હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધી વિરુદ્ધ રશિયન તેલ રિફાઇનરીઓ: ગ્લોબલ ડીઝલના ભાવ પર ઝેલેન્સકી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે શબ્દયુદ્ધ
યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા સાડા ચાર વર્ષ લાંબા વિનાશક યુદ્ધમાં રાજકીય નાટક અને લશ્કરી હુમલાઓ એકસાથે તીવ્ર બન્યા છે. અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા તાજેતરમાં બંને દેશો વચ્ચે “ઊર્જા યુદ્ધવિરામ” (Energy Ceasefire) અમલમાં આવ્યો હોવાના સત્તાવાર દાવા કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, આ જાહેરાતના થોડા જ કલાકોમાં રશિયાએ ઉત્તરપૂર્વીય શહેર ખાર્કિવમાં એક પ્રમુખ પાવર પ્લાન્ટ, ગેસ ઉત્પાદન સુવિધા અને નાગરિકોના ગેસ સ્ટેશન પર ભયાનક બોમ્બમારો કરતા યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સકીએ ભારે આશ્ચર્ય અને આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે.
પોલેન્ડના વોર્સો સિક્યુરિટી ફોરમમાં બોલતા ઝેલેન્સકીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે યુક્રેન રશિયન એનર્જી ગ્રીડ પર દ્રશ્યમાન હુમલા અટકાવવા તૈયાર હતું, પરંતુ ક્રેમલિનના પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન શાંતિ માટે તૈયાર હોય તેમ લાગતું નથી.
ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ટાર્ગેટેડ હુમલા અને ઈંધણ વિવાદ
યુક્રેનિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયના અહેવાલો મુજબ, રશિયા યુક્રેનની જનતાને શિયાળાની તીવ્ર ઠંડીમાં વીજળી, પાણી અને ગરમીથી વંચિત રાખવા માટે તેના ઊર્જા માળખાને લક્ષ્ય બનાવી રહ્યું છે. યુક્રેનિયન અધિકારીઓ આ વ્યુહરચનાને “શિયાળાને શસ્ત્ર બનાવવાની નીતિ” ગણાવી રહ્યા છે. બીજી તરફ, યુક્રેને પણ રશિયાની અંદર આવેલી ઓઇલ રિફાઇનરીઓ પર ડ્રોન હુમલા કર્યા છે.
આ મુદ્દે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકામાં વધી રહેલા ડીઝલના ભાવ માટે ઝેલેન્સકીને જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા અને યુએસ મધ્યવર્તી ચૂંટણીઓ પૂર્વે ઇંધણના દરો ઘટાડવા રશિયા પાસેથી ડીઝલ આયાત કરવા પુતિન સાથે કરાર કર્યો છે. ઝેલેન્સકીએ ફોક્સ ન્યૂઝ પર આ દાવાને ફગાવતા જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક સ્તરે ડીઝલના ભાવ રશિયન રિફાઇનરી પરના હુમલાથી નહીં પરંતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધીને કારણે વધી રહ્યા છે.
અમેરિકી સેનેટ અને યુરોપિયન યુનિયનનો વિરોધ
ટ્રમ્પના રશિયા પાસેથી ડીઝલ ખરીદવાના નિર્ણયથી અમેરિકી કોંગ્રેસ અને યુરોપિયન યુનિયનમાં ભારે અસંતોષ ફેલાયો છે. યુએસ સેનેટના છ દ્વિપક્ષીય સેનેટરોએ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રને આ નિર્ણય તાત્કાલિક પાછો ખેંચવા અપીલ કરી છે, કારણ કે આ કરાર રશિયાને આર્થિક મજબૂતી પૂરી પાડે છે.
લક્ઝમબર્ગમાં ઈયુ વિદેશ પ્રધાનોની બેઠક દરમિયાન ઈયુના વિદેશ નીતિ વડા કાજા કલ્લાસે જણાવ્યું હતું કે રશિયા યુદ્ધવિરામનું પાલન કરશે તેવો કોઈ પુરાવો નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે યુદ્ધ વચ્ચે યુક્રેનમાં ચૂંટણીઓ કરાવવાનો ટ્રમ્પનો પ્રસ્તાવ અવાસ્તવિક છે.
યુક્રેનમાં ચૂંટણી અને ૬૦ દિવસના યુદ્ધવિરામનો પ્રસ્તાવ
યુક્રેનમાં નવી રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી યોજવાના મુદ્દે ઝેલેન્સકીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે દિવસ-રાત થતા મિસાઇલ હુમલા વચ્ચે લોકશાહી પ્રક્રિયા શક્ય નથી. જોકે, તેમણે શરત મૂકી છે કે જો રશિયા ઓછામાં ઓછા ૬૦ દિવસનો સંપૂર્ણ અને વ્યાપક યુદ્ધવિરામ આપે, તો તેઓ દેશમાં ચૂંટણીઓ યોજવા માટે કામ કરવા તૈયાર છે.
તેના જવાબમાં ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે જણાવ્યું હતું કે જો યુક્રેન ચૂંટણી યોજે તો રશિયા માત્ર “ચૂંટણીના દિવસે” હુમલા રોકવા તૈયાર થઈ શકે છે. ક્રેમલિને આક્ષેપ કર્યો હતો કે યુક્રેન ૬૦ દિવસનો સમય માત્ર સૈન્ય પુનઃસંગઠન માટે માંગી રહ્યું છે.
માનવતાવાદી સંકટ: કિવ અને ખાર્કિવમાં જાનહાનિ
કાગળ પર ચાલતી કાનૂની અને રાજકીય વાટાઘાટો વચ્ચે જમીની વાસ્તવિકતા અત્યંત ભયાનક છે. સોમવારે રાત્રે કિવના ડાર્નિત્સકી જિલ્લામાં એક ૨૫ માળની રહેણાંક ઇમારત પર રશિયન ડ્રોન ત્રાટકતા એક મહિલાનું મોત થયું હતું અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા.
ખાર્કિવના પિસોચિન ગામમાં ગીચ વસ્તી ધરાવતા વિસ્તારમાં થયેલા ડ્રોન હુમલામાં ત્રણ નાગરિકોના મોત થયા હતા અને બાળકો સહિત નવ લોકો દાઝી ગયા હતા. યુક્રેનિયન વાયુસેનાએ રાત્રિ દરમિયાન ૧૨૧ માંથી ૮૯ રશિયન ડ્રોન તોડી પાડ્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે, જ્યારે રશિયાએ પણ પોતાના પ્રદેશ પર ૧૫૧ યુક્રેનિયન ડ્રોન અટકાવ્યા હોવાનું જણાવ્યું છે.
