શરીરમાં થતા અચાનક ફેરફારોને ન કરો ઇગ્નોર: યુવાનોમાં કેન્સરના વધતા કિસ્સાઓ અને નિષ્ણાતોની સલાહ
સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ કેન્સર શબ્દ સાંભળવામાં આવે છે, ત્યારે મોટાભાગના લોકોના મનમાં એવી ધારણા સ્પષ્ટ થાય છે કે આ રોગ માત્ર ઉંમરલાયક અથવા વૃદ્ધ વ્યક્તિઓને જ અસર કરે છે. જોકે, વર્તમાન સમયના તબીબી આંકડા અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય આ માન્યતાને તદ્દન ખોટી સાબિત કરી રહ્યો છે. આજે ૨૦થી ૩૦ વર્ષની યુવા વયના લોકોમાં પણ વિવિધ પ્રકારના કેન્સરના કિસ્સાઓ સતત વધી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે યુવાનો પોતાના શરીરમાં થતા અનેક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોને ગંભીરતાથી લેતા નથી અને પાછળથી મોટી મુશ્કેલીમાં મુકાય છે.
જો તમારી ૨૦ કે ૩૦ વર્ષની ઉંમરમાં શરીરમાં કોઈ લાંબા ગાળાની અગવડતા કે તકલીફ ચાલુ રહેતી હોય, તો તેને માત્ર તણાવ, ગેસ, હરસ અથવા ખરાબ જીવનશૈલીનું પરિણામ ગણીને છોડી દેવું જરાય યોગ્ય નથી. ઘણીવાર આ લક્ષણો અન્ય સામાન્ય બીમારીઓને કારણે હોઈ શકે છે, પરંતુ તેનું ચોક્કસ કારણ નક્કી કરવા માટે તાત્કાલિક યોગ્ય તબીબી તપાસ કરાવવી અત્યંત આવશ્યક છે.
જો તમે યુવાન હોવ તો પણ લક્ષણો પર ધ્યાન આપો
યુવાનીમાં મોટાભાગના લોકો એવું માની લેતા હોય છે કે તેમનું શરીર સક્ષમ છે અને તેમને કોઈ ગંભીર બીમારી થઈ શકતી નથી. આ પ્રકારની બેદરકારીભરી વિચારસરણીને કારણે યુવાનો અઠવાડિયા કે મહિનાઓ સુધી શારીરિક સંકેતોની ઉપેક્ષા કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, મળત્યાગ દરમિયાન વારંવાર થતું રક્તસ્ત્રાવ સામાન્ય રીતે હરસ (પાઈલ્સ)ને કારણે હોઈ શકે છે, પરંતુ દરેક વખતે તેને માત્ર હરસની સમસ્યા માની લેવી યોગ્ય નથી. તેવી જ રીતે, પેટમાં સતત થતો દુખાવો, શરીરમાં કોઈ અસામાન્ય ગઠ્ઠો દેખાવો અથવા કારણ વગર વજન ઘટવું જેવા લક્ષણો પાછળ ઘણા જુદા જુદા કારણો હોઈ શકે છે. જો કોઈ શારીરિક સમસ્યા વારંવાર પુનરાવર્તિત થાય છે અથવા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે છે, તો સમયસર તેની તબીબી તપાસ કરાવવી ખૂબ જરૂરી છે. પ્રારંભિક તબક્કે નિદાન થવાથી યોગ્ય સારવાર ઝડપથી શરૂ કરી શકાય છે.
તણાવ અને વ્યસ્ત સમયપત્રક વચ્ચે સ્વાસ્થ્યની ઉપેક્ષા
આજના આધુનિક યુગમાં યુવાનોની દિનચર્યા અત્યંત ધમાલભરી અને વ્યસ્ત બની ગઈ છે. મોડી રાત સુધી કામ કરવું, પૂરતી ઊંઘ ન લેવી, સ્ક્રીન સામે કલાકો વિતાવવા અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓનો અભાવ હવે એક સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. આ માનસિક તણાવ અને ઊંઘનો અભાવ ભલે કેન્સરના સીધા કારણો ન હોય, પરંતુ આ પ્રકારની અનિયમિત દિનચર્યા વ્યક્તિને પોતાના સ્વાસ્થ્યના પ્રારંભિક સંકેતો પ્રત્યે અજાણ બનાવી દે છે.
આ ઉપરાંત, આહાર અને દિનચર્યાની આદતો પણ સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી અસર પાડે છે. શરીરનું વધુ પડતું વજન, તમાકુ અને સિગારેટનું સેવન, દારૂની ટેવ, શારીરિક નિષ્ક્રિયતા અને ખોરાકમાં ફળો તેમજ શાકભાજીનું ઓછું પ્રમાણ ચોક્કસ પ્રકારના કેન્સરના જોખમોને વધારે છે.
જ્યારે ફેરફાર દેખાય ત્યારે ડૉક્ટરની સલાહ ક્યારે લેવી?
જો શરીરમાં કોઈ ગાંઠ લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે, વજન સતત ઘટતું રહે અથવા અસામાન્ય રક્તસ્ત્રાવ થાય, તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, મોંમાં થતા ચાંદા જે લાંબા સમય સુધી મટતા ન હોય, સતત રહેતી ઉધરસ, અવાજમાં અચાનક આવેલો ફેરફાર, આંતરડા કે પેશાબની આદતોમાં ફેરફાર અને ન રુઝાતા ઘા પર ખાસ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે.
જોકે, આ લક્ષણો દેખાવાનો અર્થ એવો નથી કે કેન્સર જ છે; તે કોઈ સામાન્ય શારીરિક સમસ્યાના કારણે પણ હોઈ શકે છે. પરંતુ આ લક્ષણો ચાલુ રહે તો જાતે નિદાન કરવાને બદલે તબીબી પરીક્ષણ કરાવવું જ હિતાવહ છે. ઉંમર અને જોખમી પરિબળોના આધારે દરેક વ્યક્તિ માટે સ્ક્રીનીંગ અલગ હોય છે. તેથી લક્ષણોને અવગણવાને બદલે સમયસર ડૉક્ટરની સલાહ લેવી એ સૌથી બુદ્ધિપૂર્વકનું પગલું છે.
