શું મશીનો છીનવી લેશે તમારો રોજગાર? કેલિફોર્નિયામાં AI વિરુદ્ધ હંગામો, 2400 થી વધુ કર્મચારીઓની હડતાળ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ને લઈને દુનિયાભરમાં જે ચર્ચાઓ ચાલી રહી હતી, તેણે હવે એક ગંભીર વળાંક લીધો છે. અત્યાર સુધી એવું માનવામાં આવતું હતું કે AI માત્ર ટેકનોલોજી કે ડેટા એન્ટ્રી જેવી નોકરીઓ પર અસર કરશે, પરંતુ હવે તેની સામેનો વિરોધ રસ્તાઓ પર દેખાવા લાગ્યો છે. અમેરિકાના નોર્ધન કેલિફોર્નિયામાં જે ઘટના બની છે, તેણે સમગ્ર વિશ્વના કામદાર વર્ગને વિચારતા કરી દીધા છે.
માનસિક સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે ‘AI’ સામે બ્યૂગલ: 2400 કર્મચારીઓની હડતાળ
અમેરિકાના કેલિફોર્નિયામાં સ્થિત જાણીતી હેલ્થકેર સંસ્થા ‘Kaiser Permanente’ સાથે જોડાયેલા આશરે 2400 થી વધુ મેન્ટલ હેલ્થ પ્રોવાઈડર્સ (થેરાપિસ્ટ અને કાઉન્સિલર્સ) એ AI ના વધતા ઉપયોગ સામે 24 કલાકની પ્રતીક હડતાળ કરી છે. આ કર્મચારીઓનો આરોપ છે કે કંપની ધીમે ધીમે માનવીય સંવેદનાઓની જગ્યાએ મશીની અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ વધારી રહી છે.
સામાન્ય રીતે મેન્ટલ હેલ્થ એટલે કે માનસિક સ્વાસ્થ્ય એક એવું ક્ષેત્ર છે જ્યાં બે મનુષ્યો વચ્ચેનો સંવાદ અને લાગણીઓ સૌથી મહત્વની હોય છે. પરંતુ હવે જ્યારે અહીં પણ AI ટૂલ્સની એન્ટ્રી થઈ રહી છે, ત્યારે આ પ્રોફેશનલ્સને ડર છે કે તેમની વર્ષોની મહેનત અને નોકરી મશીનો છીનવી લેશે.
કંપનીનો ભરોસો અને હેલ્થ વર્કર્સની વાસ્તવિક ચિંતા
જ્યારે હડતાળ ઉગ્ર બની ત્યારે Kaiser Permanente કંપનીએ સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડીને સ્પષ્ટતા કરી છે કે, તેઓ થેરાપિસ્ટની જગ્યાએ AI ને લાવવા માંગતા નથી. કંપનીના મતે, AI માત્ર વહીવટી કામકાજ અને ડેટા મેનેજમેન્ટમાં મદદ કરશે, કોઈ પણ મેડિકલ નિર્ણય AI દ્વારા લેવામાં આવશે નહીં.
જોકે, હડતાળ પર ઉતરેલા હેલ્થ વર્કર્સનું કંઈક અલગ જ કહેવું છે. તેમનો દાવો છે કે કંપની ઉપરછલ્લી વાતો કરી રહી છે, પણ વાસ્તવમાં પેશન્ટના ડાયગ્નોસિસ અને રિપોર્ટ્સ તૈયાર કરવા માટે AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ શરૂ થઈ ચૂક્યો છે. તેમને ડર છે કે જો એકવાર આ સિસ્ટમ સેટ થઈ ગઈ, તો કંપની ખર્ચ ઘટાડવા માટે કર્મચારીઓની છટણી કરવાનું શરૂ કરી દેશે.
શું ખરેખર AI તમારી નોકરી ખાઈ જશે?
આ પ્રશ્ન હવે દરેક ક્ષેત્રના કર્મચારીઓને સતાવી રહ્યો છે. AI ની ક્ષમતા જે રીતે વધી રહી છે, તે જોતા નિષ્ણાતો માને છે કે આવનારા સમયમાં નીચે મુજબના ફેરફારો જોવા મળી શકે છે:
-
કૌશલ્યમાં ફેરફાર: જે કામ પુનરાવર્તિત (Repetitive) છે, તે ચોક્કસપણે AI પાસે જશે. પરંતુ જે કામમાં ક્રિએટિવિટી અને ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સની જરૂર છે, ત્યાં માનવીની જરૂરિયાત રહેશે જ.
-
નવી નોકરીઓની તક: ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે જ્યારે પણ નવી ટેકનોલોજી આવી છે, ત્યારે જૂની નોકરીઓ ગઈ છે પણ તેની સામે નવી કુશળતા ધરાવતા લોકો માટે અનેક તકો પણ ઊભી થઈ છે.
-
રિપ્લેસમેન્ટ નહીં પણ આસિસ્ટન્ટ: AI અત્યારે માત્ર એક ‘સહાયક’ તરીકે કામ કરી રહ્યું છે. જો કર્મચારીઓ પોતાની જાતને AI સાથે અપડેટ નહીં કરે, તો ચોક્કસપણે જોખમ વધી શકે છે.
આ હડતાળ ભવિષ્ય માટે શું સંકેત આપે છે?
કેલિફોર્નિયાની આ હડતાળ માત્ર એક શરૂઆત છે. તે દર્શાવે છે કે ટેકનોલોજી કંપનીઓ અને કર્મચારીઓ વચ્ચે વિશ્વાસનો મોટો અભાવ છે. સરકારો અને સંસ્થાઓએ હવે એવા કાયદા બનાવવાની જરૂર છે જે ટેકનોલોજીના વિકાસની સાથે સાથે માનવીય રોજગારીનું પણ રક્ષણ કરી શકે. જો ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ માત્ર નફો વધારવા માટે જ થશે, તો વિશ્વભરમાં આવા અનેક હંગામાઓ જોવા મળી શકે છે.
AI એક શક્તિશાળી સાધન છે, પરંતુ તે ક્યારેય માનવીય સ્પર્શ અને સમજણની જગ્યા લઈ શકતું નથી. ખાસ કરીને મેડિકલ અને મેન્ટલ હેલ્થ જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોમાં AI નો ઉપયોગ સાવચેતીપૂર્વક થવો જોઈએ.
