ખેડૂતો માટે કામના સમાચાર: પીએમ કિસાન યોજનાના હપ્તા મેળવવા માટે ઈ-કેવાયસી અને લેન્ડ સીડિંગ કેમ જરૂરી છે? જાણો સંપૂર્ણ વિગત
દેશભરના કરોડો ખેડૂતો અત્યારે પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ યોજનાના 22મા હપ્તાની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. પરંતુ આ રાહ જોવાની વચ્ચે એક ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે કે સરકારે લાભાર્થીઓની યાદીમાંથી લાખો ખેડૂતોના નામ કાઢી નાખ્યા છે. 21મા હપ્તાના વિતરણ દરમિયાન જ આ પ્રક્રિયા તેજ કરવામાં આવી હતી. જો તમે પણ આ યોજનાના લાભાર્થી છો, તો એ જાણવું ખૂબ જરૂરી છે કે કયા કારણોસર ખેડૂતોના નામ કપાઈ રહ્યા છે અને શું આ યાદીમાં તમારું નામ હજુ પણ સુરક્ષિત છે કે નહીં.
લાખો ખેડૂતોના નામ કેમ કપાયા? જાણો બે મુખ્ય ટેકનિકલ કારણો
કેન્દ્ર સરકારે પીએમ કિસાન યોજનામાં પારદર્શિતા લાવવા અને માત્ર પાત્ર ખેડૂતોને જ સહાય મળે તે હેતુથી કડક વલણ અપનાવ્યું છે. સત્તાવાર પોર્ટલ અને કૃષિ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ખેડૂતોના નામ કપાવા પાછળ મુખ્યત્વે બે ટેકનિકલ કારણો જવાબદાર છે:
૧. ઈ-કેવાયસી (e-KYC) ની પ્રક્રિયા અધૂરી હોવી: સરકારે લાંબા સમયથી તમામ લાભાર્થીઓ માટે ઈ-કેવાયસી ફરજિયાત બનાવ્યું છે. જે ખેડૂતોએ હજુ સુધી પોતાના આધાર કાર્ડને પીએમ કિસાન પોર્ટલ સાથે લિંક નથી કર્યું અથવા બાયોમેટ્રિક/OTP દ્વારા વેરિફિકેશન પૂર્ણ નથી કર્યું, તેમના નામ યાદીમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યા છે. સરકાર માને છે કે જો ખેડૂત કેવાયસી નથી કરાવતો, તો કદાચ તે હવે ખેતી સાથે જોડાયેલ નથી અથવા તે અસ્તિત્વમાં નથી.
૨. લેન્ડ સીડિંગ (Land Seeding) નો અભાવ: આ યોજનાનો સૌથી મહત્વનો નિયમ એ છે કે ખેડૂતના નામે ખેતીલાયક જમીન હોવી જોઈએ. ઘણા કિસ્સાઓમાં જોવા મળ્યું છે કે ખેડૂતોના ડેટાબેઝમાં તેમની જમીનના દસ્તાવેજો (સાત-બારના ઉતારા વગેરે) ડિજિટલી લિંક થયેલા નથી. જો તમારા સ્ટેટસમાં ‘Land Seeding: No’ બતાવે છે, તો તમારો હપ્તો અટકી શકે છે અથવા નામ કાયમી ધોરણે કપાઈ શકે છે. રાજ્ય સરકારો અત્યારે મહેસૂલ રેકોર્ડ સાથે પીએમ કિસાનના ડેટાને મેચ કરી રહી છે, જેમાં વિસંગતતા જણાતા નામ કાઢવામાં આવી રહ્યા છે.
અન્ય કારણો: કોણ આ યોજના માટે પાત્ર નથી?
માત્ર ટેકનિકલ ખામી જ નહીં, પણ અપાઈત્રતા (Ineligibility) ને કારણે પણ મોટા પાયે નામોની છટણી કરવામાં આવી રહી છે. પીએમ કિસાન યોજનાના નિયમો મુજબ નીચે મુજબના લોકો આ યોજનાનો લાભ લઈ શકતા નથી:
-
સંસ્થાગત જમીનધારકો: જો જમીન કોઈ ટ્રસ્ટ, સંસ્થા કે કંપનીના નામે હોય.
-
સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો: મલ્ટી ટાસ્કિંગ સ્ટાફ/ગ્રુપ ડી સિવાયના નિવૃત્ત કે ચાલુ સરકારી કર્મચારીઓ અથવા જેમને ₹10,000 થી વધુ માસિક પેન્શન મળે છે.
-
ઇન્કમ ટેક્સ ભરનારા: જે ખેડૂતો અથવા તેમના પરિવારના સભ્યો છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં આવકવેરો ભરતા હોય.
-
વ્યાવસાયિકો: ડૉક્ટર્સ, એન્જિનિયર્સ, વકીલો કે સીએ (CA) જેઓ ખેતી કરતા હોવા છતાં વ્યાવસાયિક પ્રેક્ટિસ કરે છે.
ઘણીવાર એવું પણ બને છે કે પરિવારના એક જ રેશનકાર્ડ પર એકથી વધુ સભ્યો લાભ લેતા હોય. નિયમ મુજબ પતિ-પત્નીમાંથી કોઈ એક જ આ લાભ લઈ શકે છે. તપાસ દરમિયાન જ્યારે આવા કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવે છે, ત્યારે વધારાના નામો કાઢી નાખવામાં આવે છે અને જૂના હપ્તાઓની વસૂલાતની કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
યાદીમાં તમારું નામ છે કે નહીં? આ રીતે કરો સ્ટેટસ ચેક
તમારો 22મો હપ્તો આવશે કે નહીં તે જાણવા માટે તમારે પીએમ કિસાનની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને તમારું સ્ટેટસ ચેક કરવું જોઈએ. તેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
૧. સૌથી પહેલા pmkisan.gov.in પોર્ટલ પર જાઓ. ૨. હોમ પેજ પર ‘Farmer Corner’ સેક્શનમાં ‘Know Your Status’ પર ક્લિક કરો. ૩. તમારો રજીસ્ટ્રેશન નંબર અથવા મોબાઈલ નંબર દાખલ કરો અને કેપ્ચા કોડ ભરો. ૪. હવે તમારા ડેશબોર્ડ પર ‘Eligibility Status’ જુઓ.
જો ત્યાં ઈ-કેવાયસી અને લેન્ડ સીડિંગ બંને સામે લીલા રંગનું સાચું નિશાન (Yes) હોય, તો તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, તમારો હપ્તો સમયસર આવી જશે. જો ત્યાં ‘No’ લખેલું હોય, તો તરત જ તમારી નજીકની CSC (કોમન સર્વિસ સેન્ટર) અથવા ગ્રામ સેવકનો સંપર્ક કરીને તેને સુધારી લો. હજુ પણ સમય છે, જો તમે તમારી વિગતો અપડેટ કરી લેશો તો કપાયેલું નામ ફરીથી યાદીમાં આવી શકે છે.
