સુરક્ષિત રોકાણની નવી દિશા – FD કરતા પણ ચઢિયાતા ૩ સરકારી વિકલ્પો
ભારતીય મધ્યમ વર્ગ માટે રોકાણનો અર્થ હંમેશા ‘સુરક્ષા’ રહ્યો છે. શેરબજારની વધઘટથી ડરતા રોકાણકારો માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ એક સમયે પહેલી પસંદ હતી, પરંતુ બદલાતા સમય સાથે વ્યાજ દરો અને ટેક્સના ભારણને જોતા હવે રોકાણકારો નવા વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. ૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના લેટેસ્ટ રિપોર્ટ મુજબ, પોસ્ટ ઓફિસની નાની બચત યોજનાઓમાં રોકાણનો પ્રવાહ તેજીથી વધ્યો છે.
૧. રાષ્ટ્રીય બચત પ્રમાણપત્ર (NSC): ગેરંટીડ વળતર અને ટેક્સ બચત
જો તમે પાંચ વર્ષ માટે એકસાથે રકમ રોકાણ કરવા માંગતા હોવ અને તે પણ કોઈ પણ પ્રકારના જોખમ વગર, તો National Savings Certificate (NSC) એક ઉત્તમ પસંદગી છે.
વ્યાજ દર: હાલમાં NSC પર ૭.૭ ટકા વ્યાજ મળી રહ્યું છે, જે ઘણી મોટી બેંકોની FD કરતા વધુ છે.
કર લાભ: આ યોજનામાં રોકાણ કરવાથી તમે આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ વાર્ષિક ₹૧.૫૦ લાખ સુધીની કર મુક્તિ મેળવી શકો છો.
લોન સુવિધા: NSC પ્રમાણપત્રને ગીરવે મૂકીને તમે બેંકમાંથી લોન પણ મેળવી શકો છો, જે તેને લિક્વિડિટીની દૃષ્ટિએ પણ મજબૂત બનાવે છે.
૨. પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF): લાંબા ગાળાની સંપત્તિનું નિર્માણ
જેઓ પોતાના નિવૃત્તિ (Retirement) ના આયોજન માટે અથવા બાળકોના શિક્ષણ માટે લાંબા ગાળાનું રોકાણ કરવા માંગે છે, તેમના માટે PPF થી શ્રેષ્ઠ બીજું કંઈ નથી.
સમયગાળો: આ ૧૫ વર્ષની યોજના છે, જેને જરૂર પડે તો ૫-૫ વર્ષના બ્લોકમાં આગળ વધારી શકાય છે.
વ્યાજ દર: હાલમાં આમાં ૭.૧ ટકા વ્યાજ મળે છે, જે ચક્રવૃદ્ધિ (Compounding) રીતે વધે છે.
ખાસિયત: PPF એ ‘EEE’ (Exempt-Exempt-Exempt) કેટેગરીમાં આવે છે. એટલે કે, રોકાણ કરેલી રકમ, મળતું વ્યાજ અને પાકતી મુદતે મળતી રકમ – ત્રણેય સંપૂર્ણપણે ટેક્સ ફ્રી છે.
૩. પોસ્ટ ઓફિસ માસિક આવક યોજના (MIS): દર મહિને ફિક્સ્ડ પગાર
નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ અથવા જેઓ ઈચ્છે છે કે તેમના રોકાણમાંથી દર મહિને ઘરખર્ચ માટે રકમ મળતી રહે, તેમના માટે Monthly Income Scheme (MIS) સૌથી લોકપ્રિય છે.
માસિક આવક: આ યોજનામાં તમે એકસાથે રકમ જમા કરો છો અને તેના પર મળતું વ્યાજ દર મહિને તમારા ખાતામાં જમા થાય છે.
વ્યાજ દર: હાલમાં તે ૭.૪ ટકા વ્યાજ દર ઓફર કરે છે.
મર્યાદા: વ્યક્તિગત ખાતામાં ₹૯ લાખ અને સંયુક્ત (Joint) ખાતામાં ₹૧૫ લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકાય છે. ૫ વર્ષની મુદત પૂરી થયા બાદ તમે તમારી મૂળ રકમ પરત ખેંચી શકો છો.
નિષ્ણાતોનો મત: રોકાણ ક્યાં કરવું?
આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે રોકાણકારોએ પોતાનું તમામ નાણું એક જ જગ્યાએ રાખવાને બદલે તેને વહેંચવું (Diversification) જોઈએ. જો તમારી પાસે મોટી રકમ હોય, તો થોડો ભાગ NSC માં ટેક્સ બચાવવા માટે, થોડો ભાગ PPF માં લાંબા ગાળાના લક્ષ્યો માટે અને બાકીનો ભાગ MIS માં નિયમિત આવક માટે મૂકવો જોઈએ.
૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના રોજ બેંક FD માં વ્યાજ દરો સ્થિર છે, ત્યારે આ સરકારી યોજનાઓ વધુ સુરક્ષા અને વળતરની ખાતરી આપે છે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો અને જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય સ્કીમની પસંદગી કરો.
