અમેરિકાના ગ્રીન કાર્ડ પ્રોગ્રામમાંથી 8 કંપનીઓ સસ્પેન્ડ, ભારતે આપી સ્પષ્ટતા
અમેરિકામાં કામ કરતા ભારતીય આઇટી પ્રોફેશનલ્સ માટે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયા અંગે ચિંતા વધી છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે કેટલીક મોટી ટેકનોલોજી કંપનીઓને અમેરિકાના PERM કાર્યક્રમમાંથી સસ્પેન્ડ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય કર્મચારીઓના અમેરિકામાં કાયમી વસવાટના માર્ગમાં અડચણો ઊભી થઈ શકે છે.
જોકે, ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું છે કે PERM અને H-1B વિઝા બે અલગ પ્રક્રિયાઓ છે. એટલે કે, PERM અરજીઓ પર લગાવવામાં આવેલી રોકથી હાલના માન્ય H-1B વિઝા આપમેળે રદ થતા નથી. તેમ છતાં, જે કર્મચારીઓ ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં છે, તેમના માટે આ નિર્ણય મહત્ત્વનો બની શકે છે.
અમેરિકાના નિર્ણય પર ભારતે શું કહ્યું?
ભારતના વિદેશ મંત્રાલય (MEA)એ 9 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાનો આ નિર્ણય બંને દેશોના સહિયારા હિતો અને લક્ષ્યોને આગળ વધારવામાં મદદરૂપ નથી.
મંત્રાલયે કહ્યું કે કુશળ કર્મચારીઓની અવરજવર ભારત અને અમેરિકા બંને માટે ફાયદાકારક છે. ભારતીય નિષ્ણાતો અમેરિકાની કંપનીઓને કુશળ પ્રતિભા પૂરી પાડે છે, જ્યારે તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કામ કરવાની અને પોતાની ક્ષમતાઓ વિકસાવવાની તક મળે છે.
વિદેશ મંત્રાલયે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે PERM કાર્યક્રમમાં સસ્પેન્શન લાગુ થવાથી હાલના H-1B વિઝાની માન્યતા કે તેના ધારકો અને આશ્રિતોનો દરજ્જો આપમેળે બદલાતો નથી. જોકે, અસરગ્રસ્ત કંપનીઓના પાત્ર કર્મચારીઓની કાયમી વસવાટ એટલે કે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયા પર અસર પડી શકે છે.
PERM શું છે અને ગ્રીન કાર્ડ માટે શા માટે જરૂરી છે?
PERMનું પૂરું નામ Program Electronic Review Management છે. તે અમેરિકાના શ્રમ વિભાગની પ્રક્રિયા છે, જેના દ્વારા નોકરીદાતા વિદેશી કર્મચારીને કાયમી નોકરી માટે સ્પોન્સર કરતાં પહેલાં નક્કી કરેલી શરતો પૂર્ણ કરે છે.
સામાન્ય રીતે, રોજગાર આધારિત ગ્રીન કાર્ડની ઘણી શ્રેણીઓમાં PERM પ્રક્રિયા મહત્ત્વનો પ્રારંભિક તબક્કો છે. તેમાં કંપનીએ સાબિત કરવું પડે છે કે વિદેશી કર્મચારીની ભરતીથી અમેરિકાના કર્મચારીઓના વેતન, કામ કરવાની પરિસ્થિતિઓ અથવા રોજગારની તકોને નુકસાન થતું નથી.
ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની સામાન્ય પ્રક્રિયામાં નીચેના તબક્કાઓ સામેલ હોઈ શકે છે:
- PERM લેબર સર્ટિફિકેશન: કંપની નક્કી કરેલી ભરતી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે છે અને જરૂરી શ્રમ-બજારની શરતો પૂરી કરે છે.
- I-140 અરજી: PERM મંજૂર થયા બાદ પાત્ર કિસ્સામાં કંપની વિદેશી કર્મચારી માટે ઇમિગ્રન્ટ પિટિશન દાખલ કરે છે.
- ગ્રીન કાર્ડ: કર્મચારીની શ્રેણી, પ્રાથમિકતા તારીખ અને વિઝાની ઉપલબ્ધતા સહિતની શરતો પૂર્ણ થયા બાદ આગળની પ્રક્રિયા થાય છે.
અસરગ્રસ્ત કંપનીઓ માટે PERMની નવી અરજીઓ સ્વીકારવા અને બાકી અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા પર રોક લગાવવામાં આવી છે. તેથી ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની તૈયારીમાં રહેલા કર્મચારીઓ માટે મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.
કઈ કંપનીઓ પર અમેરિકાએ લગાવી રોક?
અમેરિકાના શ્રમ વિભાગે આ કાર્યવાહી હેઠળ આઠ કંપનીઓનાં નામ જાહેર કર્યા છે:
- માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft)
- એડોબ (Adobe)
- કોગ્નિઝન્ટ (Cognizant)
- ઇન્ફોસિસ (Infosys)
- ટાટા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસિસ (TCS)
- વિપ્રો (Wipro)
- HCL ટેક્નોલોજીસ (HCLTech)
- કેપજેમિની (Capgemini)
અમેરિકાના વહીવટીતંત્રે આરોપ લગાવ્યો છે કે કેટલીક કંપનીઓએ વિદેશી કર્મચારીઓની ભરતી સંબંધિત કાર્યક્રમોનો દુરુપયોગ કર્યો હોઈ શકે છે અને તેના કારણે અમેરિકન કર્મચારીઓની નોકરીની તકો પર અસર પડી છે. આ આરોપોની તપાસ અને નિયમનકારી કાર્યવાહી વચ્ચે PERM પ્રક્રિયા પર રોક મૂકવામાં આવી છે.
આ કાર્યવાહીનો અર્થ તમામ ભારતીય નાગરિકો અથવા અમેરિકાની તમામ ટેક કંપનીઓ પર પ્રતિબંધ લાગ્યો છે એવો નથી. હાલની જાહેરાત ચોક્કસ નામ આપવામાં આવેલી કંપનીઓને લગતી છે.
H-1B વિઝા અને PERM વચ્ચે શું તફાવત છે?
ઘણા ભારતીય કર્મચારીઓ H-1B વિઝા પર અમેરિકામાં કામ કરે છે. આ વિઝા અને PERM પ્રક્રિયા વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.
H-1B વિઝા: અમેરિકામાં વિશિષ્ટ કુશળતા ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને ચોક્કસ શરતો હેઠળ કામ કરવાની મંજૂરી આપતો અસ્થાયી વર્ક વિઝા છે.
PERM: રોજગાર આધારિત ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની સામાન્ય પ્રક્રિયામાં આવતો શ્રમ પ્રમાણપત્રનો તબક્કો છે. તે પોતે વિઝા નથી.
આથી, કોઈ કંપનીની PERM અરજીઓ પર રોક લાગે તો તેના કર્મચારીઓના હાલના H-1B વિઝા આપમેળે રદ થતા નથી. જોકે, અમેરિકામાં રહેવાની મંજૂરી વિઝાની માન્યતા, કર્મચારીની વ્યક્તિગત સ્થિતિ અને લાગુ પડતા ઇમિગ્રેશન નિયમો પર આધારિત રહે છે.
ભારતીય IT કર્મચારીઓ પર કેવી અસર થઈ શકે?
આ નિર્ણયની અસર દરેક કર્મચારી પર એકસરખી નહીં હોય. કર્મચારી ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયાના કયા તબક્કે છે તેના આધારે સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે.
1. જેમણે હજી PERM પ્રક્રિયા શરૂ કરી નથી
આવા કર્મચારીઓને ગ્રીન કાર્ડની સામાન્ય પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં વિલંબ થઈ શકે છે, કારણ કે અસરગ્રસ્ત કંપનીઓ નવી PERM અરજીઓ દાખલ કરી શકશે નહીં.
2. જેમની PERM અરજી પેન્ડિંગ છે
બાકી અરજીઓની પ્રક્રિયા પણ રોકવામાં આવી હોવાથી કર્મચારીઓને વધુ રાહ જોવી પડી શકે છે. તેમની અરજી અંગે આગળ શું થશે તે સંબંધિત સત્તાવાળાઓની સ્પષ્ટતા અને વ્યક્તિગત કેસ પર આધારિત રહેશે.
3. જેમની PERM અરજી પહેલેથી મંજૂર થઈ ગઈ છે
તેમની સ્થિતિ નવી અથવા પેન્ડિંગ અરજી ધરાવતા કર્મચારીઓથી અલગ હોઈ શકે છે. પહેલેથી મંજૂર થયેલી દરેક અરજી આપમેળે રદ થઈ ગઈ છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. આગળની પ્રક્રિયા પર શું અસર પડશે તે અંગે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા જરૂરી છે.
4. જેમનો H-1B વિઝાનો સમયગાળો પૂરો થવાની નજીક છે
આ કર્મચારીઓએ ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં રોજગાર આધારિત ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયાની સ્થિતિને આધારે H-1Bના સામાન્ય છ વર્ષના સમયગાળા પછી પણ એક્સટેન્શન મળવાની જોગવાઈ હોઈ શકે છે. PERM પ્રક્રિયામાં વિલંબ થવાથી કેટલાક કર્મચારીઓના ભવિષ્યના આયોજન પર અસર પડી શકે છે.
આથી, વિઝાની મુદત પૂરી થવાની નજીક હોય તેવા કર્મચારીઓએ પોતાની સ્થિતિ અંગે ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.
H-1B કર્મચારીઓ અંગેની ટિપ્પણી પર ભારતની નારાજગી
આ મુદ્દે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સે H-1B કર્મચારીઓ અંગે કરેલી ટિપ્પણીનો પણ ભારતે વિરોધ કર્યો હતો. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે આવી ભાષાને અયોગ્ય ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે તે અમેરિકાની અર્થવ્યવસ્થા તથા ટેકનોલોજી ક્ષેત્રમાં ભારતીય નિષ્ણાતોના યોગદાનને અવગણે છે.
મંત્રાલયના મતે, ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ ઉચ્ચ શિક્ષણ અને કુશળતા સાથે અમેરિકાની નવીનતા, સંશોધન અને આર્થિક વિકાસમાં યોગદાન આપે છે. દેશો વચ્ચે પ્રતિભાની અવરજવરથી બંને અર્થવ્યવસ્થાને ફાયદો થાય છે.
શું ભારતીય IT કંપનીઓના બિઝનેસ પર પણ અસર થશે?
આ નિર્ણયથી ભારતીય IT કંપનીઓ માટે ગ્રીન કાર્ડ સ્પોન્સરશિપ અને કર્મચારીઓને લાંબા ગાળે અમેરિકામાં જાળવી રાખવા અંગે અનિશ્ચિતતા વધી શકે છે. જોકે, તાત્કાલિક અસર કેટલી થશે તે કંપનીની ભરતી નીતિ, સ્થાનિક કર્મચારીઓની સંખ્યા અને PERM પ્રક્રિયા પરની નિર્ભરતા પર આધારિત રહેશે.
ભારતીય IT ઉદ્યોગના સંગઠન નાસ્કોમે પણ જણાવ્યું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતીય ટેક કંપનીઓએ H-1B વિઝા પરની નિર્ભરતા ઘટાડી છે અને અમેરિકામાં સ્થાનિક ભરતી વધારી છે. નાસ્કોમના મતે, કુશળ પ્રતિભાની અવરજવર અને કાયમી ઇમિગ્રેશન બે અલગ મુદ્દા છે, જેને એક જ દૃષ્ટિકોણથી જોવું યોગ્ય નથી.
અમેરિકાની સરકારની તપાસ, PERM પ્રક્રિયા પર લાગુ રોકનો સમયગાળો અને અસરગ્રસ્ત કંપનીઓ માટે આગળની પ્રક્રિયા અંગેની સ્પષ્ટતા આગામી દિવસોમાં મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. કર્મચારીઓએ સોશિયલ મીડિયા પરની અપૂર્ણ માહિતીના આધારે પોતાના વિઝા કે ગ્રીન કાર્ડ અંગે નિર્ણય લેવાને બદલે સત્તાવાર સૂચનાઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.
