બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી 2026: શેખ હસીનાના પતન પછી પ્રથમવાર મતદાન, 12.7 કરોડ મતદારો નક્કી કરશે લોકશાહીની નવી દિશા
બાંગ્લાદેશમાં ગુરુવાર, 12 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ ઐતિહાસિક 13મી સંસદીય ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે. વર્ષ 2024 માં વિદ્યાર્થી આંદોલન અને શેખ હસીનાના નેતૃત્વવાળી સરકારના પતન પછી દેશમાં આ પ્રથમ મોટી લોકશાહી પ્રક્રિયા છે. નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા મોહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની વચગાળાની સરકારની દેખરેખ હેઠળ યોજાઈ રહેલા આ મતદાનને બાંગ્લાદેશના ભવિષ્ય અને લોકશાહીની “અગ્નિપરીક્ષા” માનવામાં આવી રહી છે.
ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મહત્વના આંકડા
બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી પંચ (BEC) ના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે કુલ 12,77,11,793 (લગભગ 12.7 કરોડ) નોંધાયેલા મતદારો તેમના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરશે. મતદાનની પ્રક્રિયા સવારે 7:30 વાગ્યે શરૂ થશે અને સાંજે 4:30 વાગ્યે પૂર્ણ થશે.
- બે મતપત્ર: આ ચૂંટણીની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે દરેક મતદારોને બે મતપત્ર આપવામાં આવશે—સંસદીય ચૂંટણી માટે સફેદ મતપત્ર અને રાષ્ટ્રીય જનમત સંગ્રહ (રેફરન્ડમ) માટે ગુલાબી મતપત્ર.
- જનમત સંગ્રહ: આ જનમત સંગ્રહ ‘જુલાઈ નેશનલ ચાર્ટર 2025’ પર આધારિત છે, જેમાં બંધારણીય સુધારાઓ અને શાસન વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ છે.
- પ્રવાસી મતદાન: પ્રથમ વખત લગભગ 1.5 કરોડ પ્રવાસી શ્રમિકો માટે પોસ્ટલ બેલેટ અને ડિજિટલ માધ્યમથી મતદાનની સુવિધા આપવામાં આવી છે.
રાજકીય પરિદ્રશ્ય: અવામી લીગની ગેરહાજરી
આ વખતે ચૂંટણીનો મુકાબલો પહેલા જેવો નથી. શેખ હસીનાની પાર્ટી, અવામી લીગ (AL) ને રાજકીય પ્રવૃત્તિઓથી પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી છે અને તે આ ચૂંટણીમાં ભાગ લઈ રહી નથી. મુખ્ય મુકાબલો હવે તારિક રહેમાનના નેતૃત્વવાળી બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી (BNP) અને જમાત-એ-ઇસ્લામી (JIB) વચ્ચે માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, 2024 ના વિરોધ પ્રદર્શનોનું નેતૃત્વ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા રચાયેલી નેશનલ સિટિઝન પાર્ટી (NCP) પણ પ્રથમ વખત મેદાનમાં છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાઓ અને સુરક્ષાનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત
અમેરિકાના સાંસદોના એક જૂથે વચગાળાની સરકારને ચેતવણી આપી છે કે રાજકીય પક્ષો પર પ્રતિબંધ અને કેટલીક કાયદાકીય કાર્યવાહી ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. અમેરિકન સાંસદોએ મોહમ્મદ યુનુસને નિષ્પક્ષ ચૂંટણી સુનિશ્ચિત કરવા વિનંતી કરી છે.
સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ દેશભરમાં અંદાજે 9.39 લાખ સુરક્ષાકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં પોલીસ, સેના, રેપિડ એક્શન બટાલિયન (RAB) અને બોર્ડર ગાર્ડ બાંગ્લાદેશ (BGB) સામેલ છે. 2024 ની હિંસાને જોતા, જેમાં અંદાજે 1,400 લોકોના મોત થયા હતા, આ વખતે શાંતિપૂર્ણ મતદાન કરાવવું એ વચગાળાની સરકાર માટે સૌથી મોટો પડકાર છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ ચૂંટણીના પરિણામો માત્ર બાંગ્લાદેશની આગામી સરકાર જ નહીં પસંદ કરે, પરંતુ એ પણ નક્કી કરશે કે દેશમાં લોકશાહી સંસ્થાઓ કેટલી મજબૂત થઈ છે. આ ચૂંટણી બાંગ્લાદેશ માટે માત્ર એક મતદાન નથી, પરંતુ સાર્વભૌમત્વ અને લોકશાહી સ્થિરતાને પુનઃપ્રાપ્ત કરવાની એક નિર્ણાયક તક છે.
