માતૃત્વ માટે યોગ્ય ઉંમર કઈ? જાણો કયા વર્ષ પછી પ્રેગ્નન્સીમાં જોખમ વધી શકે છે
આજના આધુનિક સમયમાં મહિલાઓની જીવનશૈલીમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. ઉચ્ચ અભ્યાસ, કરિયર અને આર્થિક રીતે પગભર થવાની ઈચ્છાને કારણે ઘણી મહિલાઓ લગ્ન અને બાળકનો નિર્ણય મોડો લેતી હોય છે. પહેલાના સમયમાં નાની ઉંમરે માતા બનવું સામાન્ય હતું, પરંતુ હવે 30 કે 35 વર્ષની ઉંમર પછી ફેમિલી પ્લાનિંગ કરવું એક ટ્રેન્ડ બની ગયો છે. જોકે, વધતી ઉંમરે ગર્ભધારણ કરવાના પોતાના ફાયદા અને ગેરફાયદા છે, જે વિશે દરેક મહિલાએ જાગૃત રહેવું જરૂરી છે.
ગર્ભધારણ માટે સૌથી શ્રેષ્ઠ ઉંમર કઈ?
તબીબી દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો મહિલાઓમાં પ્રજનન ક્ષમતા (Fertility) પિરિયડ્સ શરૂ થવાની સાથે જ શરૂ થઈ જાય છે અને મેનોપોઝ સુધી રહે છે. પરંતુ, નિષ્ણાતોના મતે 20 થી 30 વર્ષની ઉંમર પ્રેગ્નન્સી માટે સૌથી સુરક્ષિત અને શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. 30 વર્ષ પછી ધીમે ધીમે ગર્ભધારણ કરવાની ક્ષમતા ઘટવા લાગે છે અને 35 વર્ષ પછી સ્વાસ્થ્ય સંબંધી જોખમો વધવા માંડે છે. આ ઉંમરને તબીબી ભાષામાં ‘એડવાન્સ્ડ મેટરનલ એજ’ કહેવામાં આવે છે.
30 વર્ષ પછી પ્રજનન ક્ષમતા કેમ ઘટે છે?
મહિલાઓના શરીરમાં ઈંડા (Eggs) ની સંખ્યા જન્મજાત જ નક્કી હોય છે. જેમ જેમ ઉંમર વધે છે, તેમ તેમ આ ઈંડાની સંખ્યા અને તેની ગુણવત્તા બંને ઘટવા લાગે છે. 30 વર્ષની ઉંમર વટાવ્યા પછી કુદરતી રીતે ગર્ભધારણ કરવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે. 35 વર્ષ પછી ઘણી મહિલાઓને કન્સીવ કરવા માટે મેડિકલ સહાય કે ટ્રીટમેન્ટની જરૂર પડી શકે છે, કારણ કે ઈંડાની ગુણવત્તા નબળી પડવાથી ગર્ભપાતનું જોખમ પણ વધી જતું હોય છે.
વધતી ઉંમરે પ્રેગ્નન્સીમાં રહેલા જોખમો
35 વર્ષની ઉંમર પછી જો કોઈ મહિલા પ્રેગ્નન્ટ થાય છે, તો કેટલીક શારીરિક સમસ્યાઓ ઉભી થઈ શકે છે:
- માતા માટે જોખમ: હાઈ બ્લડ પ્રેશર (પ્રી-એક્લેમ્પસિયા), ડાયાબિટીસ (Gestational Diabetes), ડિલિવરી સમયે વધુ પડતો રક્તસ્ત્રાવ અને સી-સેક્શન (ઓપરેશન) ની શક્યતા વધી જાય છે.
- બાળક માટે જોખમ: બાળકનો જન્મ નિર્ધારિત સમય કરતા વહેલો થવો (પ્રી-મેચ્યોર બર્થ), જન્મ સમયે ઓછું વજન હોવું અથવા કેટલીક જિનેટિક બીમારીઓનું જોખમ રહે છે. ઘણીવાર આવા બાળકોને જન્મ પછી NICU માં રાખવાની જરૂર પડી શકે છે.
સુરક્ષિત પ્રેગ્નન્સી માટે કેવી રીતે કાળજી લેવી?
ભલે તમારી ઉંમર 30 થી વધુ હોય, પરંતુ યોગ્ય તબીબી દેખરેખ હેઠળ તમે તંદુરસ્ત બાળકને જન્મ આપી શકો છો. આ માટે:
- નિયમિત ચેકઅપ: ડોક્ટર પાસે સમયસર તપાસ કરાવવી અને જરૂરી બ્લડ ટેસ્ટ તથા સોનોગ્રાફી કરાવવી.
- તંદુરસ્ત આહાર: પૌષ્ટિક ખોરાક લેવો અને ડોક્ટરની સલાહ મુજબ ફોલિક એસિડ તથા અન્ય વિટામિન્સ લેવાનું શરૂ કરવું.
- તણાવમુક્ત રહેવું: યોગ અને હળવી કસરત દ્વારા માનસિક શાંતિ જાળવી રાખવી.
