ભારતીય ખેતીમાં નવો અધ્યાય, નવી પાક જાતોથી ઉત્પાદન વધારવાનો પ્રયાસ
કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે નવી દિલ્હીના એનએએસસી પરિસરમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં ખેડૂતો માટે મોટી જાહેરાત કરી. ભારતીય કૃષિ અનુસંધાન પરિષદના આયોજન હેઠળ ૨૫ વિવિધ પાકોની ૧૮૪ નવી અને સુધારેલી જાતો દેશના ખેડૂતોને અર્પણ કરવામાં આવી. કાર્યક્રમમાં વૈજ્ઞાનિકો, કૃષિ નિષ્ણાતો અને અધિકારીઓ મોટી સંખ્યામાં હાજર રહ્યા હતા. આ પ્રસંગે ભારતના બિયારણ સંશોધન ક્ષેત્રની પ્રગતિને રેખાંકિત કરવામાં આવી.
બિયારણ વિકાસમાં ભારતની નોંધપાત્ર સિદ્ધિ
કૃષિ મંત્રીએ જણાવ્યું કે દેશે ઉચ્ચ ઉપજ આપતી જાતોના વિકાસમાં લાંબી સફર પૂર્ણ કરી છે. વર્ષ ૧૯૬૯થી શરૂ થયેલી સત્તાવાર નોંધણી પ્રક્રિયા બાદ અત્યાર સુધીમાં હજારો પાક જાતોને માન્યતા આપવામાં આવી છે. ડાંગર, ઘઉં, મકાઈ, કઠોળ, તેલીબિયાં અને રેશાદાર પાકોમાં સંશોધન સતત આગળ વધ્યું છે. આ પ્રગતિએ ખેડૂતોની ઉપજ ક્ષમતા અને ઉત્પાદન સ્થિરતા બંનેમાં વધારો કર્યો છે.
છેલ્લા વર્ષોમાં ઝડપથી વધ્યો જાતોનો વિકાસ
વડાપ્રધાનના નેતૃત્વ હેઠળ છેલ્લા એક દાયકામાં નવી જાતોને મંજૂરી આપવાની ગતિ વધુ તેજ બની છે. આ સમયગાળામાં મોટી સંખ્યામાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી પાક જાતો ખેડૂતો સુધી પહોંચાડી છે. હવે રજૂ કરાયેલી ૧૮૪ જાતો વધુ ઉત્પાદન, સારી ગુણવત્તા અને હવામાન અનુકૂળ ક્ષમતાથી ભરપૂર છે. બદલાતી આબોહવા વચ્ચે ખેતી માટે આ જાતો મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
આબોહવા અનુકૂળ અને રોગપ્રતિકારક જાતો
નવી વિકસિત ઘણી જાતોમાં દુષ્કાળ સહનશીલતા, ક્ષારીય જમીનમાં ઉપજ અને રોગ-જીવાત સામે પ્રતિકારક શક્તિ સમાવિષ્ટ છે. આ જાતો ખેડૂતોને કુદરતી પડકારો સામે મજબૂત આધાર પૂરો પાડશે. સંશોધનમાં રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ, કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ અને ખાનગી બિયારણ કંપનીઓએ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે. સહયોગી પ્રયાસોથી ખેતી ક્ષેત્રમાં નવી દિશા ખુલતી જોવા મળે છે.
વિવિધ પાકોમાં ખેડૂતો માટે નવી તકો
આ નવી જાતોમાં અનાજ, કઠોળ, તેલીબિયાં અને રોકડિયા પાકોનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને ડાંગર, મકાઈ, કપાસ અને શેરડી જેવી પાક જાતો ખેડૂતો માટે લાભદાયી બનશે. આ બિયારણોથી ખર્ચ ઘટાડવા સાથે આવક વધારવાની શક્યતા છે. સરકારનો ઉદ્દેશ સંશોધનથી ખેતર સુધીની પ્રક્રિયાને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે.
