વિશ્વ કઠોળ દિવસ નિમિત્તે ડાંગના ખેડૂતોને કઠોળ પાકોની વૈજ્ઞાનિક ખેતી પદ્ધતિ અંગે માર્ગદર્શન
ડાંગ જિલ્લાના કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK), વઘઇ ખાતે ૧૦ ફેબ્રુઆરીના રોજ “વિશ્વ કઠોળ દિવસ” (World Pulses Day) ની ઉત્સાહભેર ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક અને વડા ડૉ. જે. બી. ડોબરીયાના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં ખેડૂતોને કઠોળના પાકોનું માનવ સ્વાસ્થ્ય અને જમીન સુધારણામાં મહત્વ સમજાવવામાં આવ્યું હતું.
કઠોળ પાકોનું મહત્વ અને પોષક તત્વો
વૈજ્ઞાનિકોએ કઠોળને ‘સુપરફૂડ’ ગણાવતા તેના વિવિધ ફાયદાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો:
-
પ્રોટીનનો સ્ત્રોત: કઠોળ શાકાહારી આહારમાં પ્રોટીનનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત છે, જે કુપોષણ દૂર કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.
-
જમીનની ફળદ્રુપતા: કઠોળના પાકો હવામાંથી નાઈટ્રોજન ખેંચી જમીનમાં સ્થિર કરે છે, જેથી જમીનની ગુણવત્તામાં કુદરતી રીતે સુધારો થાય છે.
ડાંગના મુખ્ય કઠોળ પાકો અને વૈજ્ઞાનિક ખેતી
ડાંગની આબોહવાને અનુરૂપ પાકો વિશે ખેડૂતોને તકનીકી માર્ગદર્શન પૂરું પાડવામાં આવ્યું:
-
પાકોની પસંદગી: તુવેર, ચણા, અડદ અને વટાણા જેવા પાકોની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી ખેતી કરી વધુ ઉત્પાદન મેળવવાની રીતો સમજાવી.
-
જંતુ નિયંત્રણ: કઠોળમાં આવતી જીવાત અને રોગો સામે રક્ષણ મેળવવા માટેના ઉપાયો અને યોગ્ય બિયારણની પસંદગી અંગે ચર્ચા કરાઈ.
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય માધ્યમથી જાગૃતિ
કાર્યક્રમ દરમિયાન ખેડૂતોને પ્રાયોગિક જ્ઞાન આપવા માટે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ કરવામાં આવી હતી:
-
ફિલ્મ શો: કઠોળ વર્ગના પાકોની ખેતી અને તેના ફાયદાઓ દર્શાવતી વિશેષ ડોક્યુમેન્ટ્રી ખેડૂતોને બતાવવામાં આવી.
-
સાહિત્ય વિતરણ: ખેડૂતોને ઘરે જઈને પણ માહિતી મળી રહે તે હેતુથી ખેતી પદ્ધતિના ફોલ્ડરોનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું.
આ કાર્યક્રમમાં ૨૫થી વધુ મહિલા અને પુરુષ ખેડૂતોએ ભાગ લઈ કઠોળની ખેતી દ્વારા આત્મનિર્ભર બનવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો.
