ટ્રમ્પના H-1B વિઝા ફી વધારા સામે 19 રાજ્યો કોર્ટમાં: ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે મોટી અસર!
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતથી જ તેમના વહીવટીતંત્રની ઇમિગ્રેશન નીતિઓ પર કાનૂની વિવાદો ચાલુ છે. તાજેતરમાં, કૅલિફોર્નિયા અને અન્ય 18 રાજ્યોના એટર્ની જનરલો દ્વારા સંયુક્ત રીતે ફેડરલ કોર્ટમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા લાદવામાં આવેલી નવી H-1B વિઝા અરજી ફી 100,000 (આશરે ₹88 લાખ) ને પડકારતી અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે, જેનાથી આ મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે.
આ પહેલાં, H-1B વિઝા અરજીની ફી સામાન્ય રીતે 2,000 થી 5,000 ની વચ્ચે રહેતી હતી. 19 સપ્ટેમ્બર, 2025ના રોજ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલા આદેશ (પ્રોક્લેમેશન) દ્વારા આ ફીમાં જબરદસ્ત વધારો કરવામાં આવ્યો હતો, જે 21 સપ્ટેમ્બરથી નવી અરજીઓ માટે લાગુ થયો હતો. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો તર્ક છે કે આ પગલું H-1B કાર્યક્રમના “દુરુપયોગ”ને રોકવા અને અમેરિકન કામદારોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે જરૂરી છે.
કોર્ટમાં શું છે રાજ્યોનો દાવો?
કૅલિફોર્નિયાના એટર્ની જનરલ રોબ બોન્ટાના નેતૃત્વ હેઠળના 19 રાજ્યોના ગઠબંધનનો દાવો છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પાસે કોંગ્રેસ દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદાઓથી ઉપર જઈને આટલી મોટી ફી લાદવાની સત્તા નથી.
- કાયદાનું ઉલ્લંઘન: રાજ્યો દલીલ કરે છે કે ફેડરલ કાયદો ઇમિગ્રેશન સત્તાવાળાઓને માત્ર વિઝા કાર્યક્રમોના વહીવટ ખર્ચને આવરી લેવા માટે જરૂરી ફી વસૂલવાની મંજૂરી આપે છે, જ્યારે આ 100,000ની ફી વહીવટી ખર્ચ કરતાં ઘણી વધારે છે અને તેથી તે ગેરકાયદેસર છે.
- ગંભીર ક્ષેત્રો પર અસર: દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ ફી શિક્ષણ અને આરોગ્યસંભાળ જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં શ્રમની અછતને વધારશે, કારણ કે સાર્વજનિક સંસ્થાઓ અને નાની કંપનીઓ આટલો મોટો ખર્ચ ઉઠાવી શકશે નહીં. કનેક્ટિકટની સ્ટેટ કોલેજ અને યુનિવર્સિટી સિસ્ટમ જેવી સંસ્થાઓ પણ H-1B વિઝા ધારકો પર નિર્ભર છે.
- અમેરિકન અર્થતંત્રને નુકસાન: ટેક ઉદ્યોગ, જે H-1B કામદારો પર ખૂબ નિર્ભર છે, તેના પર પણ આ ફીની ગંભીર અસર પડશે. સિલિકોન વેલીની ઘણી કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે આ ફી વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, આ ફીને પડકારતી આ ઓછામાં ઓછી ત્રીજી કાનૂની કાર્યવાહી છે. યુએસ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ અને યુનિયનો, નિયોક્તા અને ધાર્મિક જૂથોના ગઠબંધન દ્વારા પણ અગાઉ અલગ-અલગ મુકદ્દમા દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ અને IT સેક્ટર પર અસર
H-1B વિઝા કાર્યક્રમનો સૌથી વધુ ઉપયોગ ભારતીય કુશળ કામદારો કરે છે. નવી ફીના આદેશથી ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સ અને તેમના એમ્પ્લોયરોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો.
- મોટો નાણાકીય બોજ: 100,000ની ફીને કારણે, નવી H-1B નિમણૂક માટેની કુલ કિંમત ઘણી વધી ગઈ છે, જેનાથી અમેરિકન કંપનીઓ માટે વિદેશી કામદારોને સ્પોન્સર કરવાનું અત્યંત મોંઘું બન્યું છે.
- ભારતીય IT કંપનીઓની વ્યૂહરચના: વિઝાની ઊંચી કિંમતને કારણે, કેટલીક ભારતીય IT સેવા કંપનીઓ અને બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓએ યુએસમાં નવી H-1B અરજીઓ દાખલ ન કરવાની યોજના બનાવી છે, જેના બદલે તેઓ ભારતમાં અથવા તેમના ગ્લોબલ કેપેસિટી સેન્ટર્સ (GCCs) દ્વારા વધુ ભરતી કરી શકે છે.
- રિફંડની જટિલતા: ટ્રમ્પ સરકારે કેટલીક શરતો સાથે રિફંડની જોગવાઈ પણ લાગુ કરી છે, પરંતુ તેની પ્રક્રિયા જટિલ હોવાથી તેને “નોન-રિફંડેબલ” તરીકે જ જોવામાં આવી રહી છે.
આગળ શું? કોર્ટનું વલણ શું રહેશે?
H-1B ફીને પડકારતી યુએસ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સની અરજી પર આગામી સપ્તાહે (ડિસેમ્બર 19) વોશિંગ્ટન ડી.સી.માં ફેડરલ જજ સમક્ષ મૌખિક દલીલો થવાની છે.
- અધિકારની લડાઈ: કાનૂની લડાઈ મુખ્યત્વે રાષ્ટ્રપતિની સત્તા અને કોંગ્રેસના કાયદાકીય અધિકારની આસપાસ કેન્દ્રિત છે. ફરિયાદીઓ દલીલ કરી રહ્યા છે કે કોંગ્રેસ પાસે વિઝા ફી નક્કી કરવાની વિશિષ્ટ સત્તા છે, જ્યારે ન્યાય વિભાગ ટ્રમ્પના આદેશનો બચાવ કરીને દાવો કરે છે કે રાષ્ટ્રપતિ પાસે વિદેશીઓના પ્રવેશને નિયંત્રિત કરવાની “અત્યંત વ્યાપક વિવેકબુદ્ધિ” છે.
- અસ્થાયી રાહત: રાજ્યોનું ગઠબંધન સંભવતઃ મુકદ્દમા દરમિયાન 100,000ની ફીને અસ્થાયી રૂપે અવરોધિત કરવા માટે પ્રાથમિક મનાઈ હુકમ (preliminary injunctions)ની માંગ કરશે. જો તેમને રાહત મળે છે, તો નોકરીદાતાઓને આ જવાબદારીમાંથી અસ્થાયી મુક્તિ મળી શકે છે.
જો કોર્ટ રાજ્યોની તરફેણમાં નિર્ણય આપે છે, તો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આ આદેશ રદ થઈ શકે છે. જો કોર્ટ ટ્રમ્પના નિર્ણયને માન્ય રાખે છે, તો H-1B વિઝાની કિંમતમાં થયેલો આ જંગી વધારો કાયમ રહેશે, જેનાથી અમેરિકન અર્થતંત્ર અને ભારતીય કુશળ કામદારો પર લાંબા ગાળાની ગંભીર અસર જોવા મળશે. આ કાનૂની લડાઈનો નિર્ણય અમેરિકાની ઇમિગ્રેશન નીતિ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રના ભવિષ્ય માટે નિર્ણાયક સાબિત થશે.
વકીલોના મતે, H-1B વિઝા ફી અંગેનો નિર્ણય કદાચ જજ દ્વારા ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં અથવા જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં આવી શકે છે, પરંતુ અપીલની શક્યતાને કારણે અંતિમ નિરાકરણમાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
