મમતા બેનર્જી માટે મોટી રાહત: માત્ર ૨૪ કલાકમાં જ તૂટ્યું બળવાખોર ધારાસભ્યોનું જૂથ
પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારે ઉથલપાથલ ચાલી રહી છે. મમતા બેનર્જીની પાર્ટી ટીએમસી (TMC) સામે બળવો કરી અલગ જૂથ બનાવનારા ૫૮ ધારાસભ્યોના ખેમામાં માત્ર ૨૪ કલાકની અંદર જ મોટી તિરાડ જોવા મળી છે. આ ઘટના મમતા બેનર્જી માટે એક મોટી રાજકીય રાહત સમાન છે. જે ધારાસભ્યો અત્યાર સુધી એકજૂથ થઈને નેતૃત્વ સામે પડકાર ફેંકી રહ્યા હતા, હવે તેઓ પક્ષની અંદરના જ વિવાદોમાં અટવાઈ ગયા છે. આ જૂથમાં પડેલી ફૂટ સાબિત કરે છે કે સત્તાના આ ખેલમાં મમતા બેનર્જીનું વ્યક્તિત્વ હજુ પણ પક્ષના ઘણા નેતાઓ માટે સર્વોપરી છે.
શું હતો મુખ્ય વિવાદ? ‘સલાહકાર’ શબ્દથી ભડક્યા બળવાખોરો
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત બળવાખોર જૂથના નેતા ઋતબ્રત બેનર્જીના એક પ્રસ્તાવથી થઈ હતી. ગુરુવારે બોલાવવામાં આવેલી બેઠકમાં ઋતબ્રત બેનર્જીએ એક વિચિત્ર પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે, મમતા બેનર્જી પક્ષના ધારાસભ્ય દળના ‘મુખ્ય સલાહકાર’ (Chief Advisor) તરીકે કામ કરે. આ પ્રસ્તાવનો હેતુ કદાચ મમતાને સક્રિય ભૂમિકામાંથી દૂર કરવાનો હતો. પરંતુ, આ પ્રસ્તાવ રજૂ થતાની સાથે જ બળવાખોર ધારાસભ્યોમાં જ રોષ ફાટી નીકળ્યો. ઘણા ધારાસભ્યોને લાગ્યું કે ‘સલાહકાર’ જેવો શબ્દ વાપરીને મમતા બેનર્જીના દાયકાઓના યોગદાન અને તેમના કદનું અપમાન કરવામાં આવ્યું છે.
બળવાખોરોની ચેતવણી: “મમતા જ અમારી સર્વોચ્ચ નેતા છે”
બેઠક બાદ બળવાખોર જૂથના જ નેતાઓ હવે અલગ-અલગ સુર સાંભળવા મળી રહ્યા છે. પાંચલાના ધારાસભ્ય ગુલશન મલ્લિકે પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરતા સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું, “અમને કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ લડાઈ પાર્ટીની સુધારણા માટે છે, પણ તેનો અર્થ મમતા દીદીને બાજુ પર મૂકવાનો નહોતો. જો આ જૂથ મમતા બેનર્જીને પોતાના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે સ્વીકારશે નહીં, તો અમે આ જૂથમાં રહેવા અંગે ગંભીરતાથી વિચારીશું.”
તેમની સાથે જોડાયેલા સંગીતા રોય બસુનિયાએ પણ આ વાતનું સમર્થન કર્યું હતું. આ ધારાસભ્યોનું માનવું છે કે મમતા બેનર્જી કોઈ માર્ગદર્શક કે સલાહકાર નથી, પરંતુ પક્ષના શ્વાસ છે. માત્ર ૨૪ કલાકમાં જ જૂથમાં પડેલી આ ફૂટ દર્શાવે છે કે બળવાખોરોનો પાયો કેટલો કાચો હતો.
લક્ષ્ય મમતા નહીં, પણ અભિષેક બેનર્જી?
આ આખી બળવાની ઘટનામાં એક ખૂબ જ રસપ્રદ વ્યૂહરચના જોવા મળી છે. આ તમામ ધારાસભ્યો સતત એક જ વાત પર ભાર મૂકી રહ્યા છે કે તેમની લડાઈ મમતા બેનર્જી સાથે નથી, પરંતુ મમતાના ભત્રીજા અને પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ અભિષેક બેનર્જી સાથે છે. ધારાસભ્યોનો આરોપ છે કે અભિષેક બેનર્જીનો પક્ષની કાર્યપ્રણાલી અને નિર્ણયો પર વધી રહેલો પ્રભાવ પક્ષના વરિષ્ઠ સભ્યોને ખૂંચી રહ્યો છે.
તેઓ પોતાને જનતાની સામે ‘મમતા બેનર્જીના વફાદાર’ તરીકે સાબિત કરવા માંગે છે જેથી તેમને રાજકીય નુકસાન ન થાય. આ રણનીતિનો અર્થ એ છે કે તેઓ સત્તા પરિવર્તન તો ઈચ્છે છે, પરંતુ દીદીના નામનો ઉપયોગ કરીને પોતાનો આધાર સુરક્ષિત રાખવા માંગે છે.
શું આ જૂથ લાંબો સમય ટકી શકશે?
ગુરુવારે જે ૫૮ ધારાસભ્યોએ મોટી ઉત્તેજના સાથે ઋતબ્રત બેનર્જીને પોતાના નેતા તરીકે પસંદ કર્યા હતા, તે જૂથ હવે વિખરાવના આરે છે. જ્યારે નેતૃત્વના મુદ્દે જ એકમત ન હોય, ત્યારે આવું જૂથ રાજકીય રીતે સફળ થવાની શક્યતા નહિવત છે. મમતા બેનર્જી માટે આ ઘટના એક સુવર્ણ તક છે, કારણ કે આંતરિક કલેહને કારણે બળવાખોરોની તાકાત ઘટતી જાય છે.
