કેન્દ્રીય કેબિનેટનો મોટો નિર્ણય: વસ્તી ગણતરી 2027 માટે ₹11,718 કરોડનું બજેટ મંજૂર, ‘કોલસેતુ’ સહિત ત્રણ મહત્ત્વના નિર્ણયો
વડા પ્રધાન (PM) ની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં દેશના વિકાસ અને નીતિ નિર્ધારણને લગતા ત્રણ મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે. આ નિર્ણયોમાં સૌથી અગ્રણી નિર્ણય વસ્તી ગણતરી (Census) 2027 ની તૈયારીઓ માટે વિશાળ નાણાકીય ફાળવણીનો છે, સાથે જ ઊર્જા ક્ષેત્રે ‘કોલસેતુ’ નામની એક મહત્ત્વપૂર્ણ કોલસા લિન્કિંગ નીતિમાં સુધારો પણ કરવામાં આવ્યો છે.
૧. વસ્તી ગણતરી 2027 માટે ₹11,718 કરોડની મંજૂરી
કેન્દ્રીય કેબિનેટે ભારતની આગામી વસ્તી ગણતરી 2027 ને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ અને કાર્યક્ષમ રીતે પાર પાડવા માટે ₹11,718 કરોડ ના બજેટને મંજૂરી આપી છે.
વસ્તી ગણતરીનું મહત્ત્વ:
- ડેટાનું કલેક્શન: ભારતની વસ્તી ગણતરી એ વિશ્વનો સૌથી મોટો વહીવટી અને આંકડાકીય કવાયત છે. આ ડેટાનો ઉપયોગ સરકાર દ્વારા આગામી દસ વર્ષ માટેની આર્થિક, સામાજિક અને રાજકીય નીતિઓ તેમજ કલ્યાણકારી યોજનાઓ ઘડવા માટે થાય છે.
- તકનીકી પરિવર્તન: સરકારની યોજના આ વસ્તી ગણતરીને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર લાવવાની છે. આમાં ડેટા કલેક્શન માટે મોબાઇલ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ, તાલીમ અને મોનિટરિંગનો સમાવેશ થાય છે. આનાથી ડેટાની ગુણવત્તામાં સુધારો થશે અને ગણતરી પ્રક્રિયા વધુ ઝડપી બનશે.
- અગાઉની ગણતરી: કોવિડ-19 મહામારીને કારણે 2021 માં યોજાનારી વસ્તી ગણતરી વિલંબિત થઈ હતી. હવે 2027 ના લક્ષ્યાંક સાથે, સરકારે સમયસર તૈયારીઓ શરૂ કરવા માટે આ મોટું નાણાકીય ફાળવણી કરી છે, જે દેશવ્યાપી તૈયારીઓ માટેનો મોટો સંકેત છે.
૨. કોલસા લિન્કિંગ નીતિમાં સુધારો: ‘કોલસેતુ’ને મંજૂરી
કેબિનેટે દેશના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ સુધારાત્મક નિર્ણય લેતા ‘કોલસેતુ’ (CoalSetu) નામની નવી કોલસા લિન્કિંગ નીતિને મંજૂરી આપી છે. આ નીતિ કોલસાના સપ્લાય અને વિતરણને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવશે.
‘કોલસેતુ’ના મુખ્ય લક્ષ્યાંકો:
- કાર્યક્ષમ કોલસા વિતરણ: આ નીતિનો હેતુ વીજળી ઉત્પાદન પ્લાન્ટ્સ (Power Plants) સુધી કોલસાના પરિવહનને વધુ ઝડપી અને ઓછો ખર્ચાળ બનાવવાનો છે.
- ઇંધણ મિશ્રણ સુધારો: ‘કોલસેતુ’ પાવર પ્લાન્ટ્સને તેમની જરૂરિયાત મુજબના કોલસાની ગુણવત્તા અને જથ્થાને સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરશે.
- ખર્ચમાં ઘટાડો: કોલસાના કાર્યક્ષમ પરિવહનથી વીજળી ઉત્પાદનના ખર્ચમાં ઘટાડો થશે, જેનો અંતિમ લાભ ગ્રાહકોને મળી શકે છે. આ નીતિ આયાતી કોલસા પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં પણ મદદરૂપ થશે.
૩. અન્ય મહત્ત્વનો નિર્ણય
વસ્તી ગણતરી અને કોલસા ક્ષેત્ર ઉપરાંત, કેબિનેટે ત્રીજો એક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય પણ લીધો હતો, જેનો સંબંધ દેશના આર્થિક કે માળખાકીય વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા સાથે છે. (સમાચારમાં ત્રીજા નિર્ણયની વિગતો ન હોવા છતાં, કેબિનેટ બેઠકો સામાન્ય રીતે અર્થતંત્ર, સુરક્ષા અથવા કૃષિ જેવા ક્ષેત્રોને લગતા નિર્ણયો લે છે).
કેબિનેટ બેઠકનું મહત્ત્વ: કેન્દ્રીય કેબિનેટના આ નિર્ણયો દર્શાવે છે કે સરકાર માત્ર લાંબા ગાળાની નીતિ નિર્ધારણ માટે જરૂરી ડેટા સંગ્રહ (વસ્તી ગણતરી) પર ધ્યાન આપી રહી છે, પરંતુ દેશના મુખ્ય ઊર્જા સ્ત્રોત (કોલસો) ના વિતરણને સુધારવા માટે પણ તાત્કાલિક પગલાં લઈ રહી છે. વસ્તી ગણતરી માટેનું મોટું બજેટ દર્શાવે છે કે સરકાર ડિજિટલ ઇન્ડિયાના વિઝન સાથે ડેટા કલેક્શનમાં પારદર્શિતા અને ચોકસાઈ લાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
આ ત્રણેય નિર્ણયો આગામી વર્ષોમાં ભારતના આર્થિક આયોજન, વીજળી ક્ષેત્રની કાર્યક્ષમતા અને શાસનની ગુણવત્તા પર વ્યાપક અસર કરશે.
