સાઈડ ડિશ ગણાતા પાપડ હવે બનશે મુખ્ય વાનગી, જાણો બનાવવાની સિક્રેટ રીત
જો તમે રોજિંદા તે જ દાળ-શાક ખાઈને કંટાળી ગયા હોવ અને કંઈક ચટપટું, ઝટપટ અને અનોખું ખાવાનું મન હોય, તો રાજસ્થાનની પ્રખ્યાત ‘પાપડનું શાક’ (પાપડની સબ્જી) થી વધુ સારું બીજું કંઈ ન હોઈ શકે. આ શાક માત્ર બનાવવામાં જ ખૂબ સરળ નથી, પરંતુ તેનો સ્વાદ એટલો અદભૂત છે કે બાળકો હોય કે વડીલો, બધા આંગળા ચાટતા રહી જશે.
ઘણીવાર આપણે પાપડને ફક્ત જમવાની સાથે સાઇડ ડિશ અથવા સ્ટાર્ટર તરીકે વાપરીએ છીએ, પરંતુ મારવાડના ઘરોમાં તેને મુખ્ય વાનગી તરીકે બનાવવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ આ પરંપરાગત રાજસ્થાની રેસીપી બનાવવાની સાચી રીત.
પાપડના શાક માટે જરૂરી સામગ્રી
આ શાક બનાવવા માટે તમારે બહુ મહેનત કરવાની જરૂર નથી, ઘરમાં રહેલા સામાન્ય મસાલાથી જ તે તૈયાર થઈ જાય છે:
-
પાપડ: 4-5 (અડદ દાળના પાપડ સૌથી વધુ સારા રહે છે)
-
દહીં: 2 કપ (તાજું અને ઘટ્ટ દહીં)
-
ડુંગળી: 1 મધ્યમ કદની
-
આદુ: 1 ઇંચનો ટુકડો
-
લસણ: 3-4 કળી
-
લીલા મરચા: 2
-
ઘી: 2 મોટા ચમચા (શાકનો અસલી સ્વાદ ઘીથી જ આવે છે)
-
મસાલા: જીરું (1/2 ચમચી), વરિયાળી (1/2 ચમચી), આખું ધાણા (1/2 ચમચી), હળદર પાવડર (1/2 નાની ચમચી), કાશ્મીરી લાલ મરચું પાવડર (1 ચમચી), ધાણા પાવડર (1 ચમચી), મરી પાવડર (1/2 ચમચી), ગરમ મસાલો (1/4 ચમચી)
-
વઘાર માટે: સૂકું લાલ મરચું (1), હિંગ (ચપટી), કસૂરી મેથી
-
અન્ય: લીલા ધાણા (બારીક સમારેલા), મીઠું (સ્વાદ મુજબ), પાણી (જરૂર મુજબ)
બનાવવાની રીત
1. તૈયારી કરો: સૌ પ્રથમ ડુંગળી, આદુ, લસણ અને લીલા મરચાને એકસાથે ચૉપરમાં નાખીને બારીક સમારી લો. જો ચૉપર ન હોય, તો તમે તેને મિક્સરમાં હળવું અધકચરું પીસી શકો છો.
2. પાપડ તૈયાર કરો: એક તવી ગરમ કરો અને તેના પર થોડું ઘી લગાવીને પાપડને હળવા શેકી લો. યાદ રાખો, પાપડને બહુ વધારે કડક નથી કરવાના, બસ હળવા નરમ થાય ત્યાં સુધી શેકવા. ત્યારબાદ તેને હાથથી મોટા ટુકડાઓમાં તોડીને એક બાજુ રાખી દો.
3. મસાલાનું અધકચરું મિશ્રણ: એક ખલદસ્તામાં જીરું, વરિયાળી અને આખા ધાણા નાખીને તેને અધકચરા કુટી લો. આ અધકચરો મસાલો જ શાકમાં તે અસલી મારવાડી સ્વાદ લાવે છે.
4. દહીંનું મિશ્રણ તૈયાર કરો: એક વાટકામાં 2 કપ દહીં લો. તેમાં હળદર, કાશ્મીરી લાલ મરચું, ધાણા પાવડર, ગરમ મસાલો અને મીઠું ઉમેરો. તેને ચમચીથી સારી રીતે ફેંટી લો જેથી દહીંમાં કોઈ ગાંઠ ન રહે અને મસાલા દહીં સાથે સારી રીતે ભળી જાય.
5. વઘાર કરો: એક કડાઈને તેજ આંચ પર ગરમ કરો અને તેમાં ઘી ઉમેરો. ઘી ગરમ થાય એટલે તેમાં તૈયાર કરેલો અધકચરો મસાલો (જીરું-વરિયાળી-ધાણા), સૂકું લાલ મરચું, હિંગ અને કસૂરી મેથી ઉમેરો. જ્યારે મસાલા તતડવા લાગે, ત્યારે તેમાં ડુંગળી-લસણનું મિશ્રણ ઉમેરો. તેને સોનેરી બદામી થાય ત્યાં સુધી સારી રીતે સાંતળો.
6. ગ્રેવી તૈયાર કરો: હવે આંચ ધીમી કરો અને તેમાં મસાલાવાળું દહીં ઉમેરો. તેને સતત હલાવતા રહો જેથી દહીં ફાટી ન જાય. જ્યારે દહીંમાંથી ઘી અલગ થવા લાગે, ત્યારે તમારી પસંદ મુજબ પાણી ઉમેરીને ગ્રેવીને ઉકળવા દો.
7. અંતિમ ચરણ: જ્યારે ગ્રેવી ઉકળવા લાગે, ત્યારે તેમાં પાપડના ટુકડા નાખીને હળવેથી મિક્સ કરો. ગેસ તરત જ બંધ કરી દો. પાપડ ગ્રેવીને શોષીને નરમ થઈ જશે. ઉપરથી પુષ્કળ તાજા લીલા ધાણા ઉમેરો.
પીરસવાની સલાહ
તમારું ગરમા-ગરમ રાજસ્થાની પાપડનું શાક તૈયાર છે! તેને તમે ફૂલેલી રોટલી અથવા જીરા રાઈસ સાથે પીરસો. વિશ્વાસ રાખજો, આ શાક સામે પનીરનું શાક પણ ફીકું લાગશે.
ધ્યાન રાખો કે પાપડ નાખ્યા પછી ગેસ તરત બંધ કરી દેવો, નહીં તો પાપડ ખૂબ વધારે ગળી જશે અને શાકની મજા બગડી જશે. તેને તરત જ પીરસો જેથી પાપડનો હળવો ‘ક્રંચ’ જળવાઈ રહે.
