ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતીથી ૩૦ વિઘા જમીનમાં ટકાઉ વિકાસનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બન્યા સેગુવાડાના ભદ્રેશ પટેલ
આજના યુગમાં જ્યારે મોટાભાગના યુવાનો લંડન કે અમેરિકા જઈને સ્થાયી થવાના સપના જોતા હોય છે, ત્યારે ડભોઈ તાલુકાના સેગુવાડા ગામના ભદ્રેશભાઈ ભોગીલાલ પટેલે એક પ્રેરણાદાયી ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. વિદેશમાં ઉજ્જવળ કારકિર્દીનો ત્યાગ કરીને તેઓ પોતાની માતૃભૂમિ પર પરત ફર્યા અને છેલ્લા નવ વર્ષથી સંપૂર્ણપણે પ્રાકૃતિક ખેતીના માધ્યમથી સફળતાના શિખરો સર કરી રહ્યા છે. ૩૦ વિઘા જમીનમાં ગાય આધારિત ખેતી કરતા ભદ્રેશભાઈ આજે અનેક યુવાનો માટે પથદર્શક બન્યા છે.
પિતાની બીમારી અને જીવન પરિવર્તનનો પ્રસંગ
ભદ્રેશભાઈની આ યાત્રા પાછળ એક અત્યંત સંવેદનશીલ કારણ છુપાયેલું છે. વર્ષ ૨૦૧૬માં જ્યારે તેઓ લંડનમાં અભ્યાસ કરતા હતા, ત્યારે તેમના પિતાને લીવરની ગંભીર બીમારી લાગુ પડી અને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવવાની નોબત આવી. તબીબોના મતે રાસાયણિક જંતુનાશકોવાળા ખોરાકના લાંબા ગાળાના સેવનથી આ સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. આ ઘટનાએ ભદ્રેશભાઈને હચમચાવી દીધા અને તેમણે માત્ર ૪૫ દિવસમાં દેશના વિવિધ રાજ્યોના પ્રાકૃતિક ખેડૂતોની મુલાકાત લઈ આ ખેતી પદ્ધતિ શીખવાનું નક્કી કર્યું. પરિવારના સ્વાસ્થ્યની રક્ષા માટે શરૂ થયેલી આ પહેલ આજે એક મજબૂત વ્યવસાયમાં પરિવર્તિત થઈ છે.
બહુપાક પદ્ધતિ અને પશુપાલનનો સમન્વય
ભદ્રેશભાઈના ખેતરમાં માત્ર એક જ પાક નહીં, પરંતુ બહુપાક પદ્ધતિનો અદભૂત નજારો જોવા મળે છે. તેઓ અનાજમાં ઘઉં, ચોખા, જુવાર અને મકાઈની સાથે કેરી જેવા ફળો અને ડઝનબંધ શાકભાજી જેવા કે બ્રોકોલી, લેટીસ, કોબી અને રીંગણ ઉગાડે છે. તેમના ફાર્મ પર ૭૦થી વધુ ગાયોનું સંવર્ધન કરવામાં આવે છે, જેના છાણ અને ગૌમૂત્રમાંથી જીવામૃત તથા ઘનજીવામૃત બનાવી જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવામાં આવે છે. દૂધ અને ઘીના વેચાણની સાથે તેઓ સ્થાનિક બજારમાં પોતાની ઓર્ગેનિક ઉપજ વેચીને વાર્ષિક રૂ. ૧૫ થી ૨૦ લાખની માતબર આવક મેળવી રહ્યા છે.
આત્મનિર્ભરતા અને સામાજિક જવાબદારી
વર્ષ ૨૦૨૦થી આત્મા (ATMA) પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા ભદ્રેશભાઈ માને છે કે ખેતી એ માત્ર વ્યવસાય નથી પરંતુ સમાજને શુદ્ધ ખોરાક પૂરો પાડવાની પવિત્ર જવાબદારી છે. તેમણે સાબિત કરી દીધું છે કે જો નિષ્ઠા અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ હોય તો પોતાની માટીમાં રહીને પણ વિદેશ કરતા વધુ સારી સુખ-સુવિધા અને સંતોષ મેળવી શકાય છે. તેમની આ સફર ગ્રામીણ યુવાનોને સંદેશ આપે છે કે સફળતાનું સરનામું સાત સમુદ્ર પાર નહીં, પરંતુ આપણી જ જમીનમાં છુપાયેલું છે.
