અમેરિકી ચૂંટણીમાં ભારતીય ફોર્મ્યુલા! ટ્રમ્પ કેમ કરી રહ્યા છે ભારતની ચૂંટણી સિસ્ટમની પ્રશંસા? જાણો અસલી ખેલ

અમેરિકામાં ભારત જેવું SIR લાવવાની ટ્રમ્પની તૈયારી: મિડ-ટર્મ ચૂંટણી પહેલાં ‘વોટર લિસ્ટ શુદ્ધિકરણ’ પાછળનું ગણિત અને રાજકારણ

દુનિયાના સૌથી જૂના લોકશાહી દેશ અમેરિકામાં હવે દુનિયાના સૌથી મોટા લોકશાહી દેશ ભારતની ચૂંટણી પ્રણાલીની જોરશોરથી ચર્ચા થઈ રહી છે. પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ભારતીય ચૂંટણી પંચ અને તેની કામગીરીના વારંવાર વખાણ કરી રહ્યા છે. ભારતમાં ચૂંટણી પહેલાં યોજાતી ‘સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન’ (SIR) એટલે કે મતદાર યાદીની ખાસ ચકાસણી અને સુધારણા પ્રક્રિયાની તર્જ પર અમેરિકામાં પણ વોટર લિસ્ટનું શુદ્ધિકરણ કરવાની ટ્રમ્પે માંગ કરી છે.

અમેરિકામાં ૩ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ યોજાનારી મિડ-ટર્મ (મધ્યસત્ર) ચૂંટણીઓ પહેલાં ટ્રમ્પનો આ નવો દાવ માત્ર એક રાજકીય નિવેદન નથી, પરંતુ અમેરિકન રાજકારણમાં મોટો ફેરફાર લાવવાની વ્યૂહરચના હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ટ્રમ્પની અસંતુષ્ટિ અને બેચેનીનું મુખ્ય કારણ

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રિપબ્લિકન પાર્ટીનો આરોપ છે કે અમેરિકાની મતદાર યાદીમાં હજારો એવા લોકોના નામ સામેલ છે જેઓ દેશના કાયદેસરના નાગરિક નથી. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે આ બિન-નાગરિક (Non-citizen) મતદારો મોટાભાગે ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની તરફેણમાં મતદાન કરે છે, જેના કારણે રિપબ્લિકન પાર્ટીને મોટું નુકસાન વેઠવું પડે છે.

ટ્રમ્પે ‘આર્થિક ડી-ડે’ની ધમકી આપ્યા બાદ ઈરાને કહ્યું કે તે દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં

ચૂંટણી પહેલા ગાઝામાં સ્થિતિ નહીં બદલાય, કુશ્નર-નેતન્યાહૂ વચ્ચેની બેઠક અનિર્ણાયક

મિડ-ટર્મ ચૂંટણીઓ અમેરિકન સંસદ (કોંગ્રેસ)ના નિયંત્રણ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. જો ડેમોક્રેટ્સ આ ચૂંટણીઓમાં મજબૂત થાય તો ટ્રમ્પની ભવિષ્યની રાજકીય નીતિઓ અટકી શકે છે. આ બેચેનીને કારણે જ ટ્રમ્પ હવે અમેરિકન વોટર લિસ્ટને ‘શુદ્ધ’ કરવાની ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા છે.

૧૨.૮ કરોડ મતદારોના ડેટાનો વિશ્લેષણ અને ટ્રમ્પના આંકડા

ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર પોતાના દાવાને સમર્થન આપવા માટે કેટલાક આંકડા રજૂ કર્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૨૦ના વોટર રેકોર્ડ્સ અને નાગરિકતા સંબંધિત ડેટાનું મિલાન કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રાથમિક તબક્કે ૧૨ કરોડ ૮૦ લાખ મતદારોના રેકોર્ડ ચકાસવામાં આવ્યા, જેમાં ૨૪,૦૦૦ જેટલા બિન-નાગરિક મતદારો મળી આવ્યા હોવાનો દાવો કરાયો છે.

ટ્રમ્પે વધુમાં સંકેત આપ્યો છે કે હજુ ૩ કરોડ ૨૦ લાખ મતદારોની તપાસ બાકી છે. જો આ બાકીના રેકોર્ડ્સ ચકાસવામાં આવશે તો બિન-નાગરિક મતદારોનો આંકડો વધુ મોટો થઈ શકે છે. ૨૦૨૦ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે જો તે સમયે ગેરકાયદે મતો અને ગડબડો અટકાવવામાં આવી હોત, તો પરિણામ કંઈક અલગ જ હોત.

અમેરિકાની વોટર લિસ્ટમાં કયા દેશોના મૂળના લોકો?

વ્હાઇટ હાઉસ અને વિવિધ તપાસ રિપોર્ટ્સના સંદર્ભે રજૂ કરાયેલા ડેટા મુજબ, અમેરિકામાં અન્ય દેશોમાં જન્મેલા પરંતુ વોટર લિસ્ટમાં નામ ધરાવતા લોકોની સંખ્યા નોંધપાત્ર છે. આમાં સૌથી મોટી સંખ્યા મેક્સિકન મૂળના લોકોની છે (લગભગ ૩,૮૦૦). આ ઉપરાંત:

કેનેડિયન મૂળના: ૯૫૦ મતદારો

કેન્યામાં મોટો વિમાન અકસ્માત, ઇક્વાડોરના ગુપ્તચર વડા સહિત ૭ લોકોનાં મોત!

જમ્મુ-કાશ્મીર પર અમેરિકાના નિવેદનથી પાકિસ્તાનમાં ખળભળાટ!

ફિલિપાઇન્સ અને જમૈકા મૂળના: ૯૦૦ મતદારો

જર્મન મૂળના: ૭૦૦ મતદારો

બ્રિટિશ મૂળના: ૬૫૦ મતદારો

ક્યુબન મૂળના: ૪૫૦ મતદારો

વિયેતનામી અને હૈતી મૂળના: ૪૦૦-૪૦૦ મતદારો

દક્ષિણ કોરિયાઈ મૂળના: ૩૫૦ મતદારો

આ સિવાય અન્ય ૧૪,૫૦૦ જેટલા મતદારો પણ એવા છે જેમનો જન્મ વિદેશમાં થયો છે, છતાં તેઓ અમેરિકામાં વોટિંગ પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલા હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

અમેરિકી રાજકારણમાં ‘SIR’ શબ્દાવલીનો પ્રવેશ

ભારતમાં ચૂંટણીઓ સમયે જે શબ્દો ગુંજે છે—જેમ કે ‘બોગસ વોટિંગ’, ‘વોટર લિસ્ટનું શુદ્ધિકરણ’, ‘સત્યાપન (Verification)’ અને ‘ફોટો આઇડી કાર્ડ’—હવે આ જ શબ્દો અમેરિકાની રાજકીય ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગયા છે.

ટ્રમ્પ ભારતના મુખ્યા ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર અને ભારતીય ચૂંટણી પ્રણાલીની ટેકનોલોજી આધારિત પારદર્શિતાના વખાણ કરી ચૂક્યા છે. ભારતની જેમ અમેરિકામાં પણ દરેક નાગરિક પાસે બાયોમેટ્રિક આધારિત સર્વમાન્ય મતદાર ઓળખપત્ર હોય અને ચૂંટણી પહેલાં દરેક મતદારનું ઘર-ઘર જઈને વેરિફિકેશન થાય તેવી સિસ્ટમ ગોઠવવાની માંગ થઈ રહી છે.

‘સેવ અમેરિકા એક્ટ’ અને ભવિષ્યની દિશા

આ તમામ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે ટ્રમ્પ હવે ‘સેવ અમેરિકા એક્ટ’ (Save America Act) લાવવાની વાત કરી રહ્યા છે. આ કાયદા હેઠળ:

૧. વોટર રજિસ્ટ્રેશન વખતે નાગરિકતાનો પુરાવો ફરજિયાત બનાવવો.

૨. વોટિંગ માટે ફોટોગ્રાફ વાળું સરકારી આઇડી ફરજિયાત કરવું.

૩. વોટર લિસ્ટમાંથી મૃતકો અને વિદેશી નાગરિકોના નામ દૂર કરવા માટે આધાર/બાયોમેટ્રિક જેવી સુવિધા ઊભી કરવી.