યૂઝર્સની પહેલી પસંદ બન્યું ‘Claude’, ChatGPTના પતનને રોકવા OpenAIનો છેલ્લો દાવ
આજના સમયમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ની દુનિયાના બેતાજ બાદશાહ ગણાતા OpenAI ના દિવસો અત્યારે સારા ચાલી રહ્યા નથી. જે ChatGPT એ આખી દુનિયામાં વાહવાહી મેળવી હતી, આજે એ જ એપને લોકો પોતાના ફોનમાંથી ધડાધડ ડિલીટ (Uninstall) કરી રહ્યા છે. સ્થિતિ એટલી હદે વણસી છે કે કંપની હવે યુઝર્સને રોકવા માટે એક મહિનાનું ‘ChatGPT Plus’ સબસ્ક્રિપ્શન (જેની કિંમત લગભગ $20 છે) મફતમાં ઓફર કરી રહી છે.
પરંતુ સવાલ એ થાય છે કે રાતોરાત એવું તો શું થયું કે લોકો પોતાના મનપસંદ AI ચેટબોટથી નફરત કરવા લાગ્યા? આખરે કેમ સેમ ઓલ્ટમેનની કંપનીએ યુઝર્સને ફ્રી પ્લાનની લાલચ આપવી પડી રહી છે? ચાલો, આ આખા ડ્રામાની વિગતો જાણીએ.
વિવાદનું મૂળ: ટ્રમ્પ પ્રશાસન અને મિલિટરી ડીલ
આ આખી વાર્તાની શરૂઆત એક ‘સીક્રેટ ડીલ’ થી થઈ. તાજેતરમાં સમાચાર આવ્યા કે OpenAI એ અમેરિકન સરકારના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સ (જે હવે ‘ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ વોર’ તરીકે ઓળખાય છે) સાથે એક મોટી ભાગીદારી કરી છે.
આ ડીલ હેઠળ કંપનીની AI ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અમેરિકન મિલિટરીના ‘ક્લાસિફાઇડ ઓપરેશન્સ’ (ગુપ્ત સૈન્ય અભિયાનો) માં કરવાનો હતો. જેવી આ ખબર બહાર આવી, યુઝર્સમાં ખળભળાટ મચી ગયો. લોકોને લાગ્યું કે જે AI નો ઉપયોગ તેઓ કવિતા લખવા કે કોડિંગ શીખવા માટે કરતા હતા, હવે તે યુદ્ધ અને હથિયારોને કંટ્રોલ કરવામાં મદદ કરશે. નૈતિકતા (Ethics) ના આધારે યુઝર્સે તેને કંપનીનો વિશ્વાસઘાત ગણાવ્યો.
જ્યારે ‘અનઇન્સ્ટોલ’ નો આંકડો 300% સુધી પહોંચ્યો
લોકોની નારાજગી એટલી બધી હતી કે શનિવાર સુધીમાં ChatGPT ને અનઇન્સ્ટોલ કરવાના દરમાં 295 ટકા નો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો. સોશિયલ મીડિયા પર #UninstallChatGPT જેવા કેમ્પેઈન ચાલવા લાગ્યા.
યુઝર્સનું કહેવું હતું કે તેઓ એવી કંપનીને સપોર્ટ ન કરી શકે જે પોતાની ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ યુદ્ધ કે લોકોની જાસૂસી માટે કરવા દે. આ નુકસાનને રોકવા માટે OpenAI એ હવે એવા યુઝર્સને એક મહિનાનો ‘પ્લસ’ પ્લાન ફ્રી આપવાનું શરૂ કર્યું છે જેઓ એપ છોડવાનું વિચારી રહ્યા છે. જોકે, આ ઓફર અત્યારે કયા દેશોમાં મળી રહી છે તેની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી, પણ ઘણા યુઝર્સે સોશિયલ મીડિયા પર આ ઓફરના સ્ક્રીનશોટ શેર કર્યા છે.
હરીફ ‘Claude’ ને મળ્યો મોટો મોકો
OpenAI ની આ મુશ્કેલીએ તેની સૌથી મોટી હરીફ કંપની એન્થ્રોપિક (Anthropic) ને મોટો ફાયદો કરાવી દીધો છે. એન્થ્રોપિકે તકનો લાભ ઉઠાવતા સ્પષ્ટ કરી દીધું કે તેમની ટેકનોલોજી એટલે કે Claude AI નો ઉપયોગ ક્યારેય પણ સ્વાયત્ત હથિયારો (Autonomous Weapons) કે નાગરિકોની સામૂહિક જાસૂસી (Mass Surveillance) માટે કરવામાં આવશે નહીં.
પરિણામે, જે લોકો ChatGPT છોડી રહ્યા હતા તેઓ સીધા Claude તરફ વળવા લાગ્યા. એન્થ્રોપિકના ડાઉનલોડ્સમાં રેકોર્ડબ્રેક ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે.
સેમ ઓલ્ટમેનની સ્પષ્ટતા: “અમારાથી ઉતાવળ થઈ ગઈ”
સેમ ઓલ્ટમેનની સ્પષ્ટતા: “અમારાથી ઉતાવળ થઈ ગઈ”મામલો બિચકતો જોઈ OpenAIના CEO સેમ ઓલ્ટમેન પોતે સામે આવ્યા અને તેમણે સ્વીકાર્યું કે કંપનીથી ભૂલ થઈ છે. તેમણે કબૂલ્યું કે અમેરિકન સરકાર સાથે આટલી મોટી ડીલ ફાઈનલ કરવામાં તેમણે “ઉતાવળ” કરી દીધી.
ઓલ્ટમેને સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું:
“શુક્રવારે ડીલ ફાઈનલ કરવી એ અમારી એક ભૂલ હતી. આ એક ખૂબ જ જટિલ મુદ્દો છે અને તેના પર વધુ સ્પષ્ટતાની જરૂર છે. અમે હવે અમારી ભાગીદારીની શરતોમાં ફેરફાર કર્યો છે. અમારી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અમેરિકન નાગરિકોની જાસૂસી કે દેખરેખ માટે કરવામાં આવશે નહીં.”
શું ફ્રી પ્લાનથી વિશ્વાસ પાછો આવશે?
કહેવાય છે કે વિશ્વાસ બનાવવામાં વર્ષો લાગે છે અને તૂટવામાં એક પળ. OpenAI માટે એક મહિનાનો ફ્રી પ્લાન આપવો એ માત્ર એક ‘મલમ’ સમાન છે, પણ ઘા ઊંડો છે. યુઝર્સ હવે માત્ર ફીચર્સ જ નહીં, પણ AI કંપનીઓની નૈતિકતા અને પારદર્શિતા પર પણ નજર રાખી રહ્યા છે. જો OpenAI એ ફરી લોકોનું દિલ જીતવું હોય, તો તેણે સાબિત કરવું પડશે કે તેની ટેકનોલોજી માનવતાના વિનાશ માટે નહીં, પણ વિકાસ માટે છે.
