પોલીસની હાજરીમાં ગરીબોના ઘર જમીનદોસ્ત: સત્ય જાણીને ચોંકી જશો!
સુરતના વેદ દરવાજા વિસ્તારમાં એક એવી ઘટના ઘટી છે જેણે માનવતા અને કાયદાના શાસન સામે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. એક જ રાતમાં 100 થી વધુ ગરીબ પરિવારોએ પોતાનું સરનામું અને છત ગુમાવી દીધી છે. બુલડોઝરની ગર્જના સાથે આ ગરીબોના સપના ધૂળમાં મળી ગયા. પરંતુ સૌથી આઘાતજનક બાબત એ છે કે આટલી મોટી તોડફોડની જવાબદારી લેવા માટે કોઈ સરકારી વિભાગ તૈયાર નથી. લોકોના ઘર તોડી પાડવામાં આવ્યા, પણ તે કોના આદેશથી થયું અને કોણે કર્યું, તે આજે પણ એક મોટું રહસ્ય છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
ગત મહિને, 28 તારીખે સુરતના વેદ દરવાજા વિસ્તારમાં જ્યારે લોકો સવારની મીઠી ઊંઘમાં હતા અથવા તો પોતાના કામકાજમાં વ્યસ્ત હતા, ત્યારે અચાનક પોલીસ અને બુલડોઝરનો કાફલો ત્યાં આવી પહોંચ્યો. કોઈ પણ પ્રકારની પૂર્વ સૂચના કે નોટિસ આપ્યા વિના, પોલીસની હાજરીમાં આ બુલડોઝરોએ 100 થી વધુ ઝૂંપડાઓને તોડી પાડ્યા હતા. પળવારમાં લોકોની વર્ષોની મૂડી અને રહેઠાણ જમીનદોસ્ત થઈ ગયા. ભયભીત લોકો કંઈ સમજે તે પહેલાં તો તેમનું ઘર જમીન પર હતું.
જવાબદારી લેવા કોઈ તૈયાર નથી: સત્તાવાળાઓની આંખમિચામણી
આ ઘટનાનો સૌથી ચોંકાવનારો પાસું એ છે કે સ્થાનિક વહીવટીતંત્રના તમામ વિભાગો એકબીજા પર દોષારોપણ કરી રહ્યા છે. સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) ના અધિકારીઓ સ્પષ્ટપણે નકારી રહ્યા છે કે આ તોડફોડમાં તેમનો કોઈ હાથ છે. તેમની દલીલ છે કે તેઓ તો માત્ર ત્યાં રસ્તાના માપણી (સીમાંકન) માટે ગયા હતા, ઘર તોડવા માટે નહીં.
બીજી તરફ, પોલીસ તંત્રનો આરોપ છે કે આ કામ પાલિકાનું છે. જ્યારે પોલીસની હાજરીમાં આ તોડફોડ થઈ, ત્યારે સુરક્ષાકર્મીઓ મૂક પ્રેક્ષક બનીને બધું જોતા રહ્યા હતા. સ્થાનિક ભાજપના ધારાસભ્ય વિનુ મોરાડિયાએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ મામલામાં કંઈક તો મોટી ગરબડ છે. જ્યારે કોઈ વિભાગ જવાબદારી લેવા તૈયાર ન હોય, ત્યારે સવાલ એ થાય કે આખરે કાયદો અને વ્યવસ્થાના નામે ગરીબો પર આ કોનો કહેર હતો?
હાઈકોર્ટના દરવાજા સુધી પહોંચી વેદના
ન્યાયની આશામાં, આ ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા હુસૈન અઝીઝ શેખે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં એક મહત્વપૂર્ણ અરજી દાખલ કરી છે. હુસૈન અઝીઝ અને તેમના સાથીઓએ આ મામલે પાંચ પક્ષોને પ્રતિવાદી બનાવ્યા છે, જેમાં ગુજરાત સરકાર, સુરત મહાનગરપાલિકા, સુરત પોલીસ કમિશનર, ડેપ્યુટી કમિશનર અને સ્પેશિયલ ઓપરેશન ગ્રુપનો સમાવેશ થાય છે.
તેમની અરજીમાં સ્પષ્ટ આક્ષેપ છે કે બંધારણીય નિયમો અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાને નેવે મૂકીને આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. હાઈકોર્ટમાં કરવામાં આવેલી આ અપીલ દ્વારા પીડિતોએ માગ કરી છે કે તોડફોડના આ અભિયાન પર તાત્કાલિક રોક લગાવવામાં આવે અને જેમણે આ અત્યાચાર કર્યો છે, તેમની સામે કાયદાકીય પગલાં લેવામાં આવે.
વહીવટી તંત્રની દલીલ અને વાસ્તવિકતા
સુરત મહાનગરપાલિકાના કમિશનર એન. નાગરાજને સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ જમીન ખાનગી માલિકીની છે અને તેનો અમુક ભાગ રોડ પ્રોજેક્ટ હેઠળ આવે છે. તેમનું કહેવું છે કે ભવિષ્યમાં ત્યાં રસ્તો બનવાનો છે અને અત્યારે માત્ર માપણીનું કામ હતું. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે, જો માપણી જ કરવાની હોય તો 100 થી વધુ પરિવારોને બેઘર કરવાની ઉતાવળ કેમ કરવામાં આવી? શું ગરીબોને નોટિસ આપીને પોતાનો સામાન ખસેડવા માટે સમય ન આપી શકાય?
નૈતિકતા અને માનવતાનો સવાલ
કોઈપણ લોકશાહી દેશમાં ઘર એ માનવીનો મૂળભૂત અધિકાર છે. ભલે તે ઝૂંપડપટ્ટી હોય કે બંગલો, કાયદો બધા માટે સમાન છે. કોઈપણ તોડફોડ પહેલા નોટિસ આપવી એ કાનૂની ફરજ છે. સુરતની આ ઘટનાએ સાબિત કર્યું છે કે ગરીબ માણસની વ્યથા સાંભળવા માટે સિસ્ટમમાં કદાચ કોઈ સ્થાન નથી.
અત્યારે પીડિત પરિવારો ખુલ્લા આકાશ નીચે રહેવા મજબૂર બન્યા છે. તેમની પાસે ન તો ઘર છે, ન તો કોઈ સામાન. આ પરિસ્થિતિમાં જ્યારે હાઈકોર્ટ હવે આ મામલે સુનાવણી કરશે, ત્યારે જ સત્ય બહાર આવશે કે આ ‘ગેરકાયદેસર બુલડોઝર’ કોના ઈશારે ચાલ્યા હતા. શું જે અધિકારીઓની હાજરીમાં આ તોડફોડ થઈ, તેમની સામે કોઈ કાર્યવાહી થશે? શું ગરીબોને ન્યાય મળશે? આ સવાલો અત્યારે સુરતના હવામાં ગુંજી રહ્યા છે.
