ભોજનમાં લાગશે ચાર ચાંદ! ઘરે બનાવો ફણસની ચટાકેદાર ચટણી, રેસીપી છે એકદમ સરળ
ભારતીય જમવાની થાળી ત્યાં સુધી અધૂરી માનવામાં આવે છે, જ્યાં સુધી તેમાં એક બાજુ ચટાકેદાર ચટણી ન પીરસાયેલી હોય. કોથમીર, ફુદીનો, આમલી અને નાળિયેરની ચટણીઓ તો આપણે અવારનવાર ખાતા હોઈએ છીએ, પરંતુ શું તમે ક્યારેય ફણસની ચટણીનો સ્વાદ ચાખ્યો છે? સાંભળવામાં કદાચ થોડું અલગ લાગે, પરંતુ ફણસની આ અનોખી ચટણી તમારા ભોજનનો સ્વાદ અનેકગણો વધારી શકે છે.
ફણસનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે શાક, કોફ્તા કે અથાણાં તરીકે કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેની ચટણીનો સ્વાદ એટલો લાજવાબ હોય છે કે તેની સામે મોટી મોટી વાનગીઓ પણ ફીકી લાગવા માંડશે. તે માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી, પણ તેને બનાવવી પણ ખૂબ જ સરળ છે. ચાલો જાણીએ ફણસની ચટણી બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત.
કેમ ખાસ છે ફણસની ચટણી?
ફણસની ચટણી દક્ષિણ ભારતીય અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ખૂબ પસંદ કરવામાં આવે છે. આમાં ફણસનો સોડમ, નાળિયેરની મીઠાશ અને આમલીની ખટાશ મળીને એક એવો સ્વાદ પેદા કરે છે જે જીભ પર ચઢી જાય છે. તેને તમે સાદા દાળ-ભાત, પરાઠા કે ઇડલી-ઢોસા સાથે પણ સર્વ કરી શકો છો.
ફણસની ચટણી બનાવવા માટે જરૂરી સામગ્રી
આ ચટણી તૈયાર કરવા માટે તમારે નીચે મુજબની સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
કાચું ફણસ: 2 કપ (નાના ટુકડામાં સમારેલું)
-
નાળિયેર: 1 કપ (તાજું છીણેલું)
-
સૂકા લાલ મરચાં: 4-5 નંગ (તીખાસ મુજબ વધુ-ઓછા કરી શકાય)
-
આમલી: 1/4 નાની ચમચી રસ અથવા 2-3 નાના ટુકડા
-
રાઈ: 1 નાની ચમચી
-
મેથીના દાણા: 1/4 નાની ચમચી
-
હીંગ: એક ચપટી
-
મીઠો લીમડો: 8-10 પાન
-
તેલ: વઘાર અને શેકવા માટે
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
સ્ટેપ 1: ફણસને બાફવું
સૌ પ્રથમ ફણસના નાના ટુકડાઓને બરાબર ધોઈ લો. હવે એક પ્રેશર કુકરમાં ફણસના ટુકડા, થોડું પાણી અને સહેજ મીઠું નાખીને 2-3 સીટી વાગે ત્યાં સુધી પકાવો. ધ્યાન રહે કે ફણસ બરાબર નરમ થઈ જાય પરંતુ સાવ ગળી ન જાય. બફાઈ ગયા પછી વધારાનું પાણી નિતારી લો અને ફણસને ઠંડુ થવા દો.
સ્ટેપ 2: મસાલો તૈયાર કરવો
એક પેનમાં થોડું તેલ ગરમ કરો. તેમાં અડધી ચમચી રાઈ, મેથીના દાણા અને હીંગ નાખીને હળવું શેકી લો. જ્યારે મસાલામાંથી સુગંધ આવવા લાગે ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો.
સ્ટેપ 3: ચટણી પીસવી
હવે એક મિક્સર જાર લો. તેમાં બાફેલું ફણસ, છીણેલું નાળિયેર, શેકેલો મસાલો (રાઈ-મેથી), આમલીના ટુકડા, સૂકા લાલ મરચાં અને સ્વાદ મુજબ મીઠું ઉમેરો. થોડું પાણી નાખીને તેને તમારી પસંદગી મુજબ કરકરું અથવા ઝીણું પીસી લો.
સ્ટેપ 4: સ્પેશિયલ વઘાર કરવો
ચટણીનો અસલી સ્વાદ તેના વઘારમાં છે. એક નાના વઘારિયામાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં બાકી રહેલી અડધી ચમચી રાઈ નાખો. જ્યારે રાઈ તતડવા લાગે, ત્યારે તેમાં મીઠો લીમડો ઉમેરો. લીમડાના પાન કડક થાય એટલે આ ગરમાગરમ વઘાર તૈયાર કરેલી ચટણી પર રેડી દો.
સર્વિંગ ટીપ (Serving Ideas)
-
દાળ-ભાત સાથે: સાદા દાળ-ભાત સાથે આ ચટણી એક શ્રેષ્ઠ સાઈડ ડિશ છે.
-
રોટલી-પરાઠા: સવારના નાસ્તામાં પ્લેન પરાઠા સાથે આનો સ્વાદ અદભૂત લાગે છે.
-
સ્નેક્સ: તમે તેને ભજીયા કે કચોરી સાથે પણ ચટાકેદાર ડિપ તરીકે સર્વ કરી શકો છો.
ખાસ ટિપ્સ:
-
કાચું ફણસ જ પસંદ કરો: ચટણી માટે હંમેશા કાચા ફણસનો જ ઉપયોગ કરો, કારણ કે પાકેલું ફણસ મીઠું હોય છે જે ચટણીનો સ્વાદ બગાડી શકે છે.
-
આમલીનું સંતુલન: જો તમને વધુ ખટાશ ગમતી હોય, તો આમલીનું પ્રમાણ થોડું વધારી શકો છો.
-
લસણનો વઘાર: જો તમને લસણ ભાવતું હોય, તો વઘારમાં 2-3 ઝીણી સમારેલી લસણની કળીઓ પણ નાખી શકો છો, જેનાથી સ્વાદ વધુ ઉભરી આવશે.
નિષ્કર્ષ
ફણસની ચટણી એક એવી રેસીપી છે જે એકવાર ચાખ્યા પછી તમે તેને વારંવાર બનાવવા ઈચ્છશો. આ સામાન્ય સામગ્રીથી બનતી એક શાનદાર વાનગી છે. આજે જ તેને તમારા લંચ કે ડિનરમાં સામેલ કરો!
