સોનાના બજારમાં આગામી દિવસોમાં રહેશે ભારે અસ્થિરતા, આ ૩ સંકેતો પર રાખો નજર
વૈશ્વિક શેરબજારોમાં સતત અસ્થિરતા અને અનિશ્ચિતતાના આ દોરમાં સોનું ફરી એકવાર રોકાણકારો માટે સૌથી સુરક્ષિત સ્વર્ગ (Safe Haven) સાબિત થઈ રહ્યું છે. યુએસ ફુગાવાના આંકડા અપેક્ષા કરતા વધુ ગરમ હોવા છતાં અને વ્યાજ દરમાં વધારાની આશંકાઓ વચ્ચે પણ સોનાના વૈશ્વિક અને સ્થાનિક ભાવોને મજબૂત ટેકો મળી રહ્યો છે. જોકે, આર્થિક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ટેકો સોનામાં કોઈ મોટા કે સ્થાયી વધારા માટે પૂરતો સાબિત ન પણ થાય. યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં ઉછાળો, ડોલર ઈન્ડેક્સમાં મજબૂતી અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વનું કડક વલણ સોનાની તેજીના માર્ગમાં સૌથી મોટા અવરોધો તરીકે ઊભા છે.
સોનાની માંગમાં અચાનક કેમ થયો વધારો?
તાજેતરમાં વૈશ્વિક સ્તરે, ખાસ કરીને યુએસ શેરબજારમાં મોટી ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) કંપનીઓના શેરોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. આ ઘટાડો માત્ર અમેરિકા પૂરતો મર્યાદિત ન રહેતા દક્ષિણ કોરિયાના KOSPI અને જાપાનના Nikkei 225 જેવા પ્રમુખ એશિયન બજારોમાં પણ ફેલાયો હતો.
શેરબજારોમાં તીવ્ર ઘટાડો થતાં જ રોકાણકારોએ પોતાની મૂડી સુરક્ષિત કરવા માટે બોન્ડ્સ અને સોના તરફ દોટ લગાવી હતી. મજબૂત માંગના પગલે બોન્ડ યીલ્ડમાં નરમાઈ આવી અને સોનાને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પ્રતિ ઔંસ $૪,૧૫0 ની આસપાસ મજબૂત ટેકો પ્રાપ્ત થયો.
શું સોનું ફરી તેના સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી શકશે?
ભૂતકાળમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું પ્રતિ ઔંસ $૫,૬૦૨ અને ભારતીય MCX બજારમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ રૂ. ૧,૭૬,૩૦૬ ની સર્વકાલીન ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યું હતું. હાલની સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું તેના રેકોર્ડ સ્તરથી આશરે ૨૫ ટકા નીચે એટલે કે પ્રતિ ઔંસ $૪,૧૮૫ ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે, જ્યારે ભારતીય MCX બજારમાં સોનું તેના ઉચ્ચતમ સ્તરથી આશરે ૧૭ ટકા નીચે રૂ. ૧,૪૫,૫૧૧ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર કારોબાર કરી રહ્યું છે.
કોટક સિક્યોરિટીઝના કોમોડિટી રિસર્ચ હેડ અનિંદ્ય બેનર્જીના મતે, વર્તમાન વર્ષમાં સોનું ફરી પોતાના સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચવાની શક્યતા નહિવત છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તે રેકોર્ડ સપાટી સુધી પહોંચવા માટે ત્રણ મહિના કરતાં ઓછા સમયમાં અંદાજે ૩૪ ટકાનો જબરદસ્ત ઉછાળો જરૂરી છે, જે ઊંચા વ્યાજ દરો અને મજબૂત બોન્ડ યીલ્ડના વાતાવરણમાં મુશ્કેલ છે. જો કે, રૂપિયાની વિનિમય સ્થિતિ અને આયાત જકાતને કારણે ભારતમાં સ્થાનિક ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોની સરખામણીએ ઓછા ઘટ્યા છે.
આગામી સમયમાં સોનાના ભાવોમાં કેટલો ઘટાડો શક્ય છે?
તકનીકી વિશ્લેષણ મુજબ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં $૪,૧૦૦ થી $૪,૧૧0 ની રેન્જ સોના માટે અત્યંત મજબૂત સપોર્ટ ઝોન માનવામાં આવે છે. જો સોનું આ સ્તરને તોડીને નીચે બંધ આવે છે, તો વધુ ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. જો $૪,૧૦0 નું સ્તર તૂટશે તો આગામી સપોર્ટ $૪,૦૦૦ ની આસપાસ અને ત્યારબાદ $૩,૮૮૦ થી $૩,૯00 સુધી જઈ શકે છે.
આનો અર્થ એ થયો કે વર્તમાન સ્તરોથી વધુમાં વધુ ૪ ટકાથી ૭ ટકાનો ઘટાડો સંભવ છે. જો વૈશ્વિક ભાવ ઘટશે તો ભારતમાં સોનું ઘટીને ₹૧,૪૩,૫00 અને ત્યારબાદ ₹૧,૪૦,૦૦0 પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ સુધી સરકી શકે છે. ઓગમોન્ટના ચીફ રિસર્ચ ઓફિસર ડૉ. રેનિશા ચેનાનીના અનુમાન મુજબ, જો ફેડરલ રિઝર્વ અપેક્ષા વિરુદ્ધ વારંવાર વ્યાજ દરોમાં વધારો કરશે તો સોનું $૩,૮00 (ભારતીય બજારમાં અંદાજે ₹૧,૩૬,૦00 થી ₹૧,૩૭,000 પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ) સુધી પણ જઈ શકે છે, પરંતુ તેનાથી મોટા ઘટાડાની સંભાવના નહિવત છે.
રેકોર્ડ ઊંચાઈથી ભાવ ઘટવા છતાં કોણ ખરીદી રહ્યું છે સોનું?
ઊંચા સ્તરોથી ભાવ ઘટ્યા હોવા છતાં બજારમાંથી ભૌતિક ખરીદદારો અને રોકાણકારો ગાયબ થયા નથી. સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટર દરમિયાન વૈશ્વિક ગોલ્ડ ETF માં $૩૧ બિલિયનનો રેકોર્ડ પ્રવાહ નોંધાયો છે.
આ ઉપરાંત, વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સતત સોનાની ખરીદી અવિરતપણે ચાલુ છે. ભારત જેવા દેશોમાં આગામી તહેવારોની મોસમ અને ગ્રાહકોનું પરંપરાગત વલણ સોનાની ભૌતિક માંગને મજબૂત રીતે જાળવી રાખવામાં મોટો ફાળો આપી રહી છે.
રોકાણકારોએ કયા ૩ મુખ્ય સંકેતો પર નજર રાખવી જોઈએ?
૧. ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ: આગામી સમયમાં વ્યાજ દરો યથાવત રહેવાની સંભાવના સોના માટે રાહતરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. ૨. બોન્ડ યીલ્ડ અને ડોલર ઇન્ડેક્સ: યુએસ ૧૦-વર્ષીય ટ્રેઝરી યીલ્ડ અને ડોલરમાં જો નરમાઈ આવશે તો સોનામાં તાકીદે મજબૂતી જોવા મળશે. ૩. ભૂ-રાજકીય તણાવ: આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષો અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવો સીધી રીતે ફુગાવાને અસર કરે છે, જે સોનાની ‘સલામત સ્વર્ગ’ તરીકેની માંગને વેગ આપે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ દૈનિક વધઘટથી ચિંતા કરવાને બદલે સોનાને પોતાના પોર્ટફોલિયોમાં વૈવિધ્યીકરણ અને સુરક્ષાના હેતુથી જાળવી રાખવું જોઈએ, જ્યારે ટૂંકા ગાળાના વેપારીઓએ વર્તમાન અસ્થિર બજારમાં વિશેષ સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય છે.
