ઈન્દોરનો ૧૪ વર્ષીય વિદ્યાર્થી ઈન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટ વિવાદમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે કરી સખત ટિપ્પણી
મધ્યપ્રદેશના ઈન્દોરમાં ૧૪ વર્ષીય વિદ્યાર્થીને ઈન્સ્ટાગ્રામ પર કોમી મીમ્સ (Communal Memes) શેર કરવાના આરોપમાં શાળામાંથી હાંકી કાઢવાનો મામલો હવે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો છે. વિદ્યાર્થીના પિતાએ હાઈકોર્ટના નિર્ણય વિરુદ્ધ સર્વોચ્ચ અદાલતમાં અરજી દાખલ કરી હતી.
શું છે સમગ્ર મામલો?
શૈક્ષણિક સંસ્થાએ વિદ્યાર્થીને શાળામાંથી કાઢી મૂકવાનું કારણ જણાવતા કહ્યું કે, તેણે અન્ય બે વિદ્યાર્થીઓ સાથે મળીને એક પ્રાઈવેટ ઈન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ બનાવ્યું હતું, જેમાં શિક્ષકો અને અન્ય વિદ્યાર્થીઓ વિશે વાંધાજનક અને કથિત રીતે કોમી મીમ્સ શેર કરવામાં આવ્યા હતા. શાળાએ તેને “શિસ્તહિનતા અને ખોટી અસર” ગણાવી હતી.
મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટે શાળાના નિર્ણયને માન્ય રાખતા કહ્યું હતું કે, આ માત્ર એક મીમનો વિષય નથી, પરંતુ અનેક પોસ્ટ સાથે જોડાયેલો ગંભીર મામલો છે. કોર્ટે એમ પણ ઉમેર્યું હતું કે વિદ્યાર્થીએ પોતાના વર્તનની ગંભીરતા સમજી નથી, તેથી માત્ર માફી માંગવાથી રાહત આપી શકાય નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી
જસ્ટિસ બી. વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ ઉજ્જલ ભુયાનની બેન્ચે આ મામલાની સુનાવણી દરમિયાન સખત ટિપ્પણી કરી હતી. જસ્ટિસ ભુયાનએ નોંધ્યું કે, બાળકો ઘણીવાર આવી બાબતો ઘરના વાતાવરણમાંથી શીખતા હોય છે, અને આવી કોમી લાગણી દુભાવતી પોસ્ટ કે મીમ્સને ક્યારેય પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ નહીં.
પિતાની દલીલો
વિદ્યાર્થીના પિતા વતી હાજર રહેલા વકીલ નિપુણ સક્સેનાએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે:
- આપવામાં આવેલી સજા અત્યંત કઠોર અને અયોગ્ય છે.
- એ સાબિત થયું નથી કે માત્ર તેમનું બાળક જ આ મીમ્સ શેર કરી રહ્યું હતું.
- જે એકાઉન્ટની વાત છે તે પ્રાઈવેટ હતું અને ત્રણ બાળકો મળીને તેને ચલાવતા હતા, તેથી કોઈ એક વિદ્યાર્થી પર જ ખોટા ઈરાદાનો આરોપ લગાવી શકાય નહીં.
આ કેસની વધુ સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટમાં ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ થશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ કેસ શિક્ષણ અને ડિજિટલ મીડિયાની મર્યાદાઓ અંગે મહત્વપૂર્ણ ન્યાયિક દિશા નક્કી કરી શકે છે.

