મિડલ ઈસ્ટમાં રૂસી મદદના આરોપો વચ્ચે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આપ્યું મોટું નિવેદન!
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે હવે એક નવો અને મોટો કૂટનીતિક વળાંક આવી ગયો છે. યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કીના તે દાવા પર અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે, જેમાં ઝેલેન્સ્કીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે રશિયા મિડલ ઈસ્ટમાં અમેરિકી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવા માટે ઈરાનની મદદ કરી રહ્યું છે અને તેને સેટેલાઇટ સર્વેલન્સની ગુપ્ત જાણકારીઓ પૂરી પાડી રહ્યું છે. આ ગંભીર આરોપ પર ટ્રમ્પે બે-ટૂક અંદાજમાં કહ્યું છે કે તે આ વાતની સત્યતાની તપાસ કરશે અને ખુદ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે આ અંગે સીધી વાતચીત કરશે.
રશિયન મદદ પર શું બોલ્યા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ?
પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન જ્યારે ટ્રમ્પને ઝેલેન્સ્કીના આ દાવા વિશે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે કહ્યું કે તેમને આ વાતની પૂરી જાણકારી નથી, પરંતુ તેઓ પુતિન સાથે આ વિશે ચોક્કસથી પૂછશે. જોકે, ટ્રમ્પે એ પણ સાફ કરી દીધું કે જો રશિયાએ ઈરાનની થોડી-ઘણી મદદ કરી પણ હશે, તો પણ તેનું યુદ્ધના મેદાન પર કોઈ ખાસ પરિણામ જોવા મળ્યું નથી.
ઈરાનની લશ્કરી ક્ષમતાઓની પોતાની આક્રમક શૈલીમાં મજાક ઉડાવતા ટ્રમ્પે કહ્યું, “રશિયા ઈરાનને મદદ કરી રહ્યું હશે, પરંતુ જો તેઓ મદદ કરી રહ્યા હોય, તો પણ તેની કોઈ અસર થઈ નથી. કારણ કે ઈરાન પાસે યોગ્ય સેના નથી, વાયુસેના નથી, નૌકાદળ નથી… તેમની પાસે ખરેખર કંઈ નથી.” વેનેઝુએલાના ઉદાહરણનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે નોંધ્યું કે ભૂતકાળમાં રશિયાએ તે દેશને નોંધપાત્ર લશ્કરી સાધનો પૂરા પાડ્યા હતા, છતાં પરિણામ શું આવ્યું? તેમણે ઉમેર્યું કે તેમને નથી લાગતું કે રશિયા તે સ્તરે ઈરાનને નોંધપાત્ર સહાય પૂરી પાડી રહ્યું છે.
નેતન્યાહુ અને ટ્રમ્પની મહત્ત્વપૂર્ણ મુલાકાત
આ દરમિયાન, મિડલ ઈસ્ટની ભૂ-રાજનીતિમાં વધુ એક મોટી હલચલ જોવા મળી રહી છે. ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ આજે વોશિંગ્ટનમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે મુલાકાત કરવાના છે. આ હાઇ-પ્રોફાઇલ બેઠક એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાન પર પોતાના બોમ્બમારાના અભિયાનોને હાલ પૂરતા રોકી દીધા છે, અને તેહરાન તરફથી પણ જવાબી કાર્યવાહી રોકવાના સંકેતો મળ્યા છે.
વડાપ્રધાન નેતન્યાહુએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ ટ્રમ્પના તે તમામ પ્રયાસોનું પૂરેપૂરું સમર્થન કરે છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાનને આર્થિક અને સૈન્ય રીતે નબળું પાડવાનો તથા તેના ખતરનાક પરમાણુ કાર્યક્રમને હંમેશા માટે ખતમ કરવા માટે તેના પર દબાણ બનાવવાનો છે. નેતન્યાહુએ કહ્યું કે જો વગર કોઈ મોટા અને ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષના આ ઐતિહાસિક લક્ષ્યને હાંસલ કરી શકાતું હોય, તો તેમાં કોઈ બુરાઈ નથી. જોકે, ઇઝરાયેલી પીએમે ઈરાનને કડક ચેતવણી આપતા એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે જો ઈરાન કે તેના પ્રોક્સી સંગઠનોએ ભવિષ્યમાં ઇઝરાયેલ તરફ આંખ ઉઠાવવાની પણ કોશિશ કરી, તો આ તેમની સૌથી મોટી ભૂલ સાબિત થશે.
વાતચીતને મોકો આપવા માંગે છે ટ્રમ્પ
સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં અમેરિકાના રાજદૂત માઈક વાલ્ટ્ઝે આ સમગ્ર સ્થિતિ પર પ્રકાશ પાડતા કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હજુ કૂટનીતિ અને વાતચીતના ટેબલને થોડો વધુ સમય આપવા માંગે છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી ઓમાન અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય મધ્યસ્થીઓ દ્વારા ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વરિષ્ઠ અને તકનીકી સ્તર પર સતત સંપર્ક જળવાયેલો છે.
માઈક વાલ્ટ્ઝે તે મીડિયા રિપોર્ટ્સ અને આશંકાઓને પણ સદંતર ફગાવી દીધી, જેમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો હતો કે ઈરાની હુમલાઓનો સામનો કરવા માટે અમેરિકી સેના પાસે ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલો અને ગોળા-બારૂદનો જથ્થો ઝડપથી ખૂટી રહ્યો છે. જોકે, રક્ષા વિશેષજ્ઞોનું હજુ પણ એવું જ માનવું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન બંને માટે લાંબા સમય સુધી આ પ્રકારે ખર્ચાળ અને આક્રમક સૈન્ય અભિયાનો ચાલુ રાખવા સરળ નથી.
ફેબ્રુઆરીની બેઠક અને યુદ્ધની પૃષ્ઠભૂમિ
ધ્યાન આપવા જેવી બાબત એ છે કે નેતન્યાહુ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની અગાઉની મુલાકાત આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં થઈ હતી, જેના કેટલાક જ અઠવાડિયાની અંદર મિડલ ઈસ્ટમાં ભયાનક યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું હતું. તે સંઘર્ષ દરમિયાન ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ સહિત અનેક શીર્ષ અને વરિષ્ઠ ઈરાની નેતાઓના મોત થયા હતા.
યુદ્ધ શરૂ થવાની સાથે જ ઈરાન સમર્થિત હિઝબુલ્લાએ ઇઝરાયેલ પર રોકેટ હુમલા કર્યા હતા, જેના જવાબમાં ઇઝરાયેલે દક્ષિણ લેબનાનમાં તોફાની હવાઈ હુમલા અને જમીની કાર્યવાહી શરૂ કરી દીધી હતી. જોકે, હવે અમેરિકાના દબાણ અને મધ્યસ્થીના કારણે બંને પક્ષોને અસ્થાયી યુદ્ધવિરામ અને સીધી વાતચીતના ટેબલ પર લાવવાના પ્રયાસો તેજ કરી દેવામાં આવ્યા છે, છતાં તાજેતરના હુમલાઓએ આ શાંતિ પ્રક્રિયાને ઘણી હદ સુધી નાજુક બનાવી દીધી છે.
