ગ્રીન કાર્ડ અને H-1B વિઝાના નામે ખેલાતો મોટો ખેલ પકડાયો, ટ્રમ્પ પ્રશાસનની આ સખત એક્શનથી આઇટી કંપનીઓ ધ્રુજી!
અમેરિકામાં સ્થાયી થવા અને ત્યાં નોકરી કરવા ઈચ્છતા વિદેશી આઈટી પ્રોફેશનલ્સ માટે અત્યંત ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે H-1B અને PERM વર્ક વિઝામાં થતી ગેરરીતિઓ અને કૌભાંડો વિરુદ્ધ અત્યાર સુધીની સૌથી આક્રમક અને મોટી તપાસ શરૂ કરી દીધી છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબર (શ્રમ વિભાગ) ના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલે આ તપાસ અંગે સત્તાવાર ખુલાસો કર્યો છે. આ તપાસ એટલી વ્યાપક છે કે અમેરિકાની ટોચની આઇટી સર્વિસિસ કંપની કોગ્નિઝન્ટ (Cognizant) નું નામ પણ સત્તાવાર રીતે ચર્ચામાં આવ્યું છે. યુએસ સત્તાવાળાઓ દ્વારા આ મામલે અત્યાર સુધીમાં ડઝનબંધ સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે આઇટી સેક્ટરમાં ભારે ફફડાટ વ્યાપી ગયો છે.
વ્હિસલબ્લોઅર્સે ખોલી પોલ: કંપનીઓના આંતરિક રહસ્યો બહાર આવ્યા
આ સમગ્ર મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે કંપનીઓની અંદર કામ કરતા કેટલાક વ્હિસલબ્લોઅર્સ (ગેરરીતિઓની પોલ ખોલનારા આંતરિક લોકો) એ સત્તાવાળાઓનો સંપર્ક સાધ્યો. ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ એન્થોની ડી’એસ્પોસિટોએ ખુલાસો કર્યો કે તપાસકર્તાઓને વ્હિસલબ્લોઅર્સ તરફથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારી વિગતો મળી છે. આ વિગતો H-1B અને PERM વિઝા સ્પેસમાં કામ કરતી અમેરિકાની કેટલીક સૌથી મોટી ટેક્નોલોજી અને આઇટી પરામર્શ (કન્સલ્ટિંગ) કંપનીઓ તરફ આંગળી ચીંધે છે.

ઇન્સ્પેક્ટર જનરલે તપાસની દિશા અને વ્યાપ વિશે વાત કરતી વખતે ખાસ કરીને આઇટી જાયન્ટ ‘કોગ્નિઝન્ટ’ (Cognizant) નું નામ લીધું હતું. જો કે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે હાલમાં કંપની પર કોઈ ઔપચારિક આરોપો મૂકવામાં આવ્યા નથી કે તેને સત્તાવાર રીતે ગુનેગાર ઠેરવવામાં આવી નથી, પરંતુ તેની ભૂમિકાની ઝીણવટભરી તપાસ ચાલી રહી છે. તેમણે મીડિયાને જણાવ્યું કે, “અમારી પાસે વ્હિસલબ્લોઅર્સ છે જેઓ કોગ્નિઝન્ટ જેવી સૌથી મોટી કંપનીઓ વિશે વાત કરી રહ્યા છે… અને અમે રાષ્ટ્રપતિ તેમજ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સની ફ્રોડ ટાસ્ક ફોર્સ સાથે ખભેખભા મિલાવીને દરેક કડીની તપાસ કરીશું.”
શું છે આ H-1B અને PERM વિઝા પ્રક્રિયા?
જેઓ નથી જાણતા તેમના માટે, H-1B એ બિન-ઇમિગ્રન્ટ (Non-immigrant) વર્ક પરમિટ છે. આ વિઝા અમેરિકન કંપનીઓને વિજ્ઞાન, ટેક્નોલોજી, એન્જિનિયરિંગ અને ગણિત (STEM) જેવા વિશિષ્ટ ક્ષેત્રોમાં વિદેશી કુશળ પ્રોફેશનલ્સને નોકરી પર રાખવાની મંજૂરી આપે છે. સામાન્ય રીતે આ વિઝા શરૂઆતમાં ત્રણ વર્ષ માટે આપવામાં આવે છે, જેને આગળ જતાં વધુમાં વધુ છ વર્ષ સુધી લંબાવી શકાય છે. ભારત જેવા દેશોના લાખો આઇટી એન્જિનિયરો આ વિઝાના આધારે અમેરિકામાં રોજગારી મેળવે છે.
બીજી તરફ, PERM (પ્રોગ્રામ ઇલેક્ટ્રોનિક રિવ્યૂ મેનેજમેન્ટ) એ લેબર સર્ટિફિકેશન પ્રક્રિયા છે. અમેરિકન એમ્પ્લોયરે કોઈપણ વિદેશી કર્મચારીને કાયમી રહેઠાણ (ગ્રીન કાર્ડ) માટે સ્પોન્સર કરતા પહેલા આ પ્રક્રિયા ફરજિયાતપણે પૂર્ણ કરવી પડે છે. આ પ્રક્રિયામાં સાબિત કરવું પડે છે કે તે ચોક્કસ નોકરી માટે અમેરિકામાં કોઈ લાયક સ્થાનિક નાગરિક ઉપલબ્ધ નથી. આ બંને પ્રક્રિયાઓમાં મોટા પાયે નકલી દસ્તાવેજો અને ખોટી વિગતો સબમિટ કરીને વિઝા મેળવવામાં આવતા હોવાની ફરિયાદો લાંબા સમયથી ઉઠી રહી હતી.
વિઝા ફ્રોડને જાહેર સુરક્ષા અને ગુનાખોરી સાથે જોડવામાં આવ્યું
આ વખતે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ વિઝા કૌભાંડને માત્ર ઇમિગ્રેશન શિષ્ટાચારના ભંગ તરીકે નથી જોઈ રહ્યું, પરંતુ તેને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર સુરક્ષાના ગંભીર મુદ્દા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ ડી’એસ્પોસિટોએ આ તપાસને વધુ વ્યાપક ગુનાહિત નેટવર્ક સાથે જોડી દીધી છે.
તેમના મતે, “આ એક એવું ઉદાહરણ છે જ્યાં વિઝા અને નાણાકીય કૌભાંડો આડકતરી રીતે હિંસક ગુનાઓને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે.” તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે વિદેશી શ્રમિકોનું શોષણ અને માનવ તસ્કરી (હ્યુમન ટ્રાફિકિંગ) ના કેટલાક સ્વરૂપો આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત સંગઠનો અને ડ્રગ કાર્ટેલ સાથે પણ જોડાયેલા હોઈ શકે છે. આથી જ આ મામલાને અત્યંત ગંભીરતાથી લઈને કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.

ભારતીય આઇટી પ્રોફેશનલ્સ અને ઉદ્યોગ પર આની શું અસર થશે?
આ તપાસની જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ મિલવૌકી (Milwaukee) માં એક વિશેષ એન્ટી-ફ્રોડ ઇનિશિયેટિવ ઇવેન્ટ સંબોધિત કરવાના હતા. આ ઇવેન્ટમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સંગઠિત ગુનાખોરી અને કૌભાંડો સામેના પોતાના અભિયાનની ઝાંખી રજૂ કરવાનું હતું.
કોગ્નિઝન્ટ જેવી મોટી કંપનીઓ હજારો ભારતીય આઇટી પ્રોફેશનલ્સને દર વર્ષે H-1B વિઝા પર અમેરિકા મોકલે છે અથવા ત્યાં હાયર કરે છે. જો આ તપાસમાં કોઈ મોટી ગેરરીતિ સાબિત થશે, તો આગામી સમયમાં વિઝા મેળવવાની પ્રક્રિયા વધુ કઠિન બની શકે છે. આ ઉપરાંત, કંપનીઓ પર મોટા નાણાકીય દંડ થઈ શકે છે અને ભવિષ્યમાં તેમના વિઝા ક્વોટા પર પણ કાપ આવી શકે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની આ પ્રથમ મોટી કાર્યવાહી સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે આગામી દિવસોમાં અમેરિકામાં વિદેશી કર્મચારીઓ અને આઇટી કંપનીઓ માટે કાયદાકીય કડકાઈ અભૂતપૂર્વ સ્તરે પહોંચવાની છે.