દેવગઢ બારિયાના રામા ગામના બુધાભાઈ બારીયાએ પ્રાકૃતિક ખેતીથી ખેતરને બનાવ્યું મોડલ ફાર્મ

જાસુડા ફળિયા શાળાના વિદ્યાર્થીઓએ પ્રાકૃતિક ખેતીના મોડલ ફાર્મની શૈક્ષણિક મુલાકાત લીધી

દાહોદ જિલ્લાના દેવગઢ બારિયા તાલુકાના રામા ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત શ્રી બુધાભાઈ બારીયા અને તેમના પત્ની નીતાબેન બારીયાએ પ્રાકૃતિક ખેતી ક્ષેત્રે એક ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. વર્ષ ૨૦૧૬માં ‘આત્મા’ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયા બાદ, બુધાભાઈએ રાસાયણિક ખેતીનો ત્યાગ કરી ગૌ-આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી હતી. આજે તેમનું ખેતર એક ‘મોડલ ફાર્મ’ બની ગયું છે, જ્યાં માત્ર ખેડૂતો જ નહીં પરંતુ શાળાના બાળકો પણ જ્ઞાન મેળવવા આવી રહ્યા છે.

વિદ્યાર્થીઓ માટે જીવંત પ્રયોગશાળા

તાજેતરમાં જાસુડા ફળિયા પ્રાથમિક શાળાના બાળકોએ આ મોડલ ફાર્મની મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાત દરમિયાન બાળકોને ખેતીની આધુનિક અને કુદરતી પદ્ધતિઓ વિશે પ્રત્યક્ષ જાણકારી આપવામાં આવી હતી:

• આધુનિક સિંચાઈ: પાણીનો બચાવ કરતી ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ (Drip Irrigation) વિશે સમજૂતી અપાઈ.

• ખેતીના આયામો: ટનલ પદ્ધતિ અને મિશ્ર પાક પદ્ધતિ (Mixed Cropping) કેવી રીતે ઉત્પાદન વધારે છે તે દર્શાવવામાં આવ્યું.

• જૈવિક સંરક્ષણ: ગાયના ગોબર-ગૌમૂત્ર અને વનસ્પતિમાંથી બનતી દેશી જંતુનાશક દવાઓની બનાવટ વિશે માહિતી અપાઈ.

રાસાયણિક વિરુદ્ધ પ્રાકૃતિક ખેતી

કૃષિ સખી તરીકે કાર્યરત નીતાબેન બારીયાએ વિદ્યાર્થીઓને ખૂબ જ સરળ ભાષામાં રાસાયણિક ખાતરો અને ઝેરી જંતુનાશકોની સ્વાસ્થ્ય પર થતી નકારાત્મક અસરો વિશે જણાવ્યું હતું. તેમણે પ્રાકૃતિક ખેતીના ફાયદાઓ સમજાવતા કહ્યું કે, આ પદ્ધતિથી જમીનની ફળદ્રુપતા જળવાય છે અને શુદ્ધ, પૌષ્ટિક આહાર મળે છે.

જનજાગૃતિનું કેન્દ્ર

બુધાભાઈના ફાર્મ પર હવે આસપાસના અનેક ખેડૂતો તાલીમ મેળવવા આવે છે. નીતાબેન પોતે ત્રણ ગામોમાં કૃષિ સખી તરીકે ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક કૃષિ તરફ વાળવાનું ભગીરથ કાર્ય કરી રહ્યા છે. આ દંપતીના પ્રયાસોથી ખેતી હવે માત્ર વ્યવસાય નહીં, પરંતુ પર્યાવરણ અને સ્વાસ્થ્ય રક્ષાનું માધ્યમ બની છે.