વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે ડોલર સામે રૂપિયાની વિસ્ફોટક વાપસી, બે દિવસમાં ૭૦ પૈસાનો મજબૂત ઉછાળો
આંતરરાષ્ટ્રીય ચલણ બજારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારે નકારાત્મક દબાણનો સામનો કરી રહેલા ભારતીય રૂપિયાએ શાનદાર પુનરાગમન કરીને વૈશ્વિક આર્થિક જગતને સ્તબ્ધ કરી દીધું છે. પશ્ચિમ એશિયાના તણાવના કારણે એક સમયે પ્રતિ ડોલર ₹૯૭ ની અત્યંત નબળી સપાટી તરફ ધકેલાઈ ગયેલા રૂપિયાએ છેલ્લા બે ટ્રેડિંગ સત્રમાં બાજી સંપૂર્ણપણે પલટી નાખી છે. ગુરુવારે ડોલર સામે ૫૦ પૈસાના જોરદાર સુધારા બાદ આજે, ૨૨ મે ૨૦૨૬ શુક્રવારના રોજ શરૂઆતી કારોબારમાં રૂપિયો વધુ ૧૮ પૈસા મજબૂત થઈને ૯૬.૧૮ ના સ્તરે પહોંચી ગયો છે. માત્ર બે જ દિવસમાં ચલણમાં જોવા મળેલો આશરે ૭૦ પૈસાનો આ ઉછાળો ભારતીય અર્થતંત્રની આંતરિક મજબૂતાઈ અને રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની સમયસરની રણનીતિનો વિજય દર્શાવે છે.
રાજદ્વારી વાટાઘાટો અને ક્રૂડ ઓઇલની નરમાઈથી મળી રાહત
ફોરેક્સ માર્કેટના વરિષ્ઠ ટ્રેડર્સે જણાવ્યું હતું કે ચલણ બજારમાં આવેલા આ સકારાત્મક પરિવર્તન પાછળ વોશિંગ્ટનથી આવેલા અહેવાલો મુખ્ય ચાલક બળ સાબિત થયા છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોના તાજેતરના નિવેદનથી બજારને મોટી રાહત મળી છે, જેમાં તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે ઈરાનની પરિસ્થિતિ પર આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી વાટાઘાટો યોગ્ય અને હકારાત્મક દિશામાં આગળ વધી રહી છે. રુબિયોએ જોકે બજારને “વધુ પડતા આશાવાદી” ન બનવાની ચેતવણી આપી હોવા છતાં, આ વૈશ્વિક ગતિવિધિના કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવો $૧૦૪ પ્રતિ બેરલની આસપાસ સ્થિર થયા હતા, જેણે રૂપિયા પર લટકતું તાત્કાલિક દબાણ હળવું કર્યું હતું.
રૂપિયાની મજબૂતાઈ અને સ્થાનિક બજારના બદલાતા આંકડા
| નાણાકીય માપદંડ (Financial Indicators) | શુક્રવારનું વર્તમાન સ્તર | તાજેતરનો ફેરફાર / અસર | બજારનું મનોવિજ્ઞાન |
| યુએસ ડોલર સામે રૂપિયો (USD-INR) | ૯૬.૧૮ પર પહોંચ્યો | ૨ દિવસમાં ૭૦ પૈસાની મજબૂતાઈ | ઓલ-ટાઇમ લો સ્તરેથી શાનદાર રિકવરી. |
| ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY) | ૯૯.૨૪ ના સ્તરે | ૦.૦૧% ની સામાન્ય નરમાઈ | વૈશ્વિક સ્તરે ડોલરની આક્રમક તેજી અટકી. |
| બીએસઈ સેન્સેક્સ (Sensex) | ૭૫,૫૦૭.૦૯ (શરૂઆતી ગાળો) | + ૩૩૨.૩૯ પોઈન્ટનો ઉછાળો | ડોલર નબળો પડતાં શેરબજારમાં ઉત્સાહ. |
| એનએસઈ નિફ્ટી ૫૦ (Nifty) | ૨૩,૭૪૭.૪૦ (શરૂઆતી ગાળો) | + ૮૪.૬૦ પોઈન્ટ પ્લસ | રોકાણકારો દ્વારા ચોખ્ખી ખરીદીનો ટેકો. |
આરબીઆઈની લેટેસ્ટ સ્વેપ વિન્ડો અને બજારનો આત્મવિશ્વાસ
ઇન્ટરબેંક ફોરેન કરન્સી એક્સચેન્જ માર્કેટમાં આજે રૂપિયો ૯૬.૩૦ પર ખૂલ્યા બાદ સવારના સત્રમાં જ ૯૬.૧૮ ની સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. બજારના અગ્રણી વિશ્લેષકો અને ‘CR ફોરેક્સ એડવાઇઝર્સ’ ના એમડી અમિત પાબારીના જણાવ્યા અનુસાર, રૂપિયાની આ તેજી પાછળ આગામી ૨૬ મે ના રોજ આરબીઆઈ દ્વારા પ્રસ્તાવિત $૫ બિલિયનની બાય-સેલ સ્વેપ ઓક્શન (Swap Auction) નો મોટો હાથ છે. કેન્દ્રીય બેંકના આ વ્યુહાત્મક પગલાથી બેંકિંગ સિસ્ટમમાં રૂપિયાની લિક્વિડિટી (તરલતા) જળવાઈ રહેશે અને ચલણની અતિશય અસ્થિરતાને કાબૂમાં રાખી શકાશે. આનાથી વિદેશી રોકાણકારોમાં એવો મજબૂત સંદેશ ગયો છે કે વૈશ્વિક ભૌગોલિક તણાવ વધશે તો પણ આરબીઆઈ મોરચો સંભાળવા સક્ષમ છે.
આગળની ચાલ કેવી રહેશે? સરકારનો મોટો પ્લાન
ચલણ બજારમાં રૂપિયાની સ્થિતિ સુધરતાં સ્થાનિક શેરબજાર પણ ખીલી ઉઠ્યું હતું અને સેન્સેક્સ-નિફ્ટી ગ્રીન ઝોનમાં ટ્રેડ થતા જોવા મળ્યા હતા, જોકે ગુરુવારે વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ (FIIs) ₹૧,૮૯૧.૨૧ કરોડની ચોખ્ખી વેચવાલી કરી હતી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે રૂપિયામાં કાયમી ટ્રેન્ડ બદલવા માટે તેણે ટેકનિકલ સ્તરે ૯૪.૮૦ ની નીચે બંધ થવું પડશે, નહીં તો વૈશ્વિક તણાવ વધતાં તે ફરી ૯૭ તરફ જઈ શકે છે.
બીજી તરફ, દેશની આર્થિક સ્થિતિને વધુ મજબૂત કરવા માટે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકાર વધતી જતી વેપાર ખાધ અને ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) ને નિયંત્રણમાં લેવા માટે અનેક આકરા પગલાંઓ પર ગંભીરતાથી વિચાર કરી રહી છે. સરકાર અને આરબીઆઈના આ સંયુક્ત પ્રયાસો આગામી સમયમાં રૂપિયાને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ સ્થિરતા પ્રદાન કરશે તે નક્કી છે.
