સાપુતારામાં આકાશી આફત વચ્ચે મોતની સવારી: તંત્રની ઘોર બેદરકારી કે મોટી દુર્ઘટનાની પ્રતીક્ષા?
ગુજરાતનું એકમાત્ર હિલ સ્ટેશન સાપુતારા હાલમાં ચોમાસાની ઋતુમાં સોળે કળાએ ખીલી ઉઠ્યું છે. પ્રકૃતિનો અદભુત નજારો માણવા માટે હજારો પ્રવાસીઓ અહીં ઉમટી રહ્યા છે. પરંતુ આ આહલાદક વાતાવરણની વચ્ચે એક અત્યંત ચિંતાજનક અને ભયાનક ચિત્ર સામે આવ્યું છે. સાપુતારાના પ્રખ્યાત સર્પગંગા તળાવમાં ધોધમાર વરસાદ અને ગાઢ ધુમ્મસની વચ્ચે પણ બોટિંગ પ્રવૃત્તિઓ ધમધમી રહી છે. પ્રવાસીઓની સુરક્ષાને નેવે મૂકીને જે પ્રકારે અહીં નૌકાવિહાર કરાવવામાં આવી રહ્યો છે, તે જોતા એમ લાગે છે કે જાણે સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને બોટિંગ સંચાલકો કોઈ મોટી હોનારતની રાહ જોઈને બેઠા હોય!
નિયમોનું બાળમરણ અને સંચાલકોની જોહુકમી
સાપુતારામાં ચોમાસાની સિઝનમાં ભારે વરસાદ અને વાદળછાયા વાતાવરણને કારણે દૃશ્યતા (વિઝિબિલિટી) ઘણી વખત શૂન્ય થઈ જાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં પ્રવાસીઓની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા કડક જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવતું હોય છે, જેમાં પ્રતિકૂળ હવામાનમાં બોટિંગ બંધ રાખવાના સ્પષ્ટ આદેશો હોય છે. પરંતુ સાપુતારાના સર્પગંગા તળાવમાં આ જાહેરનામાના ખુલ્લેઆમ લીરેલીરા ઉડતા જોવા મળી રહ્યા છે.
બોટિંગ સંચાલકો કમાણીની લાલચમાં પ્રવાસીઓના જીવ જોખમમાં મૂકી રહ્યા હોવાના ગંભીર આક્ષેપો ઉઠ્યા છે. ગાઢ ધુમ્મસના કારણે જ્યારે સામેનું પાત્ર પણ ન દેખાતું હોય, ત્યારે તળાવના ઊંડા પાણીમાં બોટો ઉતારવી એ આત્મઘાતી પગલું સાબિત થઈ શકે છે. વહીવટી તંત્રના આદેશો માત્ર કાગળ પર જ સીમિત રહી ગયા હોય તેવું સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહ્યું છે.
પ્રવાસીઓની સુરક્ષા સામે ગંભીર સવાલો
આ આખી ઘટનામાં માત્ર સંચાલકો જ નહીં, પરંતુ પ્રવાસીઓની પોતાની બેદરકારી પણ એટલી જ જવાબદાર છે. ધોધમાર વરસાદ અને શૂન્ય વિઝિબિલિટી વચ્ચે “જીવના જોખમે મસ્તી” કરવાનો એક ટ્રેન્ડ બની ગયો છે.
લાઈફ જેકેટની ગુણવત્તા: શું બોટમાં સવાર તમામ પ્રવાસીઓને યોગ્ય લાઈફ જેકેટ પહેરાવવામાં આવે છે?
કટોકટીની તૈયારી: જો અચાનક તળાવની મધ્યમાં કોઈ બોટ પલટી ખાઈ જાય, તો ધુમ્મસના કારણે બચાવ કામગીરી સમયસર કેવી રીતે શક્ય બને?
સુરક્ષા સ્ટાફની અછત: તળાવ કિનારે કોઈ ઇમરજન્સી રેસ્ક્યુ ટીમ કે લાઇફગાર્ડ્સ તૈનાત જોવા મળતા નથી, જે સાબિત કરે છે કે સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાવ રામભરોસે છે.
ગત ઘટનામાંથી પણ પાઠ ન શીખ્યો: બેદરકારીની પરાકાષ્ઠા
હજુ ગત રોજ જ આ જ સર્પગંગા તળાવમાં એક ચોંકાવનારી ઘટના ઘટી હતી, જેમાં એક પ્રવાસી બોટમાંથી અચાનક તળાવમાં કૂદી પડ્યો હતો. સદનસીબે તે સમયે મોટી દુર્ઘટના ટળી ગઈ હતી. આ ઘટના લાલબત્તી સમાન હોવા છતાં, ચોંકાવનારી વાત એ છે કે ચોવીસ કલાકની અંદર પરિસ્થિતિમાં રતિભારનો પણ ફેરફાર થયો નથી.
ગઈકાલની ઘટનામાંથી બોધપાઠ લેવાના બદલે આજે ફરી એ જ બેદરકારીનું પુનરાવર્તન થઈ રહ્યું છે. બોટિંગ સંચાલકો પોતાની મનમાની ચલાવી રહ્યા છે અને વહીવટી તંત્ર મૂકપ્રેક્ષક બનીને તમાશો જોઈ રહ્યું છે. શું તંત્ર કોઈ મોટી માનવસર્જિત દુર્ઘટના બને અને નિર્દોષ લોકો પોતાના જીવ ગુમાવે તેની રાહ જોઈ રહ્યું છે?
કુદરતી આફત અને માનવસર્જિત ભૂલનું ઘાતક મિશ્રણ
ચોમાસામાં સાપુતારાનું વાતાવરણ પલ પલમાં બદલાય છે. પહાડી વિસ્તાર હોવાના કારણે અચાનક પવનની ગતિ વધી જવી, મુશળધાર વરસાદ ખાબકવો કે અંધારપટ્ટ છવાઈ જવો એ સામાન્ય છે. આવા સમયે પાણીની સપાટી પર નિયંત્રણ રાખવું અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે.
જ્યારે પ્રકૃતિ રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરતી હોય, ત્યારે માનવીય અહંકાર અને લાલચ ભારે પડી શકે છે. ઓછી દૃશ્યતાના કારણે બે બોટ વચ્ચે ટક્કર થવાની કે બોટ પથ્થર અથવા કિનારા સાથે અથડાવાની સંભાવનાઓ વધી જાય છે. આવા જોખમી માહોલમાં નૌકાવિહાર ચાલુ રાખવો એ સીધેસીધું મોતને આમંત્રણ આપવા સમાન છે.
સ્થાનિકોમાં આક્રોશ અને વહીવટી તંત્રની નિષ્ક્રિયતા
આ જોખમી ખેલને પગલે સાપુતારાના સ્થાનિક રહીશો અને જાગૃત નાગરિકોમાં ભારે આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકોમાં ચર્ચા છે કે જો આવી જ રીતે નિયમોનું ઉલ્લંઘન થતું રહેશે, તો સાપુતારા પ્રવાસન ધામ તરીકે બદનામ થઈ જશે.
સ્થાનિક તંત્ર કેમ આટલું લાચાર કે ઉદાસીન છે? શું બોટિંગ સંચાલકોને કોઈ રાજકીય કે વહીવટી પીઠબળ પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે? જાહેરનામાનો ભંગ કરનારાઓ સામે કડક દંડનીય કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવતી નથી? આવા અનેક સવાલો આજે દરેક નાગરિકના મનમાં ઉઠી રહ્યા છે.
