555 જાતની શેરડીથી એક વીઘામાં 1.30 લાખથી વધુ આવક, ખેતીમાં નવી દિશા
સૌરાષ્ટ્ર તેમજ ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ખેતીમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. મગફળી, કપાસ, ડુંગળી જેવા પરંપરાગત પાકોથી હવે ખેડૂતો વધુ બાગાયતી અને શાકભાજી પાક તરફ વળી રહ્યા છે. વળતર ઘટતા અને ઉપજ અનિશ્ચિત બનતા ખેતીમાં નવા વિકલ્પો શોધવાની જરૂરિયાત વધી છે. એવા સંજોગોમાં ભાવનગર જિલ્લાના તળાજા વિસ્તારમાં અનેક ખેડૂતો શેરડીની ખેતી અપનાવી રહ્યા છે.
તળાજા પંથકમાં શેરડી પ્રત્યે વધતો રસ, સારી ઉપજ બન્યું આકર્ષણ
ભાવનગરના તળાજા તાલુકામાં ઘણા ખેડૂતો શેરડી વાવેતર કરી સ્થિર આવક મેળવી રહ્યા છે. ચર્ચામાં આવેલા એક ખેડૂતે છેલ્લા ચારથી પાંચ વર્ષમાં પરંપરાગત પાક છોડી શેરડી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. હાલમાં તેઓ પાંચ વીઘામાં 555 જાતની શેરડી ઉગાડી રહ્યા છે, જે લગભગ 10–11 મહિનામાં તૈયાર થાય છે. મુખ્ય વાત એ છે કે પાક તૈયાર થયા બાદ વેપારીઓ સીધા ખેતરેથી જ ખરીદી કરે છે, જેથી બજાર સુધી જવાની તકલીફ રહેતી નથી અને એક વીઘાથી 1,30,000 રૂપિયા કરતાં વધુ આવક થાય છે.
મગફળી–કપાસથી શેરડી તરફનો ફેરફાર, લાંબા અનુભવે લીધો નિર્ણય
ખેડૂત ઘોઘાભાઈ શામજીભાઈ જણાવે છે કે શરૂઆતના સમયમાં મગફળી અને કપાસ થી સારો નફો મળતો હતો. પરંતુ સતત વાવેતરના કારણે જમીનની ઉપજ ક્ષમતા ઓછી થવા લાગી અને ઉત્પાદન વર્ષોથી ઘટતું ગયું. પછી તેઓએ જોખમ લેવાનું નક્કી કર્યું અને નવા પાક તરીકે શેરડીની ખેતી શરૂ કરી. પ્રથમ વર્ષે જ નોંધપાત્ર ઉપજ મળતાં તેઓએ શેરડીને મુખ્ય પાક તરીકે અપનાવી લીધો.
યોગ્ય સંભાળથી પાકમાં વૃદ્ધિ, કુદરતી ખાતર અને પાણીનું મહત્વ સ્પષ્ટ
વર્તમાનમાં ઘોઘાભાઈ પાંચ વીઘામાં શેરડી ઉગાડી રહ્યા છે અને દેશી ખાતરનો ઉપયોગ કરીને જમીનની તાકાત જાળવી રહ્યા છે. સમયસર સિંચાઈ આપવી અને જીવાત નિયંત્રણ માટે યોગ્ય સારવાર કરવી તેઓ ખેતીની ચાવી માને છે. સારા સંચાલનથી છોડનો વિકાસ પણ ઝડપી થયો છે. ખેતી પ્રક્રિયામાં આ બાબતોને પ્રાથમિકતા આપતાં તેમને સતત પ્રમાણભૂત ઉત્પાદન પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે.
વેપારીઓ ખેતર પર જ ખરીદી કરે છે, માર્કેટ સુધી જવાની જરૂર નથી
શેરડી 10–11 મહિનામાં પૂરી રીતે તૈયાર બને છે, ત્યારબાદ ખેડૂતને યાર્ડ અથવા બજાર સુધી જવાની મશક્કત રહેતી નથી. વેપારીઓ ખુદ ખેતરમાં આવીને ખરીદી કરે છે, જેના બદલામાં એક મણનો સરેરાશ ભાવ 100 થી 120 રૂપિયા મળે છે. આ રીતે એક વીઘાથી 1,30,000 રૂપિયા કરતા વધું નફો મળે છે. વેચાણનો ખર્ચ બચતાં ખેડૂતને સીધો લાભ મળે છે અને શેરડી ખેતી હવે તેમના માટે સૌથી ફાયદાકારક પાક સાબિત થઈ રહ્યો છે.
