CBSE બોર્ડ પરીક્ષામાં બીમારી કે ઈજા અંગેના નિયમો જાહેર, એક ભૂલ વર્ષ બગાડી શકે છે!

જો બોર્ડ પરીક્ષાના દિવસે બીમાર હોવ તો શું ફરી પરીક્ષા આપી શકાય? આ રહી સાચી માહિતી

CBSE ધોરણ 10 અને 12ની બોર્ડની પરીક્ષાઓ કોઈપણ વિદ્યાર્થીના શૈક્ષણિક જીવનનો સૌથી મહત્વનો પડાવ હોય છે. મહિનાઓની સખત મહેનત અને અગણિત રિવિઝન પછી વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા કેન્દ્ર સુધી પહોંચે છે. પરંતુ, કલ્પના કરો કે પરીક્ષાના દિવસે જ કોઈ વિદ્યાર્થી ગંભીર રીતે બીમાર પડે, તેને ઈજા થાય કે ઘરે કોઈ કટોકટી સર્જાય, તો શું થશે?

ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં એવી મૂંઝવણ હોય છે કે મેડિકલ સર્ટિફિકેટ (Medical Certificate) જમા કરાવવાથી બોર્ડ ફરીથી પરીક્ષા લેશે. પરંતુ CBSE ના નિયમો આ બાબતે અત્યંત કડક અને સ્પષ્ટ છે. ચાલો જાણીએ આવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓ માટે CBSE ની સત્તાવાર નીતિ શું છે.

શું CBSE ફરીથી પરીક્ષા (Re-exam) લે છે?

સૌ પ્રથમ એ જાણી લેવું જરૂરી છે કે CBSE ‘મેક-અપ એક્ઝામ’ (Make-up Exam) જેવી કોઈ વ્યવસ્થામાં માનતું નથી.

• કોઈ પુનઃ પરીક્ષા નહીં: જો કોઈ વિદ્યાર્થી બીમારી, અકસ્માત કે કોઈ દુઃખદ કૌટુંબિક ઘટનાને કારણે મુખ્ય પરીક્ષાના દિવસે ગેરહાજર રહે છે, તો બોર્ડ તેના માટે અલગથી પરીક્ષાની તારીખ નક્કી કરતું નથી.

• મેડિકલ સર્ટિફિકેટની અસર: મેડિકલ સર્ટિફિકેટ માત્ર શાળાના રેકોર્ડ અને વિદ્યાર્થીની ગેરહાજરીનું કારણ પ્રમાણિત કરવા માટે હોય છે. આ સર્ટિફિકેટ તમને તે જ સત્રમાં ફરીથી પરીક્ષામાં બેસવાનો અધિકાર આપતું નથી.

જો બીમાર વિદ્યાર્થી પરીક્ષા કેન્દ્ર પર પહોંચે, તો શું થશે?

ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓ અસ્વસ્થ હોવા છતાં હિંમત બતાવીને પરીક્ષા કેન્દ્ર પર પહોંચે છે. આવા કિસ્સામાં નિયમો કંઈક આ પ્રમાણે છે:

અત્યાધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર ભારત: 20,000 કરોડના સ્વદેશી ડ્રોનથી સજ્જ થશે સેના

કેરળમાં આજથી ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન, દેશના ૧૨ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની આશંકા

1. પરવાનગી: જો વિદ્યાર્થી કેન્દ્ર પર હાજર હોય, તો તેને પરીક્ષા આપતા રોકી શકાશે નહીં.

2. પાયાની સુવિધા: કેન્દ્ર નિરીક્ષક (Invigilator) વિદ્યાર્થીને પાણી, બેસવા માટે આરામદાયક વ્યવસ્થા અથવા જરૂર પડ્યે પ્રાથમિક સારવાર જેવી પાયાની મદદ આપી શકે છે.

3. વધારાના સમયનો નિયમ: સામાન્ય બીમારી (જેમ કે તાવ કે શરદી) માટે વધારાનો સમય આપવામાં આવતો નથી. વધારાનો સમય અથવા ‘સ્ક્રાઈબ’ (લખનાર) ની સુવિધા માત્ર એવા વિદ્યાર્થીઓને મળે છે જેમને કાયમી વિકલાંગતા હોય અથવા અચાનક એવી ઈજા થઈ હોય કે તેઓ લખવામાં અસમર્થ હોય (આ માટે અગાઉથી પરવાનગી લેવી જરૂરી છે).

4. હાજર ગણવા: એકવાર વિદ્યાર્થીએ ઉત્તરવહી પર પોતાની માહિતી ભરી દીધી અને પ્રશ્નપત્ર ઉકેલવાનું શરૂ કર્યું, પછી તેને ‘હાજર’ (Present) માનવામાં આવશે. બાદમાં તે બીમારીના આધારે ઓછા ગુણ માટે રાહત માંગી શકશે નહીં.

હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા કે પરીક્ષા છૂટી જવા પર શું વિકલ્પ છે?

જો સ્થિતિ એટલી ગંભીર હોય કે વિદ્યાર્થી હોસ્પિટલમાં દાખલ હોય અને પરીક્ષા કેન્દ્ર પર જઈ શકે તેમ ન હોય, તો તેનું વર્ષ બગડતું અટકાવવા CBSE પાસે કેટલાક વિકલ્પો છે:

• ગેરહાજર (Absent) માર્ક થવું: વિદ્યાર્થીને તે વિષયમાં ગેરહાજર ગણવામાં આવશે.

• કમ્પાર્ટમેન્ટ પરીક્ષા (Compartment Exam): જો વિદ્યાર્થી એક કે બે મુખ્ય વિષયોમાં ગેરહાજર રહે છે, તો તે પછીથી લેવામાં આવતી કમ્પાર્ટમેન્ટ પરીક્ષામાં બેસીને પોતાનું વર્ષ બચાવી શકે છે.

• પરિણામની સ્થિતિ: ગેરહાજર રહેવા પર પરિણામમાં ‘Pass’ ને બદલે કમ્પાર્ટમેન્ટ અથવા ‘એસેન્શિયલ રિપીટ’ (Essential Repeat) લખાઈને આવી શકે છે, જેને કમ્પાર્ટમેન્ટ પરીક્ષા પાસ કરીને સુધારી શકાય છે.

શું ગ્રેસ માર્ક્સ (Grace Marks) મળે છે?

CBSE માં ગ્રેસ માર્ક્સ અંગે બહુ સ્પષ્ટતા છે. ગ્રેસ માર્ક્સ માત્ર એવા જ વિદ્યાર્થીઓને આપવામાં આવે છે જેઓ:

1. પરીક્ષામાં હાજર રહ્યા હોય.

2. મૂલ્યાંકન પછી પાસ થવા માટે માત્ર 2-5 ગુણ થી પાછળ રહી રહ્યા હોય.ગેરહાજર વિદ્યાર્થીઓને કોઈ પણ સંજોગોમાં ગ્રેસ માર્ક્સ આપવામાં આવતા નથી.

CBSE બોર્ડ પરીક્ષાના નિયમો 

કટોકટીની સ્થિતિમાં વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ માટે સલાહ

જો આવી કોઈ કમનસીબ સ્થિતિ સર્જાય, તો ગભરાવાને બદલે આ પગલાં ભરો:

1. શાળાને જાણ કરો: જેવી ખબર પડે કે વિદ્યાર્થી પરીક્ષા આપવા અસમર્થ છે, તરત જ શાળાના વહીવટીતંત્રને જાણ કરો.

2. દસ્તાવેજો સાચવી રાખો: ડોક્ટરનું પ્રિસ્ક્રિપ્શન, મેડિકલ સર્ટિફિકેટ અને હોસ્પિટલના રિપોર્ટ્સ સાચવી રાખો. જોકે આનાથી ફરી પરીક્ષા નહીં લેવાય, પણ કમ્પાર્ટમેન્ટ ફોર્મ ભરતી વખતે તેની જરૂર પડી શકે છે.

3. ધીરજ રાખો: બોર્ડની પરીક્ષા એ જીવનનો અંતિમ પડાવ નથી. કમ્પાર્ટમેન્ટ પરીક્ષા દ્વારા પણ વિદ્યાર્થીઓ તેટલી જ માન્યતાવાળી માર્કશીટ મેળવી શકે છે.

4. તૈયારી ન છોડો: જો એક પેપર છૂટી ગયું હોય, તો તેની ચિંતામાં બીજા પેપર બગાડશો નહીં. બાકીની પરીક્ષાઓ પર ધ્યાન આપો.

નિષ્કર્ષ

CBSE ની નીતિઓ શિસ્ત અને નિષ્પક્ષતા પર આધારિત છે. બીમારી કે ઈજાના કિસ્સામાં બોર્ડ કડક લાગી શકે છે, પરંતુ આ તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે સમાન તક સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે.