સ્કૂલ એડમિશન માટે બાલ આધાર કાર્ડ બન્યું ફરજિયાત, જાણો કયા ડોક્યુમેન્ટ્સની પડશે જરૂર
૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે જારી કરવામાં આવતું આધાર કાર્ડ સામાન્ય કાર્ડ કરતા થોડું અલગ હોય છે. તેને ખાસ કરીને બાળકોની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.
૧. શું છે બાલ આધાર કાર્ડ?
UIDAIએ બાળકો માટે ખાસ કરીને વાદળી રંગનું આધાર કાર્ડ લોન્ચ કર્યું છે, જેને ‘બાલ આધાર’ કહેવામાં આવે છે.
- રંગનો તફાવત: પુખ્ત વયના લોકોનું કાર્ડ સફેદ અને ગ્રે શેડમાં હોય છે, જ્યારે બાળકોનું કાર્ડ વાદળી રંગનું હોય છે જેથી તેને સરળતાથી ઓળખી શકાય.
- માન્યતા: આ કાર્ડ બાળક ૫ વર્ષનું થાય ત્યાં સુધી જ માન્ય રહે છે. જેવું બાળક ૫ વર્ષ પૂર્ણ કરે, આ કાર્ડ ‘ઇનએક્ટિવ’ થઈ જાય છે અને તેને અપડેટ કરાવવું ફરજિયાત બને છે.
૨. જરૂરી દસ્તાવેજો (Documents Required)
બાળકનું આધાર કાર્ડ કઢાવવા માટે તમારે બહુ લાંબી કાગળિયાની પ્રોસેસ કરવાની જરૂર નથી. નીચે મુજબના દસ્તાવેજો પૂરતા છે:
૧. બાળકનું જન્મનું પ્રમાણપત્ર (Birth Certificate): આ સૌથી મહત્વનો દસ્તાવેજ છે.
૨. માતા અથવા પિતાનું આધાર કાર્ડ: બાળક નાનું હોવાથી તેનું કાર્ડ માતા-પિતામાંથી કોઈ એકના આધાર નંબર સાથે લિંક કરવામાં આવે છે.
૩. સરનામાનો પુરાવો (Address Proof): માતા-પિતાનું આધાર કાર્ડ જ સરનામાના પુરાવા તરીકે ગણાય છે.
૪. ફોટો: બાળકની પાસપોર્ટ સાઈઝની ફોટો (જોકે સેન્ટર પર લાઈવ ફોટો પણ લેવામાં આવે છે).
૩. બાયોમેટ્રિકનો નિયમ: શું આંગળીના નિશાન લેવામાં આવશે?
આ એક સામાન્ય પ્રશ્ન છે જે વાલીઓને મૂંઝવે છે.
૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમર: આ ઉંમરે બાળકોની આંગળીઓના નિશાન (Fingerprints) અને આંખની કીકી (Iris) સંપૂર્ણ વિકસિત હોતા નથી. તેથી, બાલ આધાર બનાવતી વખતે બાળકનું કોઈપણ બાયોમેટ્રિક લેવામાં આવતું નથી.
લિંકિંગ: બાળકની ઓળખને તેના માતા-પિતાના બાયોમેટ્રિક દ્વારા પ્રમાણિત કરીને લિંક કરવામાં આવે છે.
૪. ઓનલાઇન એપોઇન્ટમેન્ટ અને પ્રોસેસ (Step-by-Step)
બાલ આધાર માટેની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા ઓનલાઇન નથી કારણ કે ફોટો માટે સેન્ટર પર જવું પડે છે, પરંતુ તમે લાઈનમાં ઊભા રહેવાથી બચવા માટે ઓનલાઇન એપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરી શકો છો.
સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ:
૧. વેબસાઈટ પર જાઓ: સૌથી પહેલા UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઈટ (www.uidai.gov.in) પર જાઓ.
૨. એપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરો: હોમપેજ પર ‘My Aadhaar’ સેક્શનમાં જઈને ‘Book an Appointment’ પર ક્લિક કરો.
૩. વિગત ભરો: તમારું શહેર કે લોકેશન પસંદ કરો અને ‘Proceed’ પર ક્લિક કરો.
૪. મોબાઈલ વેરિફિકેશન: મોબાઈલ નંબર અને કેપ્ચા કોડ નાખો. તમારા નંબર પર એક OTP આવશે, તેને ભરીને વેરિફાય કરો.
૫. ફોર્મ ભરો: હવે એક ફોર્મ ખુલશે જેમાં બાળકની વિગતો અને માતા-પિતાનો આધાર નંબર ભરવાનો રહેશે.
૬. સ્લોટ બુક કરો: તમારી અનુકૂળતા મુજબ નજીકના આધાર કેન્દ્ર, તારીખ અને સમય પસંદ કરો.
૭. કેન્દ્ર પર જાઓ: નક્કી કરેલા સમયે બાળક અને જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે આધાર કેન્દ્ર પર પહોંચો. ત્યાં બાળકની ફોટો લેવામાં આવશે અને દસ્તાવેજો જમા થશે.
૫. સ્ટેટસ કેવી રીતે ટ્રેક કરવું?
પ્રોસેસ પૂરી થયા પછી તમને એક એકનોલેજમેન્ટ સ્લિપ મળશે. તેના પર એક એનરોલમેન્ટ આઈડી (EID) લખેલો હશે. આ આઈડી દ્વારા તમે UIDAI ની વેબસાઈટ પર જઈને સ્ટેટસ ચેક કરી શકો છો. સામાન્ય રીતે ૧૫ થી ૬૦ દિવસમાં આધાર કાર્ડ ટપાલ દ્વારા તમારા ઘરે આવી જાય છે.
બાલ આધાર કઢાવતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
મુખ્ય બાબત વિગત
- ફી (Fees) બાલ આધાર કઢાવવું સંપૂર્ણપણે મફત છે.
- બાયોમેટ્રિક અપડેટ બાળક ૫ વર્ષનું થાય એટલે ‘ફરજિયાત બાયોમેટ્રિક અપડેટ’ કરાવવું જરૂરી છે.
- ઉપયોગ બ્લુ કાર્ડની સરકારી માન્યતા સામાન્ય આધાર કાર્ડ જેવી જ છે.
૬. બાલ આધાર કેમ જરૂરી છે?
- શાળામાં પ્રવેશ: હવે મોટાભાગની શાળાઓમાં એડમિશન સમયે બાળકના આધાર કાર્ડની માંગ કરવામાં આવે છે.
- સરકારી યોજનાઓ: રસીકરણ કે પૌષ્ટિક આહાર જેવી સરકારી યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે તે જરૂરી છે.
- મુસાફરી: પ્લેન કે ટ્રેનમાં મુસાફરી દરમિયાન બાળકની ઓળખના પુરાવા તરીકે તે શ્રેષ્ઠ છે.
નાના બાળકોનું આધાર કાર્ડ કઢાવવું હવે ખૂબ જ સરળ બની ગયું છે. આ માત્ર ઓળખ માટે જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં થતી કાયદાકીય અને શૈક્ષણિક પ્રક્રિયાઓને પણ સરળ બનાવે છે. જો તમારા બાળકની ઉંમર ૫ વર્ષથી ઓછી હોય, તો આજે જ એપોઇન્ટમેન્ટ બુક કરાવો.

૪. ઓનલાઇન એપોઇન્ટમેન્ટ અને પ્રોસેસ (Step-by-Step)