પરણેલી મહિલાઓએ ડાબા હાથે કેમ બાંધવો જોઈએ કલાવા? જાણો તેની પાછળનું અસલી કારણ અને નિયમો
સનાતન ધર્મમાં પૂજા-પાઠ, હોમ કે કોઈપણ માંગલિક અનુષ્ઠાન દરમિયાન કાંડા પર કલાવા (મૌલી અથવા રક્ષા સૂત્ર) બાંધવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવે છે. લાલ કે પીળા રંગનો આ પવિત્ર દોરો માત્ર આપણી આસ્થા સાથે જ જોડાયેલો નથી, પરંતુ તેને નકારાત્મક ઉર્જા અને બુરી નજરથી બચાવનારું સુરક્ષા કવચ પણ માનવામાં આવે છે.
અક્ષર લોકોના મનમાં આ સવાલ જરૂર થાય છે કે શું કલાવા બાંધવાના પણ કેટલાક ખાસ નિયમો હોય છે? શું પુરુષો અને સ્ત્રીઓ માટે કલાવા બાંધવાનો હાથ અલગ હોય છે? ખાસ કરીને, કુંવારી છોકરીઓ અને પરણેલી મહિલાઓએ કલાવો કયા હાથમાં બાંધવો જોઈએ, તેને લઈને અક્ષર મૂંઝવણ રહેતી હોય છે. આવો જાણીએ શાસ્ત્રો અનુસાર આનાથી જોડાયેલા સાચા નિયમો શું છે.
પરણેલી મહિલાઓ માટે કલાવા બાંધવાનો નિયમ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અને જ્યોતિષીય નિયમો અનુસાર, વિવાહિત (પરણેલી) મહિલાઓએ હંમેશાં પોતાના ડાબા હાથ (Left Hand) માં કલાવો બંધાવવો જોઈએ.
-
ધાર્મિક અને પૌરાણિક કારણ: શાસ્ત્રોમાં પત્નીને પતિનો ‘વામાંગ’ એટલે કે ડાબો હિસ્સો માનવામાં આવ્યો છે (અર્ધનારીશ્વર સ્વરૂપમાં પણ સ્ત્રીનું સ્થાન ડાબી બાજુ હોય છે). આ ઉપરાંત, લગ્ન દરમિયાન કન્યાદાન વખતે સ્ત્રીનો જમણો હાથ (Right Hand) વરરાજાને સોંપવામાં આવે છે, તેથી તેમનો ડાબો હાથ જ મુખ્ય માનવામાં આવે છે.
-
વૈજ્ઞાનિક કારણ: આયુર્વેદ અને નેચરોપથીના જાણકારોનું માનવું છે કે ડાબા હાથના કાંડા પર રક્ષા સૂત્ર બાંધવાથી શરીરમાં બ્લડ પ્રેશર (Blood Pressure) અને વાત-પિત્ત-કફનું સંતુલન જળવાઈ રહે છે, જે મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય અને સુખી વૈવાહિક જીવન માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક માનવામાં આવ્યું છે.
કુંવારી છોકરીઓ માટે શું છે નિયમ?
પરણેલી મહિલાઓથી અલગ, કુંવારી કન્યાઓ (અવિવાહિત છોકરીઓ) અને પુરુષોએ હંમેશાં પોતાના જમણા હાથ (Right Hand) માં કલાવો બંધાવવો જોઈએ.
-
જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, જ્યાં સુધી કન્યાના લગ્ન ન થાય, ત્યાં સુધી તેને ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો અને પૂજા-પાઠમાં પુરુષોની જેમ જ જમણા હાથમાં કલાવા ધારણ કરવાનો અધિકાર હોય છે. લગ્ન પછી જ તેમના કલાવા બાંધવાનો હાથ બદલીને ડાબો કરવામાં આવે છે.
કલાવો બાંધતી વખતે આ જરૂરી બાબતોનું પણ રાખો ધ્યાન
માત્ર સાચા હાથની પસંદગી જ નહીં, પરંતુ કલાવો બાંધવાના બીજા પણ કેટલાક નિયમો છે જેનું પાલન કરવું ખૂબ જરૂરી છે:
૧. મુઠ્ઠી બંધ રાખવાનો નિયમ: જ્યારે પણ તમે કલાવો બંધાવો, ત્યારે જે હાથમાં કલાવો બંધાઈ રહ્યો છે તેની મુઠ્ઠી બંધ હોવી જોઈએ અને બીજો હાથ તમારા માથા પર રાખેલો હોવો જોઈએ.
૨. કેટલી વાર વીંટોળવો દોરો: કલાવાને કાંડા પર હંમેશાં ૩, ૫ કે ૭ વાર જ વીંટોળવો જોઈએ. તેને ક્યારેય પણ અનગણિત વાર વીંટોળવો નહીં.
૩. મંત્રનો જાપ: કલાવો બંધાવતી વખતે વેદોમાં જણાવેલા રક્ષા મંત્ર— “ૐ યેન બદ્ધો બલી રાજા દાનવેન્દ્રો મહાબલઃ। તેન ત્વામ્ પ્રતિબદ્ધનામિ રક્ષે મા ચલ મા ચલ” નો જાપ કરવો અત્યંત શુભ અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
૪. કેટલા દિવસો સુધી પહેરવો: એક કલાવાને હાથમાં ૨૧ થી ૪૦ દિવસ સુધી જ બાંધીને રાખવો જોઈએ. જ્યારે તેનો રંગ આછો થવા લાગે કે તે ગંદો થઈ જાય, ત્યારે તેને મંગળવાર કે શનિવારના દિવસે ઉતારીને કોઈ પવિત્ર સ્થાન અથવા ઝાડની નીચે મૂકી દેવો જોઈએ. તેને ભૂલથી પણ કચરામાં ફેંકવો નહીં.
