DGCA ની કાર્યવાહી: “377 વિમાનો પર DGCA ની લાલ આંખ: વારંવારની ખામીઓ બાદ એરલાઇન્સને મેન્ટેનન્સ સુધારવા અલ્ટીમેટમ
જો તમે અવારનવાર વિમાન દ્વારા મુસાફરી કરો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તાજેતરમાં નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે એક ચોંકાવનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે, જેમાં જણાવાયું છે કે ભારતીય આકાશમાં ઉડતા સેંકડો વિમાનોમાં વારંવાર ટેકનિકલ ખામીઓ જોવા મળી રહી છે. 6 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ જાહેર થયેલા ડેટા મુજબ, કુલ 377 વિમાનો એવા છે જેમાં વારંવાર ખામીઓની ફરિયાદો નોંધાઈ છે. આ અહેવાલે મુસાફરોની સુરક્ષાને લઈને ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે, ખાસ કરીને એક ચોક્કસ એરલાઇન કંપનીના વિમાનોમાં સૌથી વધુ ખામીઓ જોવા મળી છે.
ભારતીય એરલાઇન્સમાં વધતી ટેકનિકલ ખામીઓ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં ટેકનિકલ ખામીઓના કારણે ફ્લાઇટના ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ અથવા ઉડાનમાં વિલંબના કિસ્સાઓ વધ્યા છે. ઉડ્ડયન નિયામક DGCA (Directorate General of Civil Aviation) ના સર્વેક્ષણમાં બહાર આવ્યું છે કે 377 જેટલા વિમાનો એવા છે જે સતત મેન્ટેનન્સ અને ટેકનિકલ સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ ખામીઓમાં એન્જિનમાં ખરાબી, કેબિનમાં ધુમાડો, હાઇડ્રોલિક ફેલિયર અને નેવિગેશન સિસ્ટમમાં ગરબડ જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે. મુસાફરો માટે આ આંકડો ચિંતાજનક છે કારણ કે તે સીધી રીતે હવાઈ સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો છે.
એર ઈન્ડિયાના વિમાનોમાં સૌથી વધુ ફરિયાદો
આ યાદીમાં સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન ટાટા ગ્રુપની માલિકીની ‘એર ઈન્ડિયા’ (Air India) નું રહ્યું હોવાનું જણાય છે. અહેવાલ મુજબ, સૌથી વધુ ટેકનિકલ ખામીઓ અને વારંવારની ફરિયાદો એર ઈન્ડિયાના વિમાનોમાં જોવા મળી છે. આમાં જૂના થઈ ગયેલા વિમાનો અને મેન્ટેનન્સમાં થતી કથિત બેદરકારીને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. જોકે કંપની નવા વિમાનોના ઓર્ડર આપીને તેના કાફલાને આધુનિક બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ વર્તમાન સ્થિતિમાં મુસાફરોને સીટ તૂટેલી હોવી, મનોરંજન સિસ્ટમ કામ ન કરવી કે એસીમાં ખરાબી જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
ઈન્ડિગો અને સ્પાઈસજેટની સ્થિતિ
માત્ર એર ઈન્ડિયા જ નહીં, પરંતુ દેશની સૌથી મોટી એરલાઇન ઈન્ડિગો (IndiGo) અને સ્પાઈસજેટ (SpiceJet) ના વિમાનોમાં પણ ખામીઓ નોંધાઈ છે. ઈન્ડિગોના કિસ્સામાં, તેના એન્જિનમાં આવતી સમસ્યાઓ (ખાસ કરીને પ્રોટ એન્ડ વ્હિટની એન્જિન) ને કારણે ઘણા વિમાનો ગ્રાઉન્ડ કરવા પડ્યા છે. બીજી તરફ, સ્પાઈસજેટ આર્થિક સંકટ અને મેન્ટેનન્સના મુદ્દે સતત સમાચારોમાં રહે છે. આ 377 વિમાનોની યાદીમાં આ બંને કંપનીઓના નોંધપાત્ર સંખ્યામાં વિમાનો સામેલ છે, જે દર્શાવે છે કે એરલાઇન્સ અત્યારે ઓપરેશનલ દબાણ હેઠળ છે.
સુરક્ષા પ્રોટોકોલ અને મુસાફરો પર અસર
જ્યારે કોઈ વિમાનમાં વારંવાર ખામી સર્જાય છે, ત્યારે એરલાઇન્સે કડક સુરક્ષા પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું પડે છે. ઘણીવાર ફ્લાઇટને અધવચ્ચેથી ડાયવર્ટ કરવી પડે છે અથવા રદ કરવી પડે છે, જેનાથી મુસાફરોને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કોવિડ પછી હવાઈ મુસાફરીમાં થયેલા ધરખમ વધારાને પહોંચી વળવા માટે એરલાઇન્સ વિમાનોનો વધુ પડતો ઉપયોગ કરી રહી છે, જેના કારણે તેમને યોગ્ય મેન્ટેનન્સ માટે પૂરતો સમય મળતો નથી. આ સ્થિતિ લાંબા ગાળે મોટી દુર્ઘટનાને નિમંત્રણ આપી શકે છે.
DGCA ની કડક કાર્યવાહી અને નવી માર્ગદર્શિકા
આ ગંભીર આંકડા સામે આવ્યા બાદ, DGCA એ તમામ એરલાઇન્સને કડક ચેતવણી આપી છે. નિયામકે જણાવ્યું છે કે જે વિમાનોમાં વારંવાર એકની એક ખામી જોવા મળે છે, તેમને જ્યાં સુધી સંપૂર્ણ રીતે ઠીક કરવામાં ન આવે ત્યાં સુધી ઉડાન ભરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ ઉપરાંત, એરલાઇન્સના મેન્ટેનન્સ ઓડિટની સંખ્યામાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો છે. સરકાર હવે એરલાઇન્સ પર દબાણ કરી રહી છે કે તેઓ મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે કોઈપણ પ્રકારની સમજૂતી ન કરે અને ફાજલ ભાગો (Spare parts) ની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરે.
મુસાફરોએ શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?
હવાઈ મુસાફરી કરતા પહેલા મુસાફરોએ હવે વધુ સાવધ રહેવાની જરૂર છે. ફ્લાઇટ બુક કરતા પહેલા એરલાઇનનો તાજેતરનો ઓન-ટાઇમ પરફોર્મન્સ અને સેફ્ટી રેકોર્ડ તપાસવો હિતાવહ છે. જો તમે મુસાફરી દરમિયાન વિમાનમાં કોઈ અસાધારણ અવાજ, ગંધ કે ખામી જુઓ, તો તરત જ કેબિન ક્રૂને જાણ કરવી જોઈએ. સરકારના ‘એર સેવા’ પોર્ટલ પર મુસાફરો તેમની ફરિયાદો નોંધાવી શકે છે. હવાઈ મુસાફરી ઝડપી છે, પરંતુ સલામતી સૌથી પ્રથમ હોવી જોઈએ.
