Apple માં મોટો ફેરફાર: ટિમ કૂકની વિદાય અને નવા બોસની એન્ટ્રી, શું હવે આઈફોન બદલાઈ જશે?
એપલ (Apple) ના સીઈઓ પદ પરથી ટિમ કૂકનું (Tim Cook) હટવું એ માત્ર કોઈ કંપનીના નેતૃત્વમાં ફેરફાર નથી, પરંતુ ટેક જગતના એક સુવર્ણ યુગનો અંત છે. જેને આપણે ‘એન્ડ ઓફ એન એરા’ કહીએ છીએ, તે આ ઘટના માટે સૌથી સચોટ શબ્દ છે. લગભગ 15 વર્ષ સુધી વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત ટેક કંપનીની કમાન સંભાળ્યા પછી, કૂક હવે વિદાય લઈ રહ્યા છે અને તેમના સ્થાને જોન ટરનસ (John Ternus) એપલની બાગડોર સંભાળશે.
જ્યારે ઓગસ્ટ 2011 માં ટિમ કૂકે સ્ટીવ જોબ્સ પાસેથી ચાર્જ લીધો, ત્યારે આખી દુનિયાના મનમાં એક જ સવાલ હતો: “શું કોઈ વ્યક્તિ સ્ટીવ જોબ્સ જેવા તેજસ્વી અને વિઝનરી નેતાની ખોટ પૂરી કરી શકશે?” ઓક્ટોબર 2011 માં જોબ્સના નિધન પછી આ શંકાઓ વધુ ઘેરી બની હતી. પરંતુ આજે, દોઢ દાયકા પછી, ટિમ કૂકે સાબિત કરી દીધું છે કે નેતૃત્વ માત્ર સ્ટેજ પર જાદુ બતાવવાથી નથી આવતું, પરંતુ સિસ્ટમ, વ્યૂહરચના અને સાતત્ય જાળવવાથી આવે છે.
$350 બિલિયનથી $4 ટ્રિલિયન સુધીની ઐતિહાસિક સફર
ટિમ કૂકની સૌથી મોટી તાકાત તેમની ‘ઓપરેશનલ સમજ’ રહી છે. સીઈઓ બનતા પહેલા, તેઓ 1998 થી એપલ સાથે ચીફ ઓપરેટિંગ ઓફિસર (COO) તરીકે જોડાયેલા હતા. તે પહેલાં તેમણે કોમ્પેક (Compaq) અને આઈબીએમ (IBM) જેવી કંપનીઓમાં કામ કર્યું હતું, જેના કારણે સપ્લાય ચેઈન અને ગ્લોબલ ડિસ્ટ્રિબ્યુશનમાં તેઓ માહેર હતા.
તેમના નેતૃત્વમાં એપલનું વેલ્યુએશન $350 બિલિયનથી વધીને $4 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી ગયું. આ આંકડાઓ જ એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે કૂકે એપલને માત્ર પ્રોડક્ટ બનાવતી કંપની મટાડીને એક વિશાળ આર્થિક શક્તિ (Economic Powerhouse) માં ફેરવી દીધી છે.
કાંડાથી લઈને કાન સુધી એપલનું સામ્રાજ્ય
સ્ટીવ જોબ્સે એપલને ‘ક્રાંતિકારી વિચાર’ આપ્યો હતો, પણ ટિમ કૂકે તેને ‘વિસ્તાર અને સ્થિરતા’ આપી. કૂકે માત્ર આઇફોન અને મેકબુકની સફળતાને જ આગળ ન વધારી, પણ એપલને લોકોના અંગત જીવનનો હિસ્સો બનાવી દીધો.
-
એપલ વોચ (Apple Watch): લોકોના કાંડા પર ફિટનેસ અને ટેકનોલોજીનું મિશ્રણ મૂક્યું.
-
એરપોડ્સ (AirPods): વાયરલેસ ઓડિયોની દુનિયા બદલી નાખી અને તેને સ્ટેટસ સિમ્બોલ બનાવ્યું.
-
સર્વિસ ઇકોસિસ્ટમ: એપલ મ્યુઝિક, એપલ ટીવી અને એપલ પે જેવી સેવાઓ મજબૂત કરી, જેથી એપલ માત્ર હાર્ડવેર કંપની મટીને એક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ બની ગઈ.
કામ કરવાની પદ્ધતિમાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર
ટિમ કૂકનો એક મોટો ફાળો એપલની આંતરિક કાર્યશૈલીમાં ફેરફાર છે. તેમણે જૂના ‘સાયલો મોડલ’ને હટાવીને પ્રોજેક્ટ-બેઝ્ડ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ અપનાવી. અહીં દરેક ટીમને સ્પષ્ટ ટાર્ગેટ, પૂરતા સંસાધનો અને કામ કરવાની આઝાદી આપવામાં આવી. આજે આ મોડલ બિઝનેસ સ્કૂલોમાં કેસ સ્ટડી તરીકે ભણાવવામાં આવે છે, કારણ કે તે દર્શાવે છે કે આટલી મોટી કંપની હોવા છતાં કેવી રીતે ચપળતા (Agility) જાળવી શકાય.
પોતાની ચિપ્સ અને આત્મનિર્ભરતા
એપલનું પોતાનું સિલિકોન ચિપ્સ (M1, M2, M3) તરફ વળવું એ કૂકની દૂરંદેશીનું પરિણામ છે. ઇન્ટેલ જેવી કંપનીઓ પર નિર્ભરતા ઘટાડીને એપલે સાબિત કર્યું કે તે માત્ર સોફ્ટવેર કે ડિઝાઇન જ નહીં, પરંતુ હાર્ડવેરના સૌથી ઊંડા સ્તર એટલે કે પ્રોસેસર પર પણ સંપૂર્ણ નિયંત્રણ રાખે છે. આ વ્યૂહરચનાએ એપલને ભવિષ્ય માટે વધુ સ્વતંત્ર અને શક્તિશાળી બનાવી છે.
પડકારો અને મર્યાદાઓ
જોકે, ટિમ કૂકનો કાર્યકાળ વિવાદો કે પડકારોથી મુક્ત રહ્યો નથી. જનરેટિવ AI (કૃત્રિમ બુદ્ધિ) ના ક્ષેત્રમાં એપલની શરૂઆત ઘણી ધીમી રહી છે. ગૂગલ અને માઇક્રોસોફ્ટ જેવી કંપનીઓ જ્યારે AI માં હરણફાળ ભરી રહી હતી, ત્યારે એપલ થોડું પાછળ દેખાયું. આ ઉપરાંત, વિઝન પ્રો (Vision Pro) જેવી પ્રોડક્ટ્સ હજુ સુધી અપેક્ષા મુજબનું માર્કેટ બનાવી શકી નથી.
