‘આદિપુરુષ’ જેવી ભૂલ નહીં ચાલે… રણબીર કપૂરની ‘રામાયણ’ને રિલીઝ અગાઉ જ મળી કડક ચેતવણી
ફિલ્મ ઉદ્યોગ હાલમાં નિતેશ તિવારી દ્વારા દિગ્દર્શિત મહાકાવ્ય ફિલ્મ ‘રામાયણ’ વિશે ચર્ચાથી ભરેલો છે. જ્યારે ચાહકો આ મેગા-બજેટ પ્રોજેક્ટ – જેમાં રણબીર કપૂર, સાઈ પલ્લવી અને યશ જેવા દિગ્ગજો અભિનીત છે – રિલીઝ પહેલા જ વિવાદોના વાદળો ઘેરાવા લાગ્યા છે. દિલ્હી રામલીલા મહાસંઘે ફિલ્મ નિર્માતાઓ સમક્ષ એક મોટી શરત મૂકી છે, જેમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો તેમની માંગણીઓ પૂર્ણ નહીં થાય, તો ફિલ્મને સિનેમાઘરોમાં ચલાવવા દેવામાં આવશે નહીં.
શું છે સમગ્ર વિવાદ અને રામલીલા મહાસંઘની માંગ?
તાજેતરમાં દિલ્હી રામલીલા મહાસંઘના અધ્યક્ષ અર્જુન કુમારે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ફિલ્મના મેકર્સ સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. મહાસંઘનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે મેકર્સે આ ફિલ્મ સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ કરતા પહેલા રામલીલા સમિતિઓ અને સનાતન ધર્મ સાથે જોડાયેલા પ્રતિનિધિઓને બતાવવી જોઈએ.
તેમનું તર્ક છે કે ફિલ્મની જે પણ પ્રચાર સામગ્રી કે શરૂઆતની ઝલક સામે આવી છે, તેને જોઈને તેમના મનમાં કેટલાક સવાલો અને પીડા ઊભી થઈ છે. મહાસંઘના જણાવ્યા અનુસાર, ફિલ્મના પાત્રોની વેશભૂષા (કોસ્ચ્યુમ) ખૂબ જ અટપટી અને આધુનિક લાગે છે, જેમાં પરંપરાગત મર્યાદા અને તે ‘ભાવ’ જોવા મળતો નથી જેની અપેક્ષા ભગવાન રામ અને આ પવિત્ર મહાકાવ્ય પાસેથી રાખવામાં આવે છે.
‘આદિપુરુષ’નો આપ્યો હવાલો, મેકર્સને આપી ચેતવણી
પ્રેસ કોન્ફરન્સ અને ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈ સાથે વાતચીત દરમિયાન અર્જુન કુમારે વર્ષ 2023માં આવેલી ફિલ્મ ‘આદિપુરુષ’નો ખાસ કરીને હવાલો આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે અગાઉની કેટલીક ફિલ્મોમાં જે પ્રકારે પૌરાણિક કથાઓ, પાત્રોના પોશાક અને સંવાદો સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી હતી, તેનાથી સનાતન ધર્મ પ્રેમીઓની ભાવનાઓને ઊંડી ઠેસ પહોંચી હતી. રામલીલા મહાસંઘ નથી ઇચ્છતો કે ‘રામાયણ’ જેવી ભવ્ય ફિલ્મ સાથે પણ કંઈક આવું જ પુનરાવર્તન થાય.
તેમણે કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપતા કહ્યું, “અમે આ ફિલ્મનું સ્વાગત કરીએ છીએ. અમે ઈચ્છીએ છીએ કે લોકો તેને જુએ અને અમે ખુદ લાખો લોકોને તેને જોવા માટે પ્રોત્સાહિત કરીશું. પરંતુ અમારી શરત છે કે રિલીઝ પહેલા મેકર્સ તેને રામલીલા સમિતિના લોકોને બતાવે. જો ફિલ્મમાં કોઈ પણ વાંધાજનક વાત કે ધાર્મિક ભાવનાઓને આહત કરનારું દશ્ય નજરે પડશે તો અમે તેમાં સુધારાની માંગ કરીશું. જો આવું નહીં કરવામાં આવે અને ફિલ્મ સીધી મોટા પડદા પર ઉતારી દેવામાં આવશે, તો અમે તેનો કડક વિરોધ કરીશું અને આ ફિલ્મને ચાલવા દેવામાં આવશે નહીં.”
4000 કરોડના જંગી બજેટ પર નજર
નમિત મલ્હોત્રા દ્વારા નિર્મિત અને નિતીશ તિવારી દ્વારા નિર્દેશિત આ ફિલ્મ ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસની સૌથી મોંઘી ફિલ્મોમાંથી એક હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને મેકર્સના દાવાઓ મુજબ, આ ફિલ્મના બંને ભાગનું કુલ બજેટ આશરે 4000 કરોડ રૂપિયા છે. આટલા મોટા પાયે બની રહેલી ફિલ્મ પાસેથી દર્શકો અને ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીને ખૂબ જ વધુ અપેક્ષાઓ છે. ફિલ્મને દિવાળીના ખાસ અવસર પર રિલીઝ કરવાની યોજના બનાવવામાં આવી રહી છે.
પરંપરાગત મૂલ્યો અને સિનેમાઈ સ્વતંત્રતા વચ્ચેની ચર્ચા
આ સમગ્ર મામલો ફરી એકવાર આ ચર્ચાને હવા આપે છે કે જ્યારે વાત ધાર્મિક ગ્રંથો અને પૌરાણિક કથાઓની આવે છે, ત્યારે સિનેમાઈ સ્વતંત્રતા (Creative Freedom) ની મર્યાદાઓ ક્યાં સુધી હોવી જોઈએ? એક તરફ જ્યાં નિર્દેશક અને નિર્માતા પોતાની કળાના માધ્યમથી દશ્યોને આધુનિક ટેકનોલોજી અને ભવ્યતા સાથે પડદા પર ઉતારવા માંગે છે, તો બીજી તરફ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક સંગઠનો એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે આસ્થાના કેન્દ્રો સાથે કોઈ પણ પ્રકારની છેડછાડ ન થાય.
હાલમાં, રામલીલા મહાસંઘની આ ચેતવણી બાદ ‘રામાયણ’ની ટીમ પર દબાણ વધી ગયું છે. જોવાનું એ રહેશે કે મેકર્સ મહાસંઘની આ માંગ પર શું પ્રતિક્રિયા આપે છે અને શું તેઓ રિલીઝ પહેલા ફિલ્મને સ્પેશિયલ સ્ક્રીનિંગ દ્વારા બતાવવાનો નિર્ણય કરે છે કે નહીં. ફિલ્મની સફળતા અને સરળ રિલીઝ માટે હવે નિર્માતાઓ માટે દર્શકો અને ધાર્મિક સંગઠનોનો વિશ્વાસ જીતવો સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા બની ગઈ છે.
