાણે આવતા નેતાઓ ક્યાં?
વેપારીઓનો ગુસ્સો માત્ર અધિકારીઓ પૂરતો સીમિત નથી, પણ સ્થાનિક રાજકીય નેતાઓ સામે પણ છે. વેપારીઓએ ભારે હૈયે આક્ષેપ કર્યો છે કે, “ચૂંટણી સમયે હાથ જોડીને મત માંગવા આવતા સ્થાનિક ધારાસભ્ય, કોર્પોરેટરો કે અન્ય કોઈ રાજકીય પક્ષના જવાબદાર હોદ્દેદારો આ કપરા સમયે અમારી મદદે પહોંચ્યા નથી.”
જ્યારે આખું માર્કેટ ડૂબી રહ્યું હતું અને વેપારીઓ રડી રહ્યા હતા, ત્યારે આ નેતાઓમાંથી કોઈએ પણ સ્થળ પર આવીને વેપારીઓની મુશ્કેલી જાણવાનો કે તેમને હિંમત આપવાનો પ્રયાસ કર્યો નથી. નેતાઓની આ ગેરહાજરીએ લોકશાહીમાં પ્રજા અને વેપારીઓની લાચારી છતી કરી દીધી છે.
