ખાલી હાથે આવ્યા હતા અને ખાલી હાથે જશો? ના! વિદુર નીતિ મુજબ આ 2 વસ્તુઓ પરલોક સુધી આપશે તમારો સાથ
આ સંસારમાં જન્મ લેનાર દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે એક દિવસ તેને આ દુનિયા છોડીને જવાનું છે. આપણે આખું જીવન ધન-સંપત્તિ, મકાન, ગાડી અને સંબંધો ભેગા કરવામાં વિતાવી દઈએ છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે આ જીવનની યાત્રા પૂરી થશે, ત્યારે આપણી સાથે શું આવશે?
મહાભારત કાળના મહાન જ્ઞાની મહાત્મા વિદુરે હજારો વર્ષો પહેલાં આ સત્ય પરથી પડદો ઉઠાવ્યો હતો. વિદુર નીતિ મુજબ, વ્યક્તિ ગમે તેટલો શક્તિશાળી કે ધનવાન હોય, મૃત્યુ પછી તેની સાથે માત્ર બે જ વસ્તુઓ પરલોક સુધી જાય છે.
વિદુર નીતિનો એ શ્લોક જે જીવનનું સત્ય સમજાવે છે
વિદુરજી કહે છે કે:
“મૃત્યુ પછી મનુષ્યનું ધન બીજા લોકો લઈ લે છે, શરીરના માંસને જીવજંતુઓ ખાઈ જાય છે અથવા અગ્નિ તેને બાળીને રાખ કરી દે છે, પરંતુ પરલોકમાં જીવ માત્ર પોતાના પાપ અને પુણ્ય જ સાથે લઈ જાય છે.”
આ પંક્તિઓનો અર્થ ખૂબ જ ગહન છે. તે આપણને સમજાવે છે કે આપણે જે શરીરની આટલી સંભાળ લઈએ છીએ અને જે સંપત્તિ માટે આખી રાત જાગીએ છીએ, તે બધું જ ક્ષણભંગુર છે.
કઈ છે એ બે વસ્તુઓ જે પરલોક સુધી સાથ આપે છે?
વિદુર નીતિ અનુસાર, મનુષ્યના સાચા સાથી માત્ર આ બે જ છે:
1. પાપ (સારા કર્મો)
જો વ્યક્તિએ આખા જીવન દરમિયાન બીજાને દુઃખ આપ્યું હોય, અન્યાય કર્યો હોય, છેતરપિંડી કરી હોય કે અધર્મનો માર્ગ અપનાવ્યો હોય, તો આ તમામ કર્મો તેના ‘પાપ’ ની પોટલીમાં બંધાઈ જાય છે. વિદુરજી કહે છે કે આ પાપ જ મૃત્યુ પછી જીવને કષ્ટ અને પીડા આપે છે. પરલોકની યાત્રામાં આ પાપ એક ભારે બોજ સમાન બની જાય છે જે મોક્ષના દ્વાર બંધ કરી દે છે.
2. પુણ્ય (સારા કર્મો)
2. પુણ્ય (સારા કર્મો)બીજી બાજુ, જો મનુષ્યે નિઃસ્વાર્થ ભાવે સેવા કરી હોય, ગરીબોને દાન આપ્યું હોય, હંમેશા સત્યનો સાથ આપ્યો હોય અને ધર્મનું પાલન કર્યું હોય, તો તેને ‘પુણ્ય’ પ્રાપ્ત થાય છે. આ પુણ્ય જ પરલોકમાં જીવને સુખ, શાંતિ અને પરમાત્માની નિકટતા અપાવે છે. તે અંધકારમય રસ્તા પર એક દિવ્ય પ્રકાશની જેમ કામ કરે છે.
શા માટે આ જ્ઞાન આજે પણ જરૂરી છે?
આજના સમયમાં, જ્યારે માણસ માત્ર ભૌતિક સુખો પાછળ આંધળી દોટ મૂકી રહ્યો છે, ત્યારે વિદુર નીતિ એક અરીસા સમાન છે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે:
-
સંપત્તિ: તમે ગમે તેટલા કરોડો રૂપિયા ભેગા કરો, તે તમારી સાથે બે ડગલાં પણ નહીં આવે.
-
પરિવાર: તમારા સ્વજનો તમને સ્મશાન સુધી સાથ આપશે, પણ આગળની યાત્રા તો તમારે એકલા જ કરવાની છે.
-
શરીર: જે દેહ પર આપણને અભિમાન છે, તે પણ માટીમાં મળી જશે.
જીવનનો સાચો ઉદ્દેશ્ય શું?
મિત્રો, વિદુર નીતિ આપણને ડરાવવા માટે નથી, પણ જગાડવા માટે છે. આ જ્ઞાન આપણને પ્રેરણા આપે છે કે આપણે જીવતા જીવ એવા કાર્યો કરીએ જેથી આપણી ‘પુણ્યની થેલી’ ભરાતી રહે.
તમે કોઈની નિંદા કરવાનું છોડી દો, કોઈના ચહેરા પર સ્મિત લાવો, પ્રાણીઓ પ્રત્યે દયા રાખો અને તમારા કર્તવ્યોનું પ્રામાણિકતાથી પાલન કરો. યાદ રાખજો, જ્યારે આપણે આ દુનિયા છોડીશું, ત્યારે લોકો આપણને આપણા બંગલા કે બેંક બેલેન્સથી નહીં, પણ આપણા ‘સ્વભાવ’ અને ‘કર્મો’ થી યાદ રાખશે. અને એ જ કર્મો પરલોકમાં આપણો હાથ પકડશે.
જીવનનો સાચો હિસાબ રૂપિયામાં નહીં, પણ પાપ અને પુણ્યમાં થાય છે. તેથી, આજથી જ સારા કર્મોની મૂડી ભેગી કરવાનું શરૂ કરો, કારણ કે એ જ આપણો અસલી અને કાયમી સાથી છે.
