દેશના લાખો કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો હાલમાં જુલાઈ ૨૦૨૬ થી લાગુ થનારા મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) માં થનારા સંભવિત વધારાની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. તાજેતરમાં ૧૪ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ મળેલી કેન્દ્રીય કેબિનેટની બેઠકમાં પાત્ર રેલવે કર્મચારીઓ માટે ૭૮ દિવસના ઉત્પાદકતા-આધારિત બોનસને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી અને આગામી પાંચ વર્ષ માટે ‘નેશનલ સોશિયલ અસિસ્ટન્સ પ્રોગ્રામ’ (NSAP) ને ચાલુ રાખવાનો મહત્વનો નિર્ણય લેવાયો હતો.
આ નિર્ણયો બાદ કર્મચારીઓમાં એ અપેક્ષા પ્રબળ બની હતી કે સરકાર દિવાળીની ભેટ તરીકે મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારાની જાહેરાત કરી શકે છે. જોકે, હાલની કેબિનેટ બેઠકમાં DA અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં ન આવતાં કર્મચારીઓની નજર હવે સરકારના આગામી પગલાં પર ટકેલી છે.
મોંઘવારી ભથ્થાની સમીક્ષા અને ભૂતકાળના આંકડા
કેન્દ્ર સરકાર સામાન્ય રીતે વર્ષમાં બે વખત મોંઘવારી ભથ્થામાં સુધારો કરે છે; જેમાં પ્રથમ સુધારો જાન્યુઆરીથી અને બીજો સુધારો જુલાઈથી લાગુ થાય છે. જાન્યુઆરી મહિનાના DA માં વધારાની જાહેરાત સામાન્ય રીતે માર્ચ અથવા એપ્રિલ મહિનામાં કરવામાં આવે છે. અગાઉ, સરકારે ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ થી અમલી બને તે રીતે DA ને ૫૮ ટકાથી વધારીને ૬૦ ટકા કર્યો હતો, જેનો સત્તાવાર આદેશ ૨૨ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
હવે જુલાઈ ૨૦૨૬ થી લાગુ થનારા નવા DA દરોની જાહેરાત હજુ બાકી છે. જ્યા સુધી સરકાર દ્વારા કોઈ સત્તાવાર આદેશ કે પરિપત્ર જારી કરવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી નવા દરો અંગે કોઈ પણ ચોક્કસ આંકડો નિશ્ચિત માની શકાય નહીં.
DA નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા અને ફુગાવાના આંકડા
મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો કરવાનો આધાર દેશના ફુગાવાના આંકડાઓ પર રહેલો છે. આ ગણતરી માટે ‘ઓલ-ઈન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઈસ ઈન્ડેક્સ ફોર ઈન્ડસ્ટ્રિયલ વર્કર્સ’ (AICPI-IW) ના ડેટાને મુખ્ય પેરામીટર તરીકે ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ માં આ સૂચકાંક ૧.૨ પોઈન્ટ વધીને ૧૫૪.૪ ના સ્તર પર પહોંચી ગયો છે. આ જ સમયગાળા દરમિયાન વાર્ષિક ફુગાવાનો દર અગાઉના વર્ષના ૩.૧૬ ટકાથી વધીને ૪.૯૬ ટકા પર પહોંચ્યો છે. બજારમાં ફુગાવાની આ સ્થિતિ ભલે મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારાના સંકેત આપતી હોય, પરંતુ સરકાર દ્વારા સત્તાવાર જાહેરાત અને મંજૂરી ન મળે ત્યાં સુધી આ ફોર્મ્યુલાના આધારે અંતિમ દર સ્પષ્ટ થઈ શકતા નથી.
કર્મચારીઓએ સત્તાવાર આદેશની રાહ જોવી પડશે
તહેવારોની મોસમ અને દિવાળી નજીક હોવાને કારણે સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ માધ્યમોમાં DA વધારા અંગે અનેક અટકળો ચાલી રહી છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોએ જુલાઈ ૨૦૨૬ ના DA અને DR ના વધારા માટે હજુ થોડી વધુ રાહ જોવી પડશે.
સરકાર દ્વારા નવા દરો, એરિયર્સ (બાકી રકમ) અથવા ચૂકવણીની તારીખ અંગે હજુ સુધી કોઈ પણ પ્રકારની અધિકૃત માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી. કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના હિતમાં એ જરૂરી છે કે તેઓ કોઈપણ અફવા કે બિનસત્તાવાર નિષ્કર્ષ પર વિશ્વાસ કરવાને બદલે કેન્દ્ર સરકારના નાણા મંત્રાલય કે સંબંધિત વિભાગ દ્વારા જારી થનારા સત્તાવાર આદેશની રાહ જુએ.
