શું તમારા આધાર અને પાન કાર્ડમાં અલગ અલગ નામ છે? મુશ્કેલીથી બચવા આ રીતે કરો નામમાં સુધારો
ભારતમાં પાન કાર્ડ (Permanent Account Number) માત્ર એક ટેક્સ ડોક્યુમેન્ટ નથી, પરંતુ એક અનિવાર્ય નાણાકીય ઓળખપત્ર છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય, પ્રોપર્ટી ખરીદવી હોય કે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવું હોય, પાન કાર્ડ વગર આ કામ અશક્ય છે. ઘણીવાર ટાઇપિંગની ભૂલ અથવા લગ્ન પછી સરનેમ બદલાવાને કારણે પાન કાર્ડમાં નામ ખોટું થઈ જાય છે, જેનાથી ભવિષ્યમાં KYC અને નાણાકીય વ્યવહારોમાં મોટી મુશ્કેલી આવી શકે છે.
સારા સમાચાર એ છે કે હવે તમારે સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. તમે UTIITSL પોર્ટલના માધ્યમથી ઓનલાઇન જ તમારા નામમાં સુધારો કે ફેરફાર કરી શકો છો.
પાન કાર્ડમાં નામ સુધારવાની ઓનલાઇન પ્રક્રિયા (Step-by-Step)
ઓનલાઇન સુધારાની પ્રક્રિયા એકદમ સરળ અને પારદર્શક છે. નીચે આપેલા સ્ટેપ્સ અનુસરો:
1. UTIITSL પોર્ટલ પર જાઓ
સૌ પ્રથમ સત્તાવાર વેબસાઇટ https://www.pan.utiitsl.com/PAN/ પર લોગ ઇન કરો. હોમપેજ પર તમને ‘PAN Card Services’ નો વિકલ્પ દેખાશે, તેના પર ક્લિક કરો.
2. ‘Correction/Update’ વિકલ્પ પસંદ કરો
સેવાઓની યાદીમાંથી ‘Change/Correction in PAN Card’ વિકલ્પ પસંદ કરો. ત્યારબાદ ‘Apply for Change/Correction in PAN Card Details (CSF)’ પર ક્લિક કરો.
3. અરજીની પદ્ધતિ (Physical કે Digital)
અહીં તમને પૂછવામાં આવશે કે તમે ભૌતિક (Physical) દસ્તાવેજો મોકલવા માંગો છો કે ડિજિટલ (Paperless) પદ્ધતિ અપનાવવા માંગો છો. Digital/e-Sign મોડ પસંદ કરવો સૌથી સરળ છે કારણ કે તેમાં આધાર દ્વારા વેરિફિકેશન થઈ જાય છે અને તમારે ક્યાંય પણ કાગળો મોકલવાની જરૂર પડતી નથી.
4. પાન નંબર અને વિગતો દાખલ કરો
તમારો 10 અંકનો પાન નંબર દાખલ કરો. ફોર્મમાં તમારી હાલની વિગતો અને જે ‘સાચું નામ’ તમે અપડેટ કરવા માંગો છો તે ભરો. ધ્યાન રહે કે જે બોક્સમાં (દા.ત. ‘Full Name’) તમે સુધારો કરવા માંગો છો, તેની સામેના Checkbox પર ટીક જરૂર કરો.

જરૂરી દસ્તાવેજો (આધાર, ફોટો, સહી) ની સ્કેન કોપી અપલોડ કરો. ત્યારબાદ નિર્ધારિત ફીની ચુકવણી કરો. તમે નેટ બેંકિંગ, ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ અથવા UPI દ્વારા પેમેન્ટ કરી શકો છો.
6. એક્નોલેજમેન્ટ નંબર (Acknowledgement Number)
અરજી સફળતાપૂર્વક સબમિટ થયા પછી તમને સ્ક્રીન પર એક 15 અંકનો એક્નોલેજમેન્ટ નંબર મળશે. તેને સેવ કરી લો અથવા પ્રિન્ટ કાઢી લો, કારણ કે સ્ટેટસ ટ્રેક કરવા માટે તેની જરૂર પડશે.
કયા દસ્તાવેજો (Documents) ની જરૂર પડશે?
નામ બદલવા માટે તમારે મજબૂત પુરાવા આપવા પડે છે. માન્ય દસ્તાવેજોની યાદી નીચે મુજબ છે:
-
ઓળખનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ (સૌથી મહત્વનું), પાસપોર્ટ, વોટર આઈડી, અથવા ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ.
-
લગ્ન પછી નામ ફેરફાર માટે: લગ્નનું પ્રમાણપત્ર (Marriage Certificate) અથવા પતિનો પાસપોર્ટ (જેમાં પત્નીનું નામ નોંધાયેલું હોય).
-
કાયદાકીય નામ ફેરફાર માટે: સત્તાવાર ગેઝેટ નોટિફિકેશન (Gazette Notification) ની નકલ.
-
જન્મ તારીખ અને સરનામાનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ, રેશન કાર્ડ અથવા લાઈટ બિલ.
ફી અને સમયમર્યાદા (Fees & Timeline)
-
ફી: ભારતની અંદર નવા પાન કાર્ડ (ફિઝિકલ કાર્ડ) માટે ડિજિટલ અરજી ફી અંદાજે ₹107 (GST સાથે) હોય છે. જો તમે માત્ર ડિજિટલ ઈ-પાન (e-PAN) માંગો છો, તો આ ફી ઘણી ઓછી હોય છે.
-
સમયમર્યાદા: અરજી સ્વીકારાયા પછી, તમારું અપડેટેડ ઈ-પાન 15-20 દિવસમાં ઈમેલ પર આવી જાય છે. જ્યારે, ફિઝિકલ પ્લાસ્ટિક પાન કાર્ડ તમારા નોંધાયેલા સરનામે પહોંચવામાં અંદાજે 30 થી 45 દિવસનો સમય લાગે છે.
અરજીની સ્થિતિ (Status) કેવી રીતે ટ્રેક કરવી?
અરજી કર્યા પછી, તમે UTIITSL ના પોર્ટલ પર જઈને સ્ટેટસ ચેક કરી શકો છો:
-
‘Track PAN Card’ સેક્શનમાં જાઓ.
-
તમારો એક્નોલેજમેન્ટ નંબર અને જન્મ તારીખ દાખલ કરો.
-
કેપ્ચા કોડ ભરીને સબમિટ કરો. સ્ક્રીન પર તમારી અરજીની વર્તમાન સ્થિતિ (જેમ કે- Under Processing અથવા Dispatched) દેખાશે.
નિષ્કર્ષ
પાન કાર્ડમાં ખોટું નામ હોય તો તેને અવગણશો નહીં, કારણ કે તે તમારા નાણાકીય વ્યવહારો પર અસર કરી શકે છે. ઓનલાઇન પ્રક્રિયા માત્ર સમય બચાવતી નથી પણ ભૂલોની શક્યતા પણ ઘટાડે છે. ખાતરી કરો કે તમે જે નામ સુધારી રહ્યા છો તે તમારા આધાર કાર્ડની વિગતો સાથે મેળ ખાતું હોય, કારણ કે આધાર-પાન લિંકિંગ હવે અનિવાર્ય છે.
