બઈના આ પાંચ લોકો પર અમેરિકાની મોટી ગાજ, ઈરાન સાથેના વેપાર મામલે લેવાયું કડક પગલું
અંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને વેપાર જગતમાંથી એક ખૂબ જ મોટા અને ચોંકાવનારા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. અમેરિકાએ ઈરાન સાથે પેટ્રોલિયમ અને ઓઈલ ઉત્પાદનોનો વેપાર કરવાના ગંભીર આક્ષેપો હેઠળ ભારતના આર્થિક પાટનગર મુંબઈની બે પ્રમુખ કંપનીઓ અને તેમની સાથે સંકળાયેલા પાંચ ભારતીય નાગરિકો પર કડક પ્રતિબંધો (Sanctions) લગાવી દીધા છે. અમેરિકાના આ પગલાથી ભારતીય બિઝનેસ જગતમાં હલચલ મચી ગઈ છે. ચાલો જાણીએ કે આખો મામલો શું છે અને અમેરિકાએ આ કડક પગલું કેમ ભર્યું છે.
અમેરિકી વિદેશ વિભાગની મોટી કાર્યવાહી
અમેરિકી વિદેશ વિભાગ અને નાણા મંત્રાલય દ્વારા આ કાર્યવાહી ઈરાનની ઓઈલ નિકાસ અટકાવવા અને તેના પર આર્થિક દબાણ વધારવા માટે કરવામાં આવી છે. રિપોર્ટ મુજબ, મુંબઈની જે બે કંપનીઓ પર ગાજ વીંઝાઈ છે, તેમના નામ ‘એસએસપીએલ સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (SSPL Solutions Pvt Ltd) અને ‘સમૂદ્ર મરીન સર્વિસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (Samudra Marine Services Pvt Ltd) છે. આ બંને કંપનીઓ પર આરોપ છે કે તેમણે ઈરાન પાસેથી પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સની આયાતમાં મદદ કરી હતી અને પરોક્ષ રીતે ઈરાની સરકાર સુધી લાખો ડોલર પહોંચાડવાનું કામ કર્યું હતું.
અમેરિકાનું કહેવું છે કે આ વેપારથી ઈરાની સરકારની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત મજબૂત થયો અને તેને પોતાની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રાખવામાં આર્થિક મદદ મળી. આ જ કારણ છે કે અમેરિકા ખરીદનાર અને વેચનાર બંને પક્ષો પર કડક શંકો કસી રહ્યું છે.
આ 5 ભારતીયો પર પણ પડી ગાજ
કંપનીઓની સાથે-સાથે અમેરિકાએ આ બંને ફર્મો સાથે જોડાયેલા પાંચ ભારતીય નાગરિકોને પણ પોતાની બ્લેકલિસ્ટમાં મૂકી દીધા છે. આ લોકો પર કંપનીઓ સાથે સંબંધિત કોઈપણ પ્રકારના નાણાકીય લેવડ-દેવડ કરવા પર રોક લગાવી દેવામાં આવી છે. પ્રતિબંધિત કરાયેલા નાગરિકોના નામ નીચે મુજબ છે:
એસએસપીએલ સોલ્યુશન્સ સાથે જોડાયેલા: ધ્વનિ વોરા અને નિસર્ગ વોરા.
સમૂદ્ર મરીન સર્વિસિસ સાથે જોડાયેલા: કેતન કોચીકર, ભૂપેન્દ્રસિંહ સાહુ અને હરિશ્યામ હરિહરણ ચુંડાકટ્ટિલ.
અમેરિકી નાણા પ્રધાન સ્કોટ બેસેન્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જે કોઈ પણ દેશ કે વ્યક્તિ ઈરાનને અમેરિકી પ્રતિબંધોથી બચવામાં મદદ કરશે, તે અમેરિકી નાણા વિભાગની કાર્યવાહીથી સુરક્ષિત નહીં બચી શકે. આ સમગ્ર કાર્યવાહી ‘ઓપરેશન ઇકોનોમિક આઉટકાસ્ટ’ હેઠળ ઈરાન પર અમેરિકી સકંજાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
સમૂદ્ર મરીન સર્વિસિસને મળ્યો વિન્ડ-ડાઉનનો સમય
આ દરમિયાન, રાહતના સમાચાર એ છે કે અમેરિકી પ્રશાસને ‘સમૂદ્ર મરીન સર્વિસિસ’ને પોતાના જૂના લેવડ-દેવડ સમેટી લેવા (Wind-down) માટે 23 ઓક્ટોબર સુધીનો સમય આપ્યો છે. ‘વિન્ડ-ડાઉન’ પ્રક્રિયા હેઠળ કંપનીઓને થોડી મુહલ્ત આપવામાં આવે છે જેથી તેઓ પોતાના વર્તમાન અને જૂના કાયદાકીય વેપારને પૂરા કરી શકે અને નવા પ્રતિબંધો સંપૂર્ણપણે લાગુ થાય તે પહેલાં પોતાનું કામકાજ વ્યવસ્થિત રીતે બંધ કરી શકે.
કુલ મળીને, અમેરિકાનું આ પગલું એ વાતનો સંકેત છે કે તે ઈરાન સાથે વેપાર કરતી વૈશ્વિક કંપનીઓ પર ભવિષ્યમાં વધુ કડકાઈથી નજર રાખશે.
