SIR વિવાદે પકડ્યું હિંસક સ્વરૂપ: મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ પર આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં નિર્ણાયક સુનાવણી
દેશમાં ચૂંટણી પંચની કામગીરી અને તેની પારદર્શિતા સામે ઊભા થયેલા SIR વિવાદે હવે અત્યંત ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામા અને તેમને તાત્કાલિક અસરથી સસ્પેન્ડ કરવાની માંગ સાથે દેશભરમાં તીવ્ર વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટ આજે આ સમગ્ર મામલે દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજીઓ (PIL) પર અત્યંત મહત્વની સુનાવણી હાથ ધરશે.
સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બનેલી ત્રણ જજની ખંડપીઠ રાકેશ કુમાર સિંહ અને એડવોકેટ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓ પર સુનાવણી કરશે. આ સુનાવણી પર સમગ્ર દેશના રાજકીય અને કાનૂની નિષ્ણાતોની નજર ટકેલી છે.
સોફ્ટવેર અને નિયમોમાં મનસ્વી ફેરફારનો ગંભીર આરોપ
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ (PTI) ના અહેવાલ મુજબ, પટનાના રહીશ રાકેશ કુમાર સિંહ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં સીઈસી જ્ઞાનેશ કુમાર સામે અત્યંત આકરા આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. અરજીમાં જણાવાયું છે કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરે પંચના અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીની સંમતિ કે સલાહ-મસલત લીધા વિના જ કમિશનના નામે એકતરફી નિર્ણયો લીધા છે.
અરજીકર્તાઓએ દાવો કર્યો છે કે જ્ઞાનેશ કુમારે પોતાની સત્તાનો દુરુપયોગ કરીને ચૂંટણી પંચના સોફ્ટવેર, મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શિકાઓ અને નીતિગત નિર્ણયોમાં પોતાની મરજી મુજબ ફેરફારો કર્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે અદાલતે ચકાસણી કરવી જોઈએ કે શું CEC વ્યક્તિગત રીતે સમગ્ર ચૂંટણી સંસ્થાની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરી શકે કે કેમ. જો આ નિર્ણયો ગેરકાયદેસર જણાય તો તેને તાત્કાલિક રદ જાહેર કરીને તેમની સામે યોગ્ય કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ વચગાળાની રાહતની માંગ
સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કરાયેલી અરજીમાં એક મહત્વની વચગાળાની માંગણી પણ મૂકવામાં આવી છે. અરજદારોએ વિનંતી કરી છે કે આ કેસની આખરી સુનાવણી પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી સુપ્રીમ કોર્ટ જ્ઞાનેશ કુમારને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકેના બંધારણીય કાર્યો અને સત્તાઓનો ઉપયોગ કરવા પર રોક લગાવે.
વધુમાં, અરજીમાં એવો નિર્દેશ આપવાની માંગ કરાઈ છે કે સીઈસીના પદ પર વચગાળાની રોક દરમિયાન ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ECI) ના તમામ નિર્ણયો અને કામગીરી બાકીના બે કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીની સર્વસંમતિથી જ લેવામાં આવે, જેથી કરીને બંધારણીય સંસ્થાની ગરિમા અને પારદર્શિતા જળવાઈ રહે.
ધી ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના રિપોર્ટથી થયો ફાટો
SIR ને લગતો આ મોટો વિવાદ ત્યારે સામે આવ્યો હતો જ્યારે ‘ધી ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ ના એક વિશિષ્ટ અહેવાલમાં ચૂંટણી પંચની અંદર ચાલી રહેલા આંતરિક અસંતોષનો ખુલાસો થયો હતો. આ રિપોર્ટ અનુસાર, છેલ્લા ૧૦ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ ઓછામાં ઓછા ૧૪ પ્રસંગોએ કમિશનના નામે લેવાયેલા એકતરફી નિર્ણયો સામે સત્તાવાર વાંધો નોંધાવ્યો હતો.
આ આંતરિક મતભેદોમાં મતદાર નોંધણી માટેના ફોર્મ-૬ માં કરાયેલા સુધારા, દિલ્હીમાં ઈરોનેટ (ERONET) સોફ્ટવેર નિયંત્રણનું કેન્દ્રીકરણ, પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદારયાદીમાંથી નામો કાઢી નાખવાની અપીલ પ્રક્રિયા અને ગોવામાં લાયક મતદારોના નામ ઉમેરવામાં થયેલી ગંભીર નિષ્ફળતા જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ સામેલ છે. હવે આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં થનારી સુનાવણીથી જ નક્કી થશે કે ચૂંટણી પંચના આ આંતરિક સંકટનો અંત કેવી રીતે આવશે
