વ્હાઇટ હાઉસમાં રૂ. ૩૫૦૦ કરોડનો બોલરૂમ પ્રોજેક્ટ રોકાયો: યુએસ ફેડરલ કોર્ટે ટ્રમ્પને આપ્યો મોટો આંચકો
અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પોતાના આક્રમક નિર્ણયો અને નીતિઓ માટે જાણીતા છે, પરંતુ હોદ્દો સંભાળ્યા બાદથી તેમને સ્થાનિક અદાલતો તરફથી સતત કાનૂની આંચકાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. અગાઉ આંતરરાષ્ટ્રીય ટેરિફ અને જન્મજાત નાગરિકતા (Birthright Citizenship) જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર અદાલતી ચુકાદાઓ વિરુદ્ધ આવ્યા બાદ, હવે યુએસ ફેડરલ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના અતિ મહત્વાકાંક્ષી ‘વ્હાઇટ હાઉસ બોલરૂમ પ્રોજેક્ટ’ પર સ્ટે મૂકી દીધો છે. અદાલતે આ નિર્ણય આપતી વખતે સ્પષ્ટ ટિપ્પણી કરી છે કે દેશના રાષ્ટ્રપતિ વ્હાઇટ હાઉસના ભાડૂઆત (Tenant) છે, તેના માલિક નથી; જેથી અમેરિકી કોંગ્રેસની પૂર્વ મંજૂરી વિના વ્હાઇટ હાઉસ જેવા ઐતિહાસિક ભવનમાં આટલો મોટો ભૌતિક ફેરફાર કરી શકાય નહીં.
શું છે ૩૫૦૦ કરોડ રૂપિયાનો ‘બોલરૂમ પ્રોજેક્ટ’?
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો આ સ્વપ્નદ્રષ્ટા પ્રોજેક્ટ વ્હાઇટ હાઉસના ઐતિહાસિક પૂર્વ ભાગ (East Wing) ને તોડીને ત્યાં એક અત્યાધુનિક સંકુલ બનાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આશરે $400 મિલિયન (આશરે રૂ. ૩૫૦૦ કરોડ) ના માતબર ખર્ચે આકાર પામનારો આ બોલરૂમ ૯૦,૦૦૦ ચોરસ ફૂટના વિશાળ વિસ્તારમાં ફેલાયેલો હશે. આ સંકુલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વ્હાઇટ હાઉસના સત્તાવાર કાર્યક્રમો, મોટા રાજકીય સમારંભો અને વિદેશી રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો માટેના સત્તાવાર રાત્રિભોજન (State Dinners) નું આયોજન કરવાનો છે, જેમાં એકસાથે ૧,૦૦૦ જેટલા મહેમાનો બેસી શકે તેવી ક્ષમતા રાખવામાં આવી છે.
માત્ર ભવ્યતા જ નહીં, પરંતુ આ પ્રોજેક્ટને ઉચ્ચ સ્તરીય સુરક્ષા કેન્દ્ર તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. આ બોલરૂમ સંકુલની નીચે ભૂગર્ભ બોમ્બ આશ્રયસ્થાનો (Underground Bomb Shelters), ડ્રોન અને મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ તેમજ ઇમરજન્સી મેડિકલ ફેસિલિટીઝ સામેલ કરવામાં આવી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે આ પ્રોજેક્ટ માટે ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ માં વ્હાઇટ હાઉસના જૂના ઇસ્ટ વિંગના અમુક ભાગોને તોડી પાડવાની કામગીરી શરૂ કરી દીધી હતી.
કોંગ્રેસ અને ટ્રમ્પ વચ્ચે કેમ સર્જાયો તણાવ?
અમેરિકી બંધારણ અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા મુજબ, વ્હાઇટ હાઉસ જેવા રાષ્ટ્રીય વિરાસત સમાન સરકારી ભવનમાં કોઈપણ મોટા ફેરફાર અથવા નવા ભંડોળના ઉપયોગ માટે અમેરિકી કોંગ્રેસ (સંસદ) ની મંજૂરી લેવી અનિવાર્ય છે. વિપક્ષી સાંસદો અને વિવેચકોનો આરોપ છે કે ટ્રમ્પ સરકાર આ પ્રોજેક્ટ માટે યોગ્ય કાનૂની અને નાણાકીય મંજૂરીઓ લીધા વિના જ આગળ વધી રહી હતી. ડેમોક્રેટિક સાંસદોએ આ પ્રોજેક્ટના વિશાળ બજેટ અને ઐતિહાસિક માળખા સાથે કરવામાં આવતી છેડછાડ સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, જેના કારણે કોંગ્રેસમાંથી આ પ્રસ્તાવ પાસ થઈ શક્યો નથી.
ફેડરલ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જો ભવિષ્યમાં યુએસ કોંગ્રેસ આ બોલરૂમ પ્રોજેક્ટને કાનૂની મંજૂરી આપે છે, તો તેના નિર્માણમાં કોઈ કાનૂની બાધ રહેશે નહીં. પરંતુ લોકશાહી પ્રક્રિયા અને સંસદીય સત્તાને બાયપાસ કરીને કોઈપણ પ્રોજેક્ટ આગળ ધપાવી શકાય નહીં.
અદાલતી સ્ટે પર રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આકરી પ્રતિક્રિયા
ફેડરલ કોર્ટના ચુકાદા બાદ અસંતોષ વ્યક્ત કરતા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર આ નિર્ણયને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવ્યો છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે આ બોલરૂમ માત્ર એક ભવ્ય ઇમારત નથી, પરંતુ દેશના પ્રમુખ, કેબિનેટ મંત્રીઓ, કાયદા ઘડનારાઓ અને મુલાકાતે આવતા વિદેશી રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોની સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
અમેરિકી ઇતિહાસમાં રાષ્ટ્રપતિઓ પર થયેલા ભૂતકાળના હુમલાઓનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, દેશ અગાઉ પણ હુમલાઓમાં પોતાના નેતાઓને ગુમાવી ચૂક્યો છે, જેથી આધુનિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સમયની માંગ છે. ફેડરલ કોર્ટના આ સ્ટે ઓર્ડરને અન્યાયી ગણાવીને ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ટૂંક સમયમાં જ આ અદાલતી નિર્ણયને અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલત (Supreme Court) માં પડકારવાની અને નીચલી કોર્ટના સ્ટેને રદ કરાવવાની જાહેરાત કરી છે.
