૧ ઓક્ટોબરથી દેશભરમાં લાગુ થયા ૧૦ મોટા ફેરફારો: સામાન્ય નાગરિકોના બજેટ, બેંકિંગ અને સરકારી કામકાજ પર થશે સીધી અસર
ઓક્ટોબર મહિનાના પ્રારંભ સાથે જ દેશભરમાં આર્થિક, વહીવટી અને દૈનિક જીવનને સ્પર્શતા ૧૦ મોટા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર થઈ ગયો છે. ૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ થી અમલી બનેલા આ નવા નિયમોની સીધી અસર સામાન્ય નાગરિકોના માસિક બજેટ, કાર અને બાઇકના ચલાન, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓની ખરીદી, બેંકિંગ ડિપોઝિટ અને સરકારી દસ્તાવેજો બનાવવાની પ્રક્રિયા પર પડશે. કેટલીક બાબતોમાં કડક દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે તો બીજી તરફ બેંકિંગ અને વિદેશી વેપાર ક્ષેત્રે મહત્વની રાહત પણ આપવામાં આવી છે.
૧. વિના PUC ₹૧૦,૦૦૦ નો ભારે દંડ
દિલ્હી-એનસીઆર સહિત અનેક પ્રદેશોમાં પ્રદૂષણ નિયંત્રણ કડક કરવા માટે માન્ય પોલ્યુશન અંડર કંટ્રોલ (PUC) સર્ટિફિકેટ વગરના વાહનો પર ભારે કાર્યવાહી શરૂ કરાઈ છે. પેટ્રોલ પંપ પર એએનપીઆર (ANPR) કેમેરા અને વાહન ડેટાબેઝ દ્વારા વાહનોનું સ્કેનિંગ થશે. જો પીયુસી નવેસરથી કઢાવેલું નહીં હોય તો વાહનચાલકને ₹૧૦,૦૦૦ નો દંડ થઈ શકે છે અને ઈંધણ મેળવવામાં પણ મુશ્કેલી પડશે.
૨. LPG સબસિડી માટે આધાર બાયોમેટ્રિક ફરજિયાત
ગેસ સબસિડી મેળવતા તમામ ગ્રાહકો માટે આધાર બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન પૂર્ણ કરવું ફરજિયાત બન્યું છે. જો ગ્રાહક ઈ-કેવાયસી પ્રક્રિયા પૂર્ણ નહીં કરે, તો તેમને સિલિન્ડર રિફિલ તો મળશે પરંતુ સબસિડીની રકમ બેંક ખાતામાં જમા થશે નહીં અને બજાર કિંમત ચૂકવવી પડશે.
૩. બલ્ક એફડી વ્યાજદરમાં બેંકો માટે પારદર્શિતા
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના નવા નિર્દેશો અનુસાર, તમામ બેંકોએ ₹૩ કરોડ કે તેથી વધુની બલ્ક ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) પર આપવાપાત્ર વ્યાજદરો અંગે સંપૂર્ણ પારદર્શિતા દાખવવી પડશે. બેંકોએ તેમના સત્તાવાર વ્યાજદરો મુકરર સમયસીમામાં વેબસાઈટ પર સ્પષ્ટપણે અપડેટ કરવા પડશે.
૪. ટીવી, એસી અને ફ્રિજ જેવા હોમ એપ્લાયન્સિસ મોંઘા
વૈશ્વિક સ્તરે કાચા માલના ઊંચા ભાવ, મેટલના વધતા દરો અને પરિવહન ખર્ચ (Freight) માં થયેલા વધારાને કારણે અગ્રણી ઉત્પાદક કંપનીઓએ એસી, રેફ્રિજરેટર, ટીવી અને વોશિંગ મશીનના ભાવમાં વધારો જાહેર કર્યો છે.
૫. LPG અને ATF ના દરોની માસિક સમીક્ષા
સરકારી તેલ વિતરણ કંપનીઓએ ઓક્ટોબરના પ્રથમ દિવસે જ કોમર્શિયલ LPG અને વિમાની ઈંધણ (ATF) ના દરોની સમીક્ષા કરીને નવા દર અમલી બનાવ્યા છે, જેની અસર હોટલ-રેસ્ટોરન્ટ અને હવાઈ ભાડાં પર જોવા મળશે.
૬. જન્મ-મૃત્યુ પ્રમાણપત્રના નિયમોમાં મોટો સુધારો
ઘટના બન્યાના ૨૧ દિવસની અંદર જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણી મફત થશે. જો નોંધણીમાં ૧ થી ૨ વર્ષનો વિલંબ થશે તો એસડીએમ કે ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી જરૂરી બનશે. જ્યારે ૨ વર્ષથી વધુ વિલંબના કિસ્સામાં ફર્સ્ટ ક્લાસ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટનો આદેશ મેળવવો ફરજિયાત રહેશે.
૭. NRI પાસેથી મિલકત ખરીદવામાં સરળતા
હવે કોઈ પણ ભારતીય નિવાસી કે HUF જ્યારે NRI પાસેથી જમીન કે મકાન ખરીદશે, ત્યારે TDS કાપવા માટે અલગથી TAN નંબર લેવાની જરૂર નહીં રહે. સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા પાન-આધાર આધારિત રિપોર્ટિંગથી જ પૂરી થઈ જશે.
૮. નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) માં નવું માળખું
નિવૃત્તિ બચતને આરોગ્યસંભાળ સુરક્ષા સાથે જોડતી ‘NPS હેલ્થ’ સિસ્ટમ લોન્ચ કરવામાં આવી છે, જેની સાથે પોઈન્ટ ઓફ પ્રેઝન્સ (PoP) માટે નવા સર્વિસ ચાર્જ માળખાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
૯. નવો ‘બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટ ૨૦૨૬’ લાગુ
અત્યાર સુધી અમલમાં રહેલા જૂના કાયદાના સ્થાને નવો ‘બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ એક્ટ ૨૦૨૬’ લાગુ થઈ ગયો છે. આ કાયદા હેઠળ બેંકિંગ ક્ષેત્રના ડિજિટલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક રેકોર્ડ્સને કાનૂની માન્યતા અને મજબૂત માળખું પ્રાપ્ત થયું છે.
૧૦. વિદેશી વેપાર અને FEMA નિયમોમાં રાહત
આયાત-નિકાસ ક્ષેત્રે સરળતા લાવવા RBI એ ફેમા (FEMA) ના ચુકવણી નિયમો હળવા કર્યા છે. હવે ભારતીય આયાતકારોએ સરકાર કે આરબીઆઈની કડક સમયસીમાને બદલે વિદેશી સપ્લાયર સાથે થયેલા બિઝનેસ કરાર મુજબ ચૂકવણી કરવાની મુક્તિ રહેશે.
