રાસાયણિક ખેતીથી પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવા ભજપુરા ખાતે સદગુરુ મોડલ ફાર્મમાં તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો
સાબરકાંઠા જિલ્લાના વડાલી તાલુકાના ભજપુરા ગામે આવેલા સદગુરુ મોડલ ફાર્મ ખાતે ‘આત્મા’ (ATMA) પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત ખેડૂતો માટે એક વિશેષ તાલીમ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખેડૂતોને ખર્ચાળ રાસાયણિક ખેતીમાંથી મુક્ત કરી, ઓછી પડતરવાળી અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ પ્રેરિત કરવાનો હતો.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાયાના સિદ્ધાંતોની સમજ
તાલીમ દરમિયાન પ્રગતિશીલ ખેડૂત કાન્તિભાઈ પટેલ અને સી.આર.પી. ભરતભાઈ પટેલે ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના અમલીકરણ વિશે વ્યવહારુ જ્ઞાન પૂરું પાડ્યું હતું:
-
જીવામૃત અને ઘન જીવામૃત: ગાયના ગોબર અને ગૌમૂત્રમાંથી તૈયાર થતા આ કુદરતી ખાતરો કેવી રીતે જમીનમાં અળસિયા અને સૂક્ષ્મ જીવાણુઓની સંખ્યા વધારે છે તેની વિગતવાર સમજ આપી હતી.
-
જમીનની ફળદ્રુપતા: રાસાયણિક ખાતરોને કારણે બિનફળદ્રુપ બનેલી જમીનને પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ફરી કેવી રીતે જીવંત કરી શકાય તે અંગે માર્ગદર્શન અપાયું હતું.
-
ખર્ચમાં ઘટાડો: બજારમાંથી મોંઘા બિયારણ અને ખાતર ખરીદવાને બદલે ખેતરના સંસાધનોનો ઉપયોગ કરી ખેતી ખર્ચ શૂન્યની નજીક લાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
સરકારી યોજનાઓ અને સહાયની માહિતી
કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત ‘આત્મા’ સ્ટાફ અને પ્રાકૃતિક ખેતી બોર્ડના અધિકારીઓએ સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી પ્રોત્સાહક યોજનાઓ વિશે માહિતી આપી હતી. જેમાં દેશી ગાયના નિભાવ માટે મળતી સહાય તેમજ પ્રાકૃતિક ખેતીના સાધનો માટેની સબસિડીનો સમાવેશ થાય છે. ભજપુરા અને આસપાસના વિસ્તારના ખેડૂતોએ આ તાલીમમાં મોટી સંખ્યામાં જોડાઈને પર્યાવરણ અને સ્વાસ્થ્યના હિતમાં પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાનો ઉત્સાહ વ્યક્ત કર્યો હતો.
