ઘટતી જતી ઊંઘ બની રહી છે બીમારીઓનું મોટું કારણ, જાણો ઉંમર મુજબ કેટલી ઊંઘ છે જરૂરી
ઝડપથી બદલાતી જીવનશૈલી, વધતો જતો સ્ક્રીન ટાઈમ અને સતત રહેતો તણાવ આજે સૌથી સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓમાં સામેલ થઈ ગયો છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ તમામ સમસ્યાઓના મૂળમાં એક મોટું કારણ છે—પૂરતી ઊંઘ ન લેવી. આજે પરિસ્થિતિ એવી છે કે ઊંઘનો અભાવ ધીમે ધીમે ઘણી ગંભીર બીમારીઓને આમંત્રણ આપી રહ્યો છે.
ઊંઘ કેમ આટલી જરૂરી છે?
ઊંઘ એ માત્ર થાક દૂર કરવાનું સાધન નથી, પરંતુ તે શરીર માટે કુદરતી “રિપેર સિસ્ટમ” ની જેમ કામ કરે છે. ઊંઘ દરમિયાન શરીર પોતાની જાતને સાજું કરે છે, રોગપ્રતિકારક શક્તિ (ઇમ્યુન સિસ્ટમ) મજબૂત થાય છે અને મગજ બીજા દિવસ માટે તૈયાર થાય છે. ડોક્ટરોના મતે, સારી ઊંઘથી શરીરમાં એવા તત્વો બને છે જે ચેપ, સોજો અને બીમારીઓ સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
જો કોઈ વ્યક્તિને લાંબા સમય સુધી પૂરી ઊંઘ ન મળે, તો તેની અસર હૃદય, મગજ અને હોર્મોન સિસ્ટમ પર પડે છે. આ જ કારણ છે કે આજકાલ ડોક્ટરો સારવારની સાથે દર્દીઓની ઊંઘની આદતો પર પણ ખાસ ધ્યાન આપે છે.
ઊંઘની ઉણપથી વધતું જોખમ
નિષ્ણાતોના મતે, સતત ઊંઘ પૂરી ન થવાની સમસ્યાને ‘ઇન્સોમ્નિયા’ (અનિદ્રા) કહેવામાં આવે છે. આ સમસ્યા માત્ર થાક પૂરતી મર્યાદિત નથી રહેતી, પરંતુ અનેક ગંભીર બીમારીઓનું કારણ બની શકે છે.
ઊંઘના અભાવે:
- માનસિક તણાવ અને ચિડચિડાપણું વધે છે.
- એકાગ્રતા જાળવવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
- શરીરમાં સતત દુખાવો અને નબળાઈ અનુભવાય છે.
- ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર, સ્થૂળતા અને હૃદયરોગનું જોખમ વધી જાય છે.
ઘણા કિસ્સાઓમાં, આ બીમારીઓથી પીડાતા લોકોએ લાંબા સમય સુધી દવાઓ પર નિર્ભર રહેવું પડે છે.
ઉંમર પ્રમાણે કેટલી ઊંઘ જરૂરી?
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે દરેક ઉંમરે ઊંઘની જરૂરિયાત અલગ-અલગ હોય છે. આરોગ્ય જાળવવા માટે યોગ્ય સમય સુધી સૂવું અત્યંત જરૂરી છે:
- 0 થી 3 વર્ષ: 14 થી 17 કલાક
- 4 થી 12 વર્ષ: 9 થી 12 કલાક
- 13 થી 18 વર્ષ: 8 થી 10 કલાક
- 18 થી 64 વર્ષ: 7 થી 9 કલાક
- 65 વર્ષથી વધુ: 7 થી 8 કલાક
બાળકો અને કિશોરો માટે પૂરતી ઊંઘ તેમના શારીરિક અને માનસિક વિકાસ માટે અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે.
સારી ઊંઘ માટે શું કરવું?
જો તમને મોડેથી ઊંઘ આવતી હોય અથવા ઊંઘ વારંવાર ઉડી જતી હોય, તો કેટલીક આદતોમાં ફેરફાર મદદરૂપ થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે:
- સૂવાના ઓછામાં ઓછા બે કલાક પહેલાં મોબાઈલ અને ટીવીથી અંતર બનાવો.
- રૂમની લાઈટ ઓછી (ડીમ) રાખો.
- રાત્રે ભારે ખોરાક લેવાનું ટાળો.
- દરરોજ એક નિશ્ચિત સમયે સૂવાની આદત પાડો.
સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો માને છે કે જો લોકો પોતાની ઊંઘને પ્રાથમિકતા આપે, તો ઘણી બીમારીઓથી દવા વગર જ બચી શકાય છે. સારા સ્વાસ્થ્યની પહેલી શરત છે—પૂરી અને ગાઢ ઊંઘ.
